رقابت (اقتصاد)

«ماهی وحشی»، یک کالای رقابتی است چون میزان ماهی صیدشده توسطِ یک قایق، تعداد ماهی‌های موجود برای صید توسط دیگران را کاهش می‌دهد.

در اقتصاد، به کالایی رقیب یا کالا رقابتی گفته می‌شود که مصرف آن توسط یک مصرف‌کننده، مانع از مصرفِ همزمانِ آن توسط دیگر مصرف‌کنندگان شود^[۱] یا توانایی دیگران در مصرفِ آن را بکاهد. یک کالا در صورتی نارقابتی یا غیررقابتی تلقی می‌شود که برای هر سطح از تولید، هزینه ارائه آن به یک فرد نهایی (اضافی)، صفر باشد.^[۲] همچنین یک کالا در صورتی «پادرقابتی»، «ضدرقابتی» یا «فراگیر» محسوب می‌شود که هر فرد با مصرف آن توسط دیگران، سود بیشتری ببرد.

یک کالا را می‌توان در امتدادِ پیوستاری (طِیفی) از رقابتی، غیررقابتی و ضدرقابتی قرار داد. تمایز بین رقابتی و غیررقابتی، گاهی به عناوین اشتراک عرضه (jointness of supply) یا قابل تفریق (subtractable) یا غیرقابل تفریق (non-subtractable) نامیده می‌شود.^[۳] پل ساموئلسونِ اقتصاددان در سال ۱۹۵۴ با معرفی مفهوم مصرفِ غیررقابتی، تمایز بین کالاهای خصوصی و عمومی را مطرح کرد. ریچارد ماسگریو هم در سال‌های ۱۹۵۹ و ۱۹۶۹، رقابت و «استثناپذیری» (excludability) را به عنوان معیارهایی برای تعریف کالاهای مصرفی اضافه کرد.^[۴]

منابع

↑ David L. Weimer; Aidan R. Vining (2005). Policy Analysis: Concepts and Practice. Pearson: Prentice Hall. p. 72. ISBN 0-13-183001-5. Fourth Edition.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:مکان ناشر (رده)
↑ Cornes, R. , T. Sandler. 1986. The theory of externalities, public goods, and club goods. Cambridge University Press.
↑ Hess, C. , E. Ostrom. 2006. Introduction. C. Hess, E. Ostrom, eds. Understanding Knowledge as a Commons: From Theory to Practice. The MIT Press, Cambridge, Massachusetts
↑ Apesteguia, J; Maier-Rigaud, F (2006). "The Role of Rivalry: Public Goods Versus Common-Pool Resources". Journal of Conflict Resolution. 50: 647. doi:10.1177/0022002706290433 – via SAGE journals.

[1] David L. Weimer; Aidan R. Vining (2005). Policy Analysis: Concepts and Practice. Pearson: Prentice Hall. p. 72. ISBN 0-13-183001-5. Fourth Edition.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:مکان ناشر (رده)

[2] Cornes, R. , T. Sandler. 1986. The theory of externalities, public goods, and club goods. Cambridge University Press.

[3] Hess, C. , E. Ostrom. 2006. Introduction. C. Hess, E. Ostrom, eds. Understanding Knowledge as a Commons: From Theory to Practice. The MIT Press, Cambridge, Massachusetts

[4] Apesteguia, J; Maier-Rigaud, F (2006). "The Role of Rivalry: Public Goods Versus Common-Pool Resources". Journal of Conflict Resolution. 50: 647. doi:10.1177/0022002706290433 – via SAGE journals.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]