رابرت جی لیفتون

رابرت جی لیفتون
لیفتون در ۲۰۰۰
زادهٔ۱۶ مهٔ ۱۹۲۶
درگذشت۴ سپتامبر ۲۰۲۵ (۹۹ سال)
ملیتآمریکایی
محل تحصیلدانشگاه کرنل
کالج پزشکی نیویورک
شناخته‌شده
برای
نویسنده، «اصلاح فکر و روان‌شناسی توتالیسم»، «مرگ در زندگی: بازماندگان هیروشیما»، «پزشکان نازی: کشتار پزشکی و روان‌شناسی نسل‌کشی»
پیشینه علمی
شاخه(ها)روان‌پزشکی، روان‌شناسی تاریخی، شستشوی مغزی، القائات
محل کاردانشکده روان‌پزشکی واشینگتن
دانشگاه هاروارد
کالج عدالت کیفری جان جی
دانشگاه ییل

رابرت جی لیفتون (به انگلیسی: Robert Jay Lifton؛ ۱۶ مهٔ ۱۹۲۶۴ سپتامبر ۲۰۲۵) روان‌پزشک و نویسنده اهل ایالات متحده آمریکا بود. وی را عمدتاً به‌خاطر مطالعاتش در زمینهٔ علل و اثرات روانی جنگ‌ها و خشونت‌های سیاسی و نظریهٔ اصلاح فکرش می‌شناسند.

او از طرفداران اولیهٔ تکنیک‌های روان‌شناسی تاریخی بود.
او برندهٔ جوایزی همچون جایزه ملی کتاب و جایزه صلح گاندی شده‌بود.

زندگی‌نامه

لیفتون در ۱۶ مهٔ ۱۹۲۶ در بروکلین، نیویورک متولد شد. او فرزند تاجری به نام هارولد لیفتون و همسرش سیل لیفتون بود. رابرت در سال ۱۹۴۲، در سن ۱۶ سالگی، در دانشگاه کرنل ثبت نام کرد. سپس در سال ۱۹۴۴ در کالج پزشکی نیویورک پذیرفته شد و در سال ۱۹۴۸ از آنجا فارغ‌التحصیل گردید.[۱] او در سال‌های ۱۹۴۸ و ۱۹۴۹، در بیمارستان یهودیان بروکلین کارآموزی کرد. او در سال‌های ۱۹۴۹ تا ۱۹۵۱، دورهٔ روان‌پزشکی خود را در مرکز پزشکی داون استیت، در بروکلین، نیویورک گذراند.

از سال ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۳، لیفتون به عنوان روان‌پزشک نیروی‌هوایی در ژاپن و کره، خدمت کرد، که بعدها علاقهٔ خود را به جنگ و سیاست، به آن نسبت داد. او بعد از آن زمان، به عنوان معلم و محقق در دانشکده روان‌پزشکی واشینگتن، دانشگاه هاروارد، و کالج عدالت کیفری جان جی، جایی که به تأسیس مرکز مطالعه خشونت انسانی کمک کرد، کار کرد.[۲]

او در سال ۱۹۵۲ با بتی ژان کیرشنر، نویسنده کودکان ازدواج کرد و از او صاحب دو فرزند شد. بتی در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۰ در بوستون بر اثر عوارض سینه‌پهلو درگذشت.

لیفتون گفته‌بود که کشیدن کاریکاتور، یک سرگرمی جدای از شغل، برای او محسوب می‌شود. او دو کتاب کاریکاتور طنز دربارهٔ پرندگان منتشر کرده‌است.

او هم‌چنین عضو دانشکده بین‌المللی بود، سازمانی متشکل از رهبران با تخصص سیاسی، علمی و اخلاقی که هدف آن ارائه رویکردهای جدید در غلبه برموانع سر راه جهانی صلح‌آمیز، از نظر اجتماعی عادلانه و از نظر اقتصادی پایدار است. در سال ۲۰۱۲ دانشگاه نیو اسکول به لیفتون دکترای افتخاری اعطا کرد.[۳][۴]

مطالعات اصلاح اندیشه

در آغاز سال ۱۹۵۳، لیفتون با نظامیان آمریکایی که در طول جنگ کره، اسیر جنگی شده‌بودند، علاوه بر کشیشان و دانش آموزان و معلمانی که پس از سال ۱۹۵۱، در زندان چین به سر می‌بردند، مصاحبه کرد. هم‌چنین علاوه بر مصاحبه با ۲۵ آمریکایی و اروپایی‌، لیفتون با ۱۵ چینی که پس از تلقین از دانشگاه‌های چین فرار کرده‌بودند، مصاحبه کرد.

کتاب اصلاحات فکری و روان‌شناسی توتالیسم لیفتون در ۱۹۶۱: مطالعه‌ای است دربارهٔ «شستشوی مغزی» در چین، بر اساس این تحقیق، مطالعه‌ای دربارهٔ تکنیک‌های اجباری مورد استفاده در جمهوری خلق چین بود. او این روند را «اصلاح فکر» یا «شستشوی مغزی» توصیف کرد، اگرچه او اصطلاح قبلی را ترجیح داد. اصطلاح «تفکر کلیشه‌ای» در این کتاب رایج شد. لیفتون دریافت که پس از بازگشت اسرا به ایالات متحده، تفکر آنها برخلاف تصور رایج «شستشوی مغزی» به زودی به حالت عادی بازگشت و منجر به تغییرات دائمی شد. یک نسخه تجدید چاپ در سال ۱۹۸۹ توسط انتشارات دانشگاه کارولینای شمالی منتشر شد.

جوایز

مرگ

لیفتون در ۴ سپتامبر ۲۰۲۵، در سن ۹۹ سالگی در ترورو، ماساچوست، ایالات متحده آمریکا درگذشت.

جستارهای وابسته

منابع

  1. "Lifton, Robert Jay 1926". Encyclopedia.com.
  2. "The Right Mixture for a New School Commencement". ۲۰۱۲ ۱ مهٔ. Archived from the original on 6 July 2018. Retrieved 9 December 2021. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  3. Jacobsen, Kurt (August 2021). ""The Devil His Due: Psychohistory and Psychosocial Studies" Psychoanalysis, Culture and Politics".{{cite web}}: نگهداری CS1: url-status (link)
  4. Jacobsen, Kurt (July 2020). ""Paradigmatic Saboteurs: Eriksonian Psychohistory and its VIcissitudes." Journal of Psychosocial Studies".{{cite web}}: نگهداری CS1: url-status (link)

پیوند به بیرون

مقالات
رسانه
مصاحبه‌ها با رادیو فرش ایر