روابط ازبکستان و ترکیه

روابط ازبکستان و ترکیه
نقشهٔ مکان‌نمای Turkey و Uzbekistan

ترکیه

ازبکستان
سفارتخانه
سفارت ترکیه در تاشکندسفارت ازبکستان در آنکارا

پس از استقلال ازبکستان از اتحاد جماهیر شوروی، ترکیه به ویژه در پیگیری پروژه‌های اقتصادی و ابتکارات اجتماعی، فرهنگی و دیپلماتیک در ازبکستان فعال بوده است.[۱] در ۱۶ دسامبر ۱۹۹۱، ترکیه اولین کشوری بود که ازبکستان را به رسمیت شناخت و از اولین کشورهایی بود که سفارت خود را در تاشکند افتتاح کرد.[۱]

در اوایل دهه ۱۹۹۰، ترکیه تعهدات اولیه‌ای برای گسترش تجارت و همکاری ارائه داد، طرح‌های توسعه ازبکستان را با اعتباری ۷۰۰ میلیون دلاری (به ارزش ۱٫۳ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۰) تأمین مالی کرد و سالانه ۲۰۰۰ بورسیه تحصیلی برای دانشجویان ازبک برای تحصیل در ترکیه متعهد شد.

از آن زمان، ترکیه و ازبکستان با بیش از ۱۰۰ توافقنامه و پروتکل دوجانبه که بین دو کشور منعقد شده است، روابط محکمی برقرار کرده‌اند.[۲] ازبکستان، به عنوان تنها کشور آسیای مرکزی که با همه کشورهای دیگر هم‌مرز است، برای تعهد ترکیه در تضمین ثبات، رفاه و امنیت در آسیای مرکزی اهمیت دارد.[۲]

از زمان کسب استقلال، نگرانی ازبکستان از نفوذ روسیه، ازبکستان را به دنبال روابط نزدیک‌تر با سایر کشورها سوق داد. خویشاوندی و نزدیکی فرهنگی ترکیه، روابط نزدیک را تشویق کرده و امکان ایجاد روابط با همسایگان نزدیک آسیای مرکزی، روسیه و سایر کشورهای مستقل مشترک‌المنافع را فراهم کرده است.

ترکیه و ازبکستان هر دو عضو کامل سازمان دولت‌های ترک هستند. ترکیه از زمان توافق نخجوان در سال ۲۰۰۹ در این نهاد سیاسی مشارکت داشته و ازبکستان در سال ۲۰۱۹ به عنوان عضو کامل به آن پیوسته است.

تاریخچه

در آوریل ۱۹۹۲، ترکیه استقلال جمهوری ازبکستان را به رسمیت شناخت و روابط دیپلماتیک با این کشور برقرار کرد. حتی پیش از آن، در سال ۱۹۹۱، اسلام کریموف، رئیس‌جمهور ازبکستان، از ترکیه بازدید کرد. سفرهای رسمی بعدی در ژوئن و نوامبر ۱۹۹۴ انجام شد. در اکتبر ۱۹۹۸، کریموف در جشن‌های هفتاد و پنجمین سالگرد پیروزی ترکیه در جنگ استقلال (۱۹۱۹–۱۹۲۳) شرکت کرد. در طول این سفر، مذاکراتی بین رهبران دو کشور برگزار شد که منجر به ایجاد چارچوبی برای روابط بین ترکیه و ازبکستان شد. به‌طور خاص، پیمان دوستی و همکاری ابدی به همراه سایر توافق‌نامه‌ها در مورد تجارت، همکاری علمی و فنی، امور نظامی، مبارزه با تروریسم و جلوگیری از قاچاق مواد مخدر امضا شد. در مجموع، ۷۸ توافق‌نامه منعقد شد.

در طول دهه‌های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، ترکیه روابط نزدیکی با نمایندگان اپوزیسیون ازبکستان داشت که برای مدت طولانی مانع توسعه عادی روابط بین دو کشور شد.[۳]

پس از مرگ اسلام کریموف و انتخاب شوکت میرضیایف به عنوان رئیس‌جمهور، روابط بهبود یافت و به سطح یک مشارکت استراتژیک رسید.[۴]

روابط اقتصادی

در سال ۲۰۱۷، تجارت بین دو کشور به ۱٫۵ میلیارد دلار آمریکا افزایش یافت.[۵]

یک توافقنامه تجارت ترجیحی بین دو کشور در حال اجرا است.[۶]

بین ژانویه و مه ۲۰۲۳، ۱۲۱ شرکت مشترک در ازبکستان تأسیس شد.[۷]

سفرهای ریاست‌جمهوری

مهمان میزبان محل بازدید تاریخ بازدید
شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور مجتمع ریاست جمهوری، آنکارا ۱۹–۲۰ فوریه ۲۰۲۰[۲]
رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور تاشکند ۲۹ تا ۳۰ مارس ۲۰۲۲[۸]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 Nichol,James. "Uzbekistan: Basic Facts," CRS Report for Congress, May 28, 1996.
  2. 1 2 3 "Relations between Turkey and Uzbekistan". Ministry of Foreign Affairs of Turkey.
  3. ↑ Узбекистан — Турция: новый этап партнерства. Беседа с Бахтиером Эргашевым بایگانی‌شده در ۲۰۲۱-۰۷-۰۹ توسط Wayback Machine — kaktakto,11 мая 2018
  4. ↑ "Отношения Турции и Узбекистана достигли стратегического партнерства". www.aa.com.tr. Archived from the original on 2022-04-13. Retrieved 2022-04-13.
  5. ↑ Возвращение Сельджукидов. Зачем президент Турции приезжал в Узбекистан بایگانی‌شده در ۲۰۱۸-۱۱-۲۴ توسط Wayback Machine — 2 мая 2018
  6. ↑ "Министр: Турция и Азербайджан завершают подготовку к упрощенному таможенному коридору". Азери-Пресс (به روسی). Archived from the original on 2022-08-06. Retrieved 2022-08-06.
  7. ↑ "Азербайджан в числе лидеров по созданным в Узбекистане новых предприятий". Day.Az (به روسی). 2023-07-01. Retrieved 2023-07-14.
  8. ↑ "Cumhurbaşkanı Erdoğan, Özbekistan'a gitti". www.aa.com.tr (به ترکی استانبولی). Retrieved 2022-08-02.