رزوس تراکیه
| رسوس | |
|---|---|
%252C_RP-P-OB-16.041.jpg) حکاکی قرن هفدهمی که دیومدس را در حال کشتن رسوس نشان می‌دهد، در حالی که اودیسئوس اسب‌های او را می‌دزدد. | |
| اطلاعات شخصی | |
| والدین | استریمون (اسطوره‌شناسی) (ایونئوس) و ائوترپه/کالیوپه/ترپسیکور یا هراکلس و بولبه |
| خواهر و برادر | اولینتوس (اسطوره‌شناسی)، برانگاس (اسطوره‌شناسی)، سته |
رزوس یا رسوس (/ˈriːsəs/; یونانی باستان: Ῥῆσος، ت. «Rhêsos») یک پادشاه اسطوره‌ای تراکیه در ایلیاد است که در جبهه تروآ (شهر) جنگید. رسوس دیر به نبرد رسید و در حالی که پس از رسیدن، در اردوگاه خود خوابیده بود، دیومدس (پسر تودوئوس) و اودیسئوس در جریان یک شبیخون او را کشتند و گله اسب‌هایش را دزدیدند.
ریشه‌شناسی
نام او تراکیایی است و احتمالاً از ریشه زبان نیاهندواروپایی *reg- به معنای «حکومت کردن» گرفته شده است،[۱][۲] که نشان‌دهنده یک تغییر آوایی در زبان‌های سنتوم و ساتم است.
یک املای تراکیایی از این نام به صورت رزاس (Rézas) آورده شده که با واژه لاتین Rex (پادشاه) هم‌ریشه است.[۳]
خانواده
به گفته هومر، پدر او ایونئوس بود که ممکن است با شهر تاریخی ایون در غرب تراکیه، در دهانه رود استروما و بندرگاه شهر بعدی آمفیپولیس مرتبط باشد. نویسندگان بعدی، نسب رسوس را عجیب‌تر و افسانه‌ای‌تر روایت کرده‌اند؛ آن‌ها ادعا می‌کنند که مادر او یکی از موزها[۴] (ائوترپه،[۵] کالیوپه[۶] یا ترپسیکور[۷]) و پدرش، خدای رودخانه، استریمون (اسطوره‌شناسی) بوده است. استفانوس بیزانتیوس به نام خواهر رسوس یعنی سته (اسطوره‌شناسی) اشاره می‌کند که از آرس پسری به نام بیتیس داشت.[۸] در یک روایت، برادران رسوس اولینتوس (اسطوره‌شناسی) و برانگاس (اسطوره‌شناسی) نامیده شده‌اند.[۹]
اسطوره‌شناسی
رسوس توسط نیمف‌های چشمه‌ها بزرگ شد و بدون اینکه در نبردی شرکت کند، کشته شد.[۱۰] به دلیل حمله سکاستان به تراکیه، رسوس ارتش خود را دیرتر از دیگر ارتش‌های متحد به تروآ رساند. دولون که برای جاسوسی از ارتش آگاممنون به نفع هکتور بیرون رفته بود، توسط دیومدس و اودیسئوس دستگیر شد و در ادامه به آن دو دربارهٔ ورود تازه تراکیایی‌ها گفت. دولون توضیح داد که رسوس بهترین اسب‌ها و همچنین زرهی طلایی و عظیم دارد که بیشتر مناسب خدایان است تا انسان‌های فانی. در حالی که تراکیایی‌ها در خواب بودند، دیومدس و اودیسئوس در دل شب به اردوگاه نفوذ کردند، تعدادی از تراکیایی‌ها و خود رسوس را در چادرش کشتند و اسب‌های معروف او را دزدیدند.[۱۱]
رویداد تصویرشده در ایلیاد، خط داستانی نمایش‌نامه رسوس (نمایش‌نامه) را نیز شکل می‌دهد که در میان آثار اوریپید به دست ما رسیده است. مادر رسوس که یکی از نه موز بود، سپس از راه رسید و همه کسانی را که مقصر بودند سرزنش کرد: اودیسئوس، دیومدس و آتنا. او همچنین رستاخیز قریب‌الوقوع رسوس را اعلام کرد که جاودانه خواهد شد اما برای ماندن به یک غار فرستاده می‌شود. تعلیقه‌های نوشته‌شده بر این بخش از ایلیاد و نمایش‌نامه رسوس هم‌رای هستند که به رسوس شخصیتی قهرمانانه‌تر می‌دهند، چیزی که با نسخه هومر همخوانی ندارد.[۱۲]
همچنین رودخانه‌ای در بیتینی به نام رسوس وجود داشت و اساطیر یونانی یک خدای رودخانه ملازم به همین نام را برای آن متصور بودند. رسوس، پادشاه تراکیایی، خود از طریق عشقش به شکارچی بیتینیایی، ارگانتون، در کتاب اروتیکا پاتماتا (رنج‌های عشق) اثر پارتنیوس نیکایی (فصل ۳۶) با بیتینی مرتبط بود.
نام‌گذاری‌ها
- توده‌خاک یخچالی رسوس در جزیره انورز در جنوبگان به نام رسوس تراکیایی نام‌گذاری شده است،[۱۳] همان‌طور که سیارک مشتری سیارک ۹۱۴۲ نیز به نام اوست.
پانویس
- ↑ Duridanov, Ivan [in Bulgarian] (1985). Die Sprache der Thraker. Bulgarische Sammlung (in German). Vol. 5. Hieronymus Verlag. p. 63. ISBN 3-88893-031-6.
- ↑ Georgiev, Vladimir I.. "Thrakisch und Dakisch". Band 29/2. Teilband Sprache und Literatur (Sprachen und Schriften [Forts.]), edited by Wolfgang Haase, Berlin, Boston: De Gruyter, 1983. p. 1166. doi:10.1515/9783110847031-016
- ↑ "Thracian Glossary".
- ↑ اوریپید، رسوس (نمایش‌نامه) ۳۴۷
- ↑ سرویوس (متخصص دستور زبان)، Commentary on ویرژیل انئید 1.469
- ↑ شبه‌آپولودوروس، ۱٫۳٫۴
- ↑ یوستاتیوس تسالونیکی در تفسیر هومر، ایلیاد ص ۸۱۷
- ↑ استفانوس بیزانتیوس، ذیل کلمه Bithyai
- ↑ کونون (اسطوره‌شناس), 4
- ↑ Rhesus Rhesus is chiefly remembered because he came from Thrace to defend Troy with great pomp and circumstance, but died on the night of his arrival, without ever engaging in battle.
- ↑ هومر، ایلیاد ۱۰٫۴۳۰–۵۰۳
- ↑ See Bernard Fenik, Iliad x and the Rhesus: The Myth (Brussels: Latomus) 1964, who makes a case for pre-Homeric epic materials concerning Rhesus.
- ↑ Composite Gazetteer of Antarctica: Rhesus Glacier.
منابع
- شبه‌آپولودوروس, The Library with an English Translation by Sir James George Frazer, F.B.A., F.R.S. in 2 Volumes, Cambridge, MA, Harvard University Press; London, William Heinemann Ltd. 1921. ISBN 0-674-99135-4. Online version at the Perseus Digital Library. Greek text available from the same website.
- Conon, Fifty Narrations, surviving as one-paragraph summaries in the Bibliotheca (Library) of Photius, Patriarch of Constantinople translated from the Greek by Brady Kiesling. Online version at the Topos Text Project.
- اوریپید, The Rhesus of Euripides translated into English rhyming verse with explanatory notes by Gilbert Murray, LL.D., D.Litt, F.B.A., Regius Professor of Greek in the University of Oxford. Euripides. Gilbert Murray. New York. Oxford University Press. 1913. Online version at the Perseus Digital Library.
- اوریپید, Euripidis Fabulae. vol. 3. Gilbert Murray. Oxford. Clarendon Press, Oxford. 1913. Greek text available at the Perseus Digital Library.
- هومر, ایلیاد with an English Translation by A.T. Murray, Ph.D. in two volumes. Cambridge, MA., Harvard University Press; London, William Heinemann, Ltd. 1924. شابک ۹۷۸−۰۶۷۴۹۹۵۷۹۶. Online version at the Perseus Digital Library.
- Homer, Homeri Opera in five volumes. Oxford, Oxford University Press. 1920. شابک ۹۷۸−۰۱۹۸۱۴۵۳۱۸. Greek text available at the Perseus Digital Library.
- سرویوس (متخصص دستور زبان), In Vergilii carmina comentarii. Servii Grammatici qui feruntur in Vergilii carmina commentarii; recensuerunt Georgius Thilo et Hermannus Hagen. Georgius Thilo. Leipzig. B. G. Teubner. 1881. Online version at the Perseus Digital Library.
- استفانوس بیزانتیوس, Stephani Byzantii Ethnicorum quae supersunt, edited by August Meineike (1790-1870), published 1849. A few entries from this important ancient handbook of place names have been translated by Brady Kiesling. Online version at the Topos Text Project.
پیوند به بیرون
- پادشاهان اسطوره‌ای تراکیه
- رهبران تروایی
- قهرمانان اساطیری یونانی
- نیمهخدایان در اسطوره‌شناسی کلاسیک