روهینی (ایزدبانو)

روهینی
ایزدبانوی ناکشاترا
تجسد دبران
چاندرا و روهینی
وابستگیدوی
اقامتگاهچاندرالوکا
اطلاعات شخصی
والدین
همسرسوما (چاندرا)
فرزندانوارچاس

روهینی (Rohini) ایزدبانوی ستارگان در هندوئیسم[۱] و همسر محبوب چاندرا، ایزد ماه است. او یکی از ۲۷ دختر پراجاپاتی داکشا و همسرش اسیکنی به شمار می‌رود. به عنوان «ایزدبانوی سرخ» (که با نام روهینی دِوی نیز شناخته می‌شود)، او تجسم ستارهٔ سرخ‌فام دبران، درخشان‌ترین ستاره در صورت فلکی گاو (ثور) است.[۲]

در آیین هندو

در باورهای هندو، ۲۷ دختر داکشا و اسیکنی به همسری چاندرا درآمدند.

چاندرا بیشتر وقت خود را با روهینی می‌گذراند و این کار خشم دیگر همسرانش را برانگیخت، تا جایی که نزد پدرشان داکشا شکایت بردند. داکشا با دیدن ناخشنودی دخترانش، چاندرا را به بیماری جذام نفرین کرد و مقدر نمود که ماه در هر ماه قمری دچار کاستی و فزونی نور (محاق و بدر) شود.[۳]

روهینی، همراه با خواهرانش کریتیکا و رواتی، اغلب به عنوان موجوداتی ایزدی و «مادران» توصیف شده‌اند.[۴]

در اخترشناسی هندی

در اخترشناسی هندی، چهارمین منزل از ۲۷ ناکشاترای منازل قمر، روهینی نام دارد. این منزلگاه، یک صورتواره متشکل از شش ستاره و متناظر با خوشۀ اشترمادگان است که درخشان‌ترین ستارهٔ آن دبران است. روهینی در لغت به معنای «سرخ» است که مستقیماً به رنگ سرخ‌گون ستارۀ دبران اشاره دارد.[۵] منزل قمری روهینی از °۱۰ و '۰ تا °۲۳ و '۲۰ در برج ثور امتداد دارد.[۶]

در احکام نجوم هندی

در اختربینی هندو (جیوتیشا)، روهینی چهارمین منزل قمری یا ناکشاترا در میان بروج دوازده‌گانه به شمار می‌رود که کوکب حاکم بر آن ماه است.[۷] ستارهٔ زادروزی کریشنا، روهینی است و باور بر این است که گزینش تولد در زیر تابش و اثر این ستاره دارای اهمیت و رمزی ویژه است.[۸]

فراتر از شبه‌قاره هند و هندوئیسم

روهینی در کامبوج به نام گوراکاک دِوی (خمر: គោរាគៈទេវី) شناخته می‌شود؛ او بر پایۀ سنتی که از روزگار امپراتوری خمر بر جای مانده، همان همسر چاندرا در هندوئیسم و ایزدبانوی پاسدار روز دوشنبه است. اگر روز نخست سال نو در تقویم کامبوجی با روز دوشنبه هم‌زمان شود، در آیین‌های سال نوی کامبوجی (خمر: ពិធីផ្ទេរតំណែងទេវតាឆ្នាំថ្មី) او را نیایش می‌کنند، چرا که باور دارند او برای یک سال تا فرارسیدن سال نوی بعدی از آسمان فرود می‌آید تا از مردمان این سرزمین پاسداری کند.

سیمای گوراکاک دوی از فرهنگ کامبوجی و بوداگرایی در کامبوج اثر پذیرفته است. مَرکَب (واهانا) او یک ببر است. او تنها دو دست دارد، یک شمشیر خاندا و عصای سلطنتی در دست می‌گیرد، و جامه‌اش به رنگ زرد است.[۹][۱۰]


پیوند به بیرون

منابع

  1. ↑ Agrawala, Prithvi Kumar (1983). Goddesses in Ancient India (in English). Abhinav Publications. ISBN 978-81-7017-184-3. Archived from the original on 2023-02-02. Retrieved 2020-10-03.
  2. ↑ Shah, Saket (2019-10-19). Understanding The Nakshatras: Soul of Astrology is Nakshatras (in English). Saket Shah. Archived from the original on 2023-02-02. Retrieved 2020-10-08.
  3. ↑ Coulter, Charles Russell; Turner, Patricia (2021-12-06). Encyclopedia of Ancient Deities (in English). McFarland. p. 437. ISBN 978-0-7864-9179-7.
  4. ↑ Jessalyn, Blossom Meghan (2012). Rohini (Nakshatra) (in English). Sess Press. ISBN 978-613-8-62464-6. Archived from the original on 2023-02-02. Retrieved 2020-10-03.
  5. ↑ "Rohiṇī (रोहिणी)". All Skies Encyclopaedia. IAU Working Group on Star Names. Retrieved 18 December 2025.
  6. ↑ "Nakshatra Series: Rohini (10°00' – 23°20' Vrishabha)". 28 June 2026.
  7. ↑ "Rohini Nakshatra in Vedic Astrology". Vedicgrace.com. 24 March 2026.
  8. ↑ "The Divine Influences of Rohini Nakshatra and Lord Krishna".
  9. ↑ Min Saes (Braḥ Mahā.) (1942) Brahma Chariyakathā, Bibliothèque Royale, Publisher: Royal Library of Cambodia p.185
  10. ↑ Astrologer Nhim Pen (1947) Cambodia Calendar, Contributor: William J. Gedney, Publisher: Association Sutharot, Original from the University of Michigan p.118