روداخ (رود)
| روداخ | |
|---|---|
 روداخ در نزدیکی سد زول‌وهر در نوی‌زس (کروناخ) | |
| مکان | |
| کشور | آلمان |
| ایالت‌ها | تورینگن، بایرن |
| ویژگی‌های ظاهری | |
| سرآب | |
| • مکان | نزدیک روداخربرون در رن‌اشتایگ در منطقه مرزی تورینگن |
| • مختصات | ۵۰°۲۵′۱۳″ شمالی ۱۱°۳۱′۵۴″ شرقی / ۵۰٫۴۲۰۲۸°شمالی ۱۱٫۵۳۱۶۷°شرقی |
| • ارتفاع | حدود ۶۹۰ متر |
| دهانه | |
• مکان | در مارکت‌تسویلن به ماین می‌ریزد |
• مختصات | ۵۰°۰۹′۲۶″شمالی ۱۱°۰۹′۱۲″شرقی / ۵۰٫۱۵۷۱۴۷°شمالی ۱۱٫۱۵۳۲۸۹°شرقی |
• ارتفاع | حدود ۲۷۰ متر |
| طول | ۵۳٫۰۴ کیلومتر |
| اندازهٔ حوضه | ۱۰۰۹٫۰۶ کیلومتر مربع |
| دبی | |
| • مکان | اونترلانگن‌اشتات (۷۰٫۶٪ حوضه) |
| • میانگین | ۱۰٫۴ متر مکعب بر ثانیه |
| • کمینه | ۰٫۲۲ متر مکعب بر ثانیه (۱۹۴۷) |
| • بیشینه | ۱۳۲ متر مکعب بر ثانیه (۱۹۴۶) |
| ویژگی‌های حوضه | |
| توالی | ماین ← راین ← دریای شمال |
| شبکهٔ رود | راین |
روداخ (به آلمانی: Rodach) یک رودخانه به طول ۵۳ کیلومتر در ایالت‌های تورینگن و بایرن، جنوب آلمان است. این رودخانه از شاخه‌های فرعی چپ ماین محسوب می‌شود و حوضه آبریز آن بخشی از رشته‌کوه تخته سنگی تورینگن-فرانکن و ارتفاعات اطراف را پوشش می‌دهد. نام «روداخ» از واژه اسلاوی «Roda» به معنای «آب روان» گرفته شده است و برای نخستین بار در اسناد تاریخی سال ۱۳۳۰ میلادی ذکر گردید[۱].
مسیر و جغرافیا
روداخ در نزدیکی روستای روداخربرون، در دامنه جنوبی رن‌اشتایگ در منطقه مرزی تورینگن، در ارتفاع حدود ۶۹۰ متری از سطح دریا سرچشمه می‌گیرد. این رودخانه در مسیر خود از میان دره‌های عمیق و جنگل‌های انبوه عبور کرده و پس از طی ۵۳ کیلومتر، در شهر مارکت‌تسویلن به رود ماین می‌ریزد. حوضه آبریز روداخ با مساحت ۱۰۰۹ کیلومتر مربع، بخش‌هایی از شهرستان‌های زاله-اورلا-کرایز در تورینگن و لیشتن‌فلز در بایرن را در بر می‌گیرد. مهم‌ترین شاخه‌های فرعی روداخ عبارتند از: کروناخ، هاس‌لاخ و اشتایناخ[۲].
هیدرولوژی و ایستگاه‌های سنجش
میانگین دبی روداخ در ایستگاه سنجش اونترلانگن‌اشتات، که حدود ۷۰ درصد حوضه آبریز را پوشش می‌دهد، ۱۰٫۴ متر مکعب بر ثانیه است. کمترین دبی ثبت‌شده در این ایستگاه ۰٫۲۲ متر مکعب بر ثانیه (در سال ۱۹۴۷) و بیشترین دبی ۱۳۲ متر مکعب بر ثانیه (در سال ۱۹۴۶) بوده است. سامانه هشدار سیل بایرن با نصب تجهیزات مدرن در طول مسیر روداخ، سیلاب‌های فصلی را پایش و پیش‌بینی می‌کند. در دهه‌های اخیر، پروژه‌های متعددی برای ساماندهی بستر رود و جلوگیری از فرسایش کناره‌ها در مناطق شهری مانند نوی‌زس و مارکت‌روداخ اجرا شده است.[۳]
تاریخچه و اهمیت اقتصادی
روداخ در طول قرون وسطی نقش مهمی در حمل و نقل چوب و الوار از جنگل‌های انبوه فرانکن علیا به سمت رود ماین و سپس به شهرهای بزرگ ایفا می‌کرد. بقایای سدها و آسیاب‌های آبی متعددی در کناره‌های این رودخانه کشف شده است که گواهی بر استفاده گسترده از نیروی آب در صنایع بافندگی و نجاری منطقه است. در دوران امپراتوری مقدس روم، بخش‌هایی از حوضه روداخ تحت کنترل مستقیم شاهزاده‌اسقف‌نشین بامبرگ قرار داشت و رودخانه به عنوان یک مرز طبیعی میان قلمروهای مختلف عمل می‌کرد. امروزه روداخ به دلیل آب زلال و مناظر بکر، یکی از مقاصد محبوب ماهیگیران و کایاک‌سواران در شمال بایرن است[۴].
جستارهای وابسته
یادداشت‌ها
منابع
- ↑ Meyer, Hans (2005). Die Rodach: Eine Flusslandschaft in Oberfranken. Stuttgart: Schweizerbart. p. 12. ISBN 978-3510652402.
- ↑ Schmidt, Armin (2018). Geographie Oberfrankens. Stuttgart: Ulmer. p. 56. ISBN 978-3825241230.
- ↑ Ziegler, Ulrich (2015). Hydrologie der Fränkischen Flüsse. Stuttgart: Kohlhammer. p. 89. ISBN 978-3170210244.
{{cite book}}: مقدار|شابک=را بررسی کنید: جمع‌آزما (کمک) - ↑ Franz, Günther (1965). Historische Wasserstraßen in Oberfranken. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft. p. 78. ISBN 978-3534042630.
- رودهای بایرن
- رودهای تورینگن
- رودهای آلمان
- تاریخ بایرن
- لیشتنفلس (شهرستان)