زره کره‌ای
زره کره‌ای به انواع گوناگون زره اشاره دارد که پیش از دوران مدرن در کره به کار می‌رفت. کهن‌ترین نمونه‌های زره از شبه‌جزیره کره به دوره سه پادشاهی کره بازمی‌گردد. زره کره‌ای افزون بر زره سواره‌نظام، گونه‌هایی از زره ضدگلوله نخستین را نیز پیش از سده بیستم دربرمی‌گرفت.
زره‌سازی کره‌ای عمدتاً بر پدافند در برابر جنگ‌افزارهای پرتابی تمرکز داشت؛ زیرا زمین کوهستانی، نبرد میدانی را نسبت به دیگر سرزمین‌ها کم‌بسامد می‌ساخت و تصرف دژها شیوه رایج جنگ بود. زره فلزی در دوره سه پادشاهی به سبب جنگ‌های پیاپی نسبتاً فراگیر بود؛ اما پس از یکپارچگی کره کاربرد آن کاهش یافت. با برآمدن پادشاهی چوسان، نیروهای ایالتی زره لایی (پنبه‌دوزی‌شده) می‌پوشیدند، حال آنکه یگان‌های مرکزی توان تهیه زره فلزی را داشتند.
درآمد
کهن‌ترین گونه‌های زره در عصر برنز پدیدار شدند و احتمالاً از پوست جانوران، استخوان یا چوب ساخته می‌شدند. نخستین یافته‌های زره آهنی از اتحادیه گایا و گوگوریو به دست آمده و زره استخوانی نیز در بکجه یافت شده‌است.[۱]
زره فلزی در دوره سه پادشاهی به دلیل جنگ‌های مداوم رواج داشت، ولی با یکپارچه شدن کره و تبدیل دزدان دریایی ژاپنی و کوچ‌نشینان استپ به دغدغه اصلی، کاربرد آن رو به افول نهاد. پس از فروپاشی شیلای متحد در سده دهم و فتح آن به دست گوریو، جنگ‌ها به بخش شمالی و مرکزی کره کشیده شد و زره‌های سبک‌تر رایج‌تر گشت؛ این امر به کاهش زره سنگینی انجامید که پیش‌تر در دولت‌های جنوبی رواج داشت.[۱]
نخستین کاربرد شناخته‌شده زره صفحه‌ای آهنی در کره به اتحادیه گایا در بازه ۴۲ تا ۵۶۲ میلادی بازمی‌گردد. شمار فراوانی از مصنوعات آهنی و فولادی، از جمله زره آهنی، زره اسب آهنی مانند کلاه‌خود و دهانه، و شمش‌های کوچک آهنی (که غالباً به‌عنوان پول به کار می‌رفتند) در گورستان باستانی ده‌سانگ-دانگ در گیم‌هه، یکی از مکان‌های میراث جهانی، کشف شده‌اند. گیم‌هه (金海 김해) به معنای «دریای آهن» است که گویی نام شهر نماد فراوانی آهن در این ناحیه باشد. نمونه‌های بازمانده اکنون در موزه ملی گیم‌هه در کره جنوبی به نمایش گذاشته شده‌اند.[۲]
نبردها بیشتر بر زمین‌های صعب‌العبور با بهره‌گیری از کمان‌های مرکّب و سپس جنگ‌افزارهای باروتی انجام می‌شد. سواره‌نظام در برابر یورش‌های پیوسته جورچن‌ها در دوره چوسان ترجیح داده می‌شد. کره‌ای‌ها که با نیروهای بسیار بزرگ‌تر چین و ژاپن می‌جنگیدند، تحرک و تاکتیک‌های دوربُرد را می‌پسندیدند و همین امر وابستگی به یگان‌های سنگین‌زره را محدود می‌ساخت، هرچند آموزش تن‌به‌تن نیز جایگاه مهمی داشت.[۱]
در دوره‌های پسین، زره کره‌ای گونه‌هایی از بریگاندین، جوشن و زره پولکی را نیز دربرگرفت. از آنجا که هزینه تجهیزات آهنی و فولادی اغلب برای سربازان وظیفه روستایی بسیار بالا بود، کلاه‌خودها همیشه تمام‌فولاد نبودند و کلاه‌های چرم سفت‌شده نیز رایج بود.[۱]
قطعات زره کره‌ای از بالا به پایین معمولاً شامل کلاه‌خود یا کلاهک، پوشش اصلی سنگین با سرشانه یا محافظ شانه و ساعد، پوشش پا (که با دامنه پوشش اصلی تکمیل می‌شد)، محافظ کشاله ران و محافظ اندام‌ها بود. از نظر سلاح‌بندی، ارتش کره‌ای پیاده‌نظام سنگین مسلح به شمشیر یا نیزه همراه با سپر، نیزه‌داران بلند، کمانداران، کمان‌بالستی‌اندازان و سواره‌نظام سنگین همه‌کاره با توانایی تیراندازی سواره به کار می‌گرفت. در جنگ دریایی کره‌ای نیز سپرهای چوبی سنگین برای پدافند از نفرات روی عرشه بالایی کشتی‌ها به‌طور گسترده به‌کار می‌رفت.[۱]
پس از برآمدن چوسان، زره رزمی کره‌ای دگرگونی یافت و از کاربرد عمده جوشن، زره صفحه‌ای و زره لاملار به بریگاندین (دوجانگ-گاپ) گرایش پیدا کرد. در میانه دوره چوسان، نیروهای ایالتی زره لایی می‌پوشیدند، حال آنکه یگان‌های مرکزی زره فلزی بر تن داشتند.[۳]
دوره سه پادشاهی
زره کره‌ای در دوره سه پادشاهی کره از دو سبک عمده تشکیل می‌شد: زره لاملار «چالگاپ» که شبیه زره‌های کوچ‌نشینان سواره استپ و امپراتوری‌های چینی بود، و زره صفحه‌ای که در اتحادیه گایا و شیلا یافت شده‌است. لاملارها معمولاً از برنز، آهن، استخوان یا چرم سفت‌شده بودند، در حالی که صفحات همواره از آهن، فولاد یا برنز ساخته می‌شدند.[۱]
بهترین زره‌های بازمانده از دوره سه پادشاهی تقریباً به‌طور انحصاری از اتحادیه گایا به دست آمده‌اند. زره گایا بهترین نمونه زره صفحه‌ای از دوران باستان به‌شمار می‌رود و با زره‌های حوزه مدیترانه در همان دوره برابری می‌کند. این زره‌های صفحه‌ای به سبک گایا به سه دسته تقسیم می‌شوند: نخست، اتصال نوارهای فولادی عمودی برای تشکیل یک صفحه واحد؛ دوم، اتصال میله‌های افقی؛ و سوم، کنار هم چیدن قطعات مثلثی کوچک فولادی. گونه نخست در گایا و شیلا یافت شده، حال آنکه بیشتر نمونه‌های دو گونه دیگر در گایا قرار دارند و برخی نیز در شمال بکجه کشف شده‌اند. سبک‌های مشابهی نیز در کیوشو و هونشو در ژاپن یافت شده‌است.[۱]
زره گوگوریو از نوع لاملار بود و از صفحات کوچک فولادی ساخته می‌شد که با بند به هم بافته شده بودند. گورهای باستانی ناحیه جوکسائم در هوانگو-دانگ، گیونگ‌جو، گیونگ‌سانگ شمالی، نخستین نمونه را در سال ۲۰۰۹ آشکار ساختند. نقاشی‌های دیواری گوگوریو که در کره شمالی یافت شده‌اند نیز نمای زره گوگوریو را روشن‌تر کرده‌اند.[۱]
- نقاشی دیواری رژه ارتش گوگوریو (آرامگاه شماره ۳ آناک، کره شمالی)
سوار زره‌پوش گوگوریو (개마무사)
زره گوگوریو، بر تن سوار زره‌پوش
زره اسب گایا
زره گایا
زره گایا.jpg)
زره و کلاه‌خود گایا (سده پنجم)
زره اتحادیه گایا
کلاه‌خود گایا
زره دودمان گوریو
در دوره دودمان گوریو، سبک ویژه‌ای از زره به نام زره دوروماگی‌شکل (두루마기형 갑옷) یا زره ردایی (پوهیونگ، 포형, 袍型) پدیدار شد. بر پایه گوریوسا (تاریخ گوریو)، انواع گوناگونی از زره با جنس و رنگ متفاوت زیر نظارت دولتی ساخته می‌شد، از جمله: اوی‌گاپ (의갑, 衣甲) – زره پوشاکی، چئول‌گاب (철갑, 鐵甲) – زره آهنی، اوی‌بک‌گاپ (의백갑, 衣白甲) – زره پوشاکی سفید، بک‌گاب تومو (백갑토모, 白甲兎牟) – زره سفید با کلاه‌خود، اوی‌جوگاپ (의주갑, 衣朱甲) – زره پوشاکی سرخ و جاگاپ (자갑, 紫甲) – زره بنفش. هنگامی که فرماندهان نظامی زره می‌پوشیدند، کلاه‌خود را به جای سر بر پشت خود حمل می‌کردند. افزون بر این، سربازان ردای نبرد «جئون‌پو» (전포, 戰袍) بر تن داشتند.[۴]
شکل و ساختار دقیق این زره‌ها به‌روشنی دانسته نیست. با این حال، سو جینگ در «گزارش مصوّر گوریو» (گوریودوگیونگ) نوشته‌است که ارتش درنده ببر-اژدهای مرکزی گوریو (یانگ‌هو جونگ‌مئنگ‌گون، 용호중맹군, 龍虎中猛軍) با نزدیک به ۳۰٬۰۰۰ نفر، همگی زره‌پوش بودند. این زره یک‌تکه ردایی بود که بخش بالایی و پایینی به هم پیوسته بود و سرشانه (بوباک، 부박, 覆膊) نداشت. زره دیگری متعلق به یک سردار چنین توصیف شده: صفحات آهنی (چئول‌چال، 철찰, 鐵札) روکش‌شده با چرم سیاه که هر صفحه با ابریشم نقش‌دار دوخته و ثابت شده بود.[۴]
تصویرسازی‌های ژاپنی مانند «موکو شورای اکوتوبا» (蒙古襲來繪詞، «گزارش مصوّر حملات مغول») نشان می‌دهد که در حملات مشترک گوریو-مغول به ژاپن، سربازان گوریو زره لاملار بلند جلیقه‌مانند (چالگاپ) و زره پارچه‌ای ردایی (پوهیونگ گاپ‌اوت) بر تن داشتند.[۴]
سبک ردایی (دوروماگی‌شکل) در میان کره‌ای‌ها محبوبیت ویژه‌ای داشت، زیرا این نوع زره که جلو آن باز بود، بیشترین آسایش را برای تیراندازی با کمان فراهم می‌ساخت. در کمان‌داری سنتی کره‌ای (گوک‌گونگ)، کمانداران برای پرتاب مؤثر تیر سینه خود را کاملاً باز می‌کنند و زره بسته جلو مانع این کار می‌شد. از همین رو بیشتر زره‌های دوره چوسان نیز ردایی‌شکل بودند.[۴]
.jpg)
کلاه‌خود احتمالاً از دودمان گوریو
سرباز گوریویی با دوروماگی_with_helmet.jpg)
جوشن و کلاه‌خود- زره جوشنی و صفحه‌ای (گیونگ‌بئون‌گاپ)، گوریو، سده ۱۴
_with_helmet.jpg)
زره جوشنی و صفحه‌ای با کلاه‌خود
زره دودمان چوسان
زره دودمان چوسان را می‌توان به دو بازه زمانی تقسیم کرد: آغاز دودمان (سده‌های ۱۵ و ۱۶) و پایان دودمان (سده‌های ۱۷ تا ۱۹). نقطه دقیق گذار از زره‌های نخستین به متأخر هنوز حل‌نشده‌است، ولی به نظر می‌رسد در حوالی تهاجم ژاپن به کره (۱۵۹۸–۱۵۹۲) و تهاجم منچو به کره باشد که تنها دو جنگ تمام‌عیار کره در دوره چوسان بودند. در هر دو بازه، زره لایی (اؤم‌شیم‌گاپ، 엄심갑, 掩心甲) در میان سربازان عادی محبوب بود؛ زیرا چوسان از سربازان وظیفه روستایی می‌خواست خود تجهیزاتشان را فراهم آورند و این زره با بهایی اندک از بدن پدافند می‌کرد. مجموعه‌های زره چرمی «پی‌گاب‌جو» نامیده می‌شدند. زره فلزی بیشتر در یگان‌های مستقر در پایتخت دیده می‌شد که نیروی ضربتی اصلی ارتش خشکی چوسان را تشکیل می‌دادند.[۳]
بیشتر زره‌های کره‌ای این دوره از فلس‌ها یا لاملارهای فلزی (معمولاً آهنی) ساخته شده بودند که به بیرون پوشش زره دوخته می‌شدند.[۵] از سال ۱۴۵۷ میلادی به بعد، به دلیل هزینه و دشواری حمل‌ونقل، برنامه‌ای آغاز شد تا بخش‌های فلزی زره بیشتر سربازان با چرم سفت‌شده جایگزین گردد.[۶] زره چرم سفت‌شده گرم‌تر، سبک‌تر و انعطاف‌پذیرتر از فلس‌های آهنی بود، ولی حفاظت کمتری در نبرد فراهم می‌کرد.[۵]
آغاز دودمان
در آغاز دودمان، نیروی دریایی چوسان و ارتش چوسان همچنان جوشن و زره صفحه‌ای دوره پایانی گوریو را به کار می‌بردند، در حالی که زره لاملار، شکل سنتی زره کره‌ای، نیز با برخی تأثیرپذیری‌ها از مغولان در سده‌های ۱۳ و ۱۴ دوام یافته بود. یک مجموعه کامل زره فلزی شامل کلاه‌خودی شبیه به کلاه‌خود دیگچه‌ای اروپایی با محافظ گردن جوشنی یا لاملار متصل، زره تنه تا ران یا زانو و یک جفت سرشانه برای حفاظت از بازو بود.[۳]
در هنگام تهاجم ژاپن به کره (۱۵۹۸–۱۵۹۲) از ۱۵۹۲ تا ۱۵۹۸، برخی بخش‌های زره نظامی کره‌ای از آهن به چرم سفت‌شده تغییر یافته بود، ولی نمونه‌های بازمانده و مستندات همروزگار نشان می‌دهند که سربازان زره‌پوش کره‌ای همچنان از فلس‌های آهنی بهره می‌بردند و چنین زره‌هایی در برابر بیشتر جنگ‌افزارهای ژاپنی (نه چندان در برابر سلاح گرم) کارآمد بود.[۵]
پایان دودمان
با گذشت زمان، سبک زره فلسی کره‌ای دگرگون شد. در آغاز، فلس‌ها بر بیرون زره بودند و به پوشش پایه‌ای از چرم و پارچه دوخته می‌شدند، اما در اواخر دوره چوسان فلس‌ها (که در این هنگام بیشتر از چرم سفت‌شده بودند) با پرچ به درون پوشش زره کوبیده شدند[۷] و گونه‌ای بریگاندین پدیدآوردند. این زره «دوجانگ-گاپ» (두정갑) نام گرفت و به شکل اصلی زره کره‌ای درآمد؛ هنگام پوشیدن اغلب تا زیر زانو می‌رسید و کلاه‌خود شکل مخروطی به خود گرفت. افسران، سربازان ارشد/برگزیده و سواره‌نظام همچنان صفحات و فلس‌های فلزی در زره خود داشتند (برای نیروی سواره «گاب‌سا» و برای پیاده «پنگ‌بئ‌سو» نامیده می‌شد)، حال آنکه سربازان روستایی و رتبه‌پایین زرهی با فلس‌های چرم سفت‌شده می‌پوشیدند.[۳]
زره ضدگلوله پنبه‌ای
در میانه سده نوزدهم تلاشی برای ساخت زره ضدگلوله به نام میون‌جه بئ‌گاپ (면제배갑) صورت گرفت.[۸] این زره با دوختن لایه‌هایی از پارچه و پنبه و ترکیب آن‌ها در یک جلیقه ضخیم ساخته می‌شد تا در برابر آتش‌بار کوبنده تفنگ‌های نیروهای غربی مانند فرانسه و ایالات متحده پایداری کند.[۹] هرچند این اقدام تا اندازه‌ای با روش امروزی ساخت جلیقه ضدگلوله همخوانی داشت، به نظر نمی‌رسد که کارآمد بوده باشد.[۸]
کلاه‌خود، چوسان، سده‌های ۱۷–۱۸
کلاه‌خود آهنی از جنگ ایمجین (چوم‌جوهیونگ توگو)
کلاه‌خود، چوسان (دوجانگ‌توگو)- بریگاندین، دوجانگ-گاپ
- زره بریگاندین، چوسان
بازسازی مدرن یک مجموعه کامل دوجانگ-گاپ. هرچند به‌طور مرسوم قرمز نمایش داده می‌شود، پارچه به رنگ‌های گوناگون ساخته می‌شد.
زره لاملار چوسان (یوئوپ‌گاپ).png)
مجموعه زره پولکی، دوسوکرین‌گاپ
دوسوکرین‌گاپ
زره به نمایش درآمده در یادبود نبرد دانگهانگ‌پو
مجموعه زره سربازان وظیفه روستایی
زره جوشنی و صفحه‌ای سده ۱۴
زره جوشنی و صفحه‌ای با کلاه‌خود آهنی
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 3 4 5 6 7 8 «갑옷». دانشنامه فرهنگ کره‌ای. دریافت‌شده در ۱ ژوئن ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Pak، John. «'Sea of Iron', Gimhae embraces Gaya history». Korea.net. دریافت‌شده در ۱۴ آوریل ۲۰۱۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 «조선보병대, 그들만의 평화군대». OhmyNews. ۲۸ اوت ۲۰۰۴. دریافت‌شده در ۲۴ مه ۲۰۱۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 «갑옷 (옷)». دانشنامه فرهنگ کره‌ای. دریافت‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 Kim T, Hwang JY, Park GY, Lee MW (۲۰۲۳). «Innovativeness in tradition: a comparative study of traditional leather armor scales and modern materials». Fashion and Textiles.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:نام‌های متعدد:فهرست نویسندگان (رده) - ↑ «Annals of King Sejo». Office of Royal Annals. ۳ ژانویه ۱۴۵۷. دریافت‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Park، J (۱۸۱۳). Yungwonpilbi.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «면제갑옷». سازمان میراث فرهنگی کره. دریافت‌شده در ۲۷ مارس ۲۰۱۷.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «세계최초의 방탄조끼 조선군의 '면제배갑'». هانکیوره. ۲۱ فوریه ۲۰۰۷. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازبینی=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر|تاریخ بایگانی=و|archive-date=داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر|نشانی بایگانی=و|archive-url=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Korean armour». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Armatura coreana». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ایتالیایی ، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Корейские доспехи». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای روسی، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «한국의 갑주». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای کره‌ای ، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- تاریخ نظامی کره (کشور)
- تجهیزات نظامی کره