ساباه

ساباه
Negeri Sabah
نڬري ‏سابه‎
برنئوی شمالی
ایالت
شمالی‌ترین نقطهٔ بورنئو
شمالی‌ترین نقطهٔ بورنئو
پرچم ساباه
پرچم
شعار: 
Sabah Maju Jaya
سرود: Sabah Tanah Airku
محل ایالت در مالزی
محل ایالت در مالزی
کشور مالزی
مرکز ایالتکوتا کینابالو
برنئوی شمالی بریتانیا۱۸۸۲
اشغال توسط ژاپن۱۹۴۵-۱۹۴۱
ایالات فدراتیو مالایی۱۶ سپتامبر ۱۹۶۳
حکومت
 • فرمانداراحمدشاه عبدالله
 • وزیر اعظمموسی امان
مساحت
 • کل۷۳۶۳۱ کیلومتر مربع (۲۸۴۲۹ مایل مربع)
جمعیت
 (۲۰۱۰)
 • کل۳۱۲۰۰۴۰
 • تراکم۴۲/کیلومتر مربع (۱۱۰/مایل مربع)
اهلیت‌نامSabahan
کد پستی
۸۸xxx-91xxx
شاخص توسعه انسانی۰٫۶۴۳ افزایش high
وبگاهwww.sabah.gov.my

ساباه (تا ۱۹۶۳: بُرُنِئوی شمالی نامیده می‌شد) یکی از ایالت‌های کشور مالزی در شمال شرقی آن کشور است.[۱]

این ایالت در مالزی شرقی قرار دارد و جزئی از جزیرهٔ بورنئو به‌شمار می‌آید.

نام

با وجود تشابه ظاهری این واژه با واژهٔ عربی «صباح»، ریشهٔ این نام احتمالا از واژه‌های بومیِ مالزیایی، به معنی پایین‌باد یا معانی مشابه گرفته شده است.[۲][۳] در الفبای مالایی جاوی، این واژه بصورت «سابه» نوشته می‌شود.

جغرافیا

مرکز آن کوتا کینابالو نام دارد. ساباه دومین ایالت بزرگ بعد از ساراواک می‌باشد.

از جنوب با ایالت کالیمانتان شرقی و از جنوب شرقی با ایالت ساراواک هم‌مرز می‌باشد.

مالکیت ساباه هنوز مورد ادعای فیلیپین می‌باشد.

قله کینابالو، بلندترین قله مالزی در ایالات ساباه

تقسیمات اداری

ایالت ساباه متشکل از ۵ بخش (bahagian، بهاݢين‎)، که خود متشکل از ۳۰ دایره (daerah، داءيره) می‌باشند؛ و در زیرمجموعهٔ بعضی از این دایره‌ها، «زیردایره» (daerah kecil، داءيره كچيل) نیز به تعداد ۱۰ عدد وجود دارد. هر دایره یا زیردایره نیز به تعدادی «مقیم» (mukim، مقیم) تقسیم شده است.

ردیف نام مرکز اداری نام به مالایی
(خط رومی)		 نام به مالایی
(خط جاوی)		 جمعیت (۲۰۱۰) [۴] مساحت (km۲)
۱ - بخش اراضیِ داخلی
(پِدالامان)		 کنینگاو Bahagian Pedalaman بهاݢين ڤدلامن ۴۲۴٬۵۳۴ ۱۸٬۲۹۸
۱ دایرهٔ بوفورت بوفورت Daerah Beaufort داءيره بعوفورت ۶۴٬۳۵۰ ۱٬۷۳۵
۲ دایرهٔ تامبونان تامبونان Daerah Tambunan داءيره تمبونن ۳۶٬۲۹۷ ۱٬۳۵۲
۳ دایرهٔ تِنوم تِنوم Daerah Tenom داءيره تينوم ۵۵٬۵۵۳ ۲٬۴۰۹
- زیردایرهٔ کمابونگ کمابونگ Daerah kecil Kemabong داءيره كچيل كمابوڠ ۲۵٬۱۴۶ ۱٬۱۸۲
۴ دایرهٔ سیپیتانگ سیپیتانگ Daerah Sipitang داءيره سيڤيتڠ ۳۴٬۸۶۲ ۲٬۷۴۳
۵ دایرهٔ سوک سوک Daerah Sook داءيره سوق ۳۷٬۸۱۵ ۲٬۰۳۷
۶ دایرهٔ کِنینگاو کِنینگاو Daerah Keningau داءيره کنيڠاو ۱۷۳٬۱۰۳ ۳٬۵۳۳
۷ دایرهٔ کوالا پِنیو کوالا پِنیو Daerah Kuala Penyu داءيره كوالا ڤڽو ۶۶٬۳۷۴ ۴۵۵
- زیردایرهٔ مِنومبوک منومبوک Daerah kecil Menumbuk داءيره كچيل منومبوق ۲۰٬۹۳۲ ۱۹۲
۸ دایرهٔ ممباکوت ممباکوت Daerah Membakut داءيره ممباكوت ۲۱٬۹۰۰ ۱٬۴۸۰
۹ دایرهٔ ناباوان ناباوان Daerah Nabawan داءيره ناباون ۳۱٬۸۰۷ ۶٬۰۸۹
- زیردایرهٔ پاگالونگان پاگالونگان Daerah kecil Pagalungan داءيره كچيل ڤݢالوڠن ۷٬۶۴۰ ۲٬-۵۷
۲ - بخش تاواو تاواو Bahagian Tawau بهاݢين تاواو ۸۱۹٬۹۵۵ ۱۴٬۹۰۵
۱۰ دایرهٔ تاواو تاواو Daerah Tawau داءيره تاواو ۳۹۷٬۶۷۳ ۶٬۱۲۵
۱۱ دایرهٔ سِمپورنا سمپورنا Daerah Semporna داءيره سمڤورنا ۱۶۶٬۵۸۷ ۱٬۱۴۹
۱۲ دایرهٔ کالاباکان کالاباکان Daerah Kalabakan داءيره كالاباكن ۴۷٬۴۶۶ ۳٬۸۸۵
۱۳ دایرهٔ کوناک کوناک Daerah Kunak داءيره كونك ۶۲٬۸۵۱ ۱٬۱۳۹
۱۴ دایرهٔ لاهاد داتو لاهاد داتو Daerah Lahad Datu داءيره لحد داتو ۲۰۶٬۸۶۱ ۷٬۴۴۴
- زیردایرهٔ تونگکو تونگکو Daerah kecil Tungku داءيره كچيل توڠكو ۷۷٬۰۰۰ ۴٬۱۴۴
۳ - بخش ساحلی غربی
(پانتای بارات)		 کوتا کینابالو Bahagian Pantai Barat بهاݢين ڤنتاي بارت ۱٬۰۶۷٬۵۸۹ ۷٬۵۸۸
۱۵ دایرهٔ پاپار پاپار Daerah Papar داءيره ڤاڤر ۱۲۸٬۴۳۴ ۱٬۲۴۸
- زیردایرهٔ بونگاوان بونگاوان Daerah kecil Bongawan داءيره كچيل بوڠاون ۲۳٬۴۴۴ ۱٬۲۴۸
۱۶ دایرهٔ پِنامپانگ پنامپانگ Daerah Penampang داءيره ڤنمڤڠ ۱۲۵٬۹۱۳ ۴۶۷
۱۷ دایرهٔ پوتاتان پوتاتان Daerah Putatan داءيره ڤوتاتن ۳۸٬۷۶۴ ۴۰
۱۸ دایرهٔ تواران تواران Daerah Tuaran داءيره توارن ۱۰۵٬۴۳۵ ۱٬۱۷۰
- زیردایرهٔ تامپارولی تامپارولی Daerah kecil Tamparuli داءيره كچيل تمڤارولي ۳۱٬۰۰۰ ۴۹۹
- زیردایرهٔ کیولو کیولو Daerah kecil Kiuli داءيره كچيل كيولو ۱۶٬۶۴۹ ۶۷۶
۱۹ دایرهٔ راناو راناو Daerah Ranau داءيره راناو ۹۵٬۸۰۰ ۳٬۶۰۸
۲۰ دایرهٔ کوتا بِلود کوتا بِلود Daerah Tuaran داءيره كوتا بلود ۹۱٬۲۷۲ ۱٬۳۹۱
۲۱ دایرهٔ کوتا کینابالو کوتا کینابالو Daerah Kota Kinabalu داءيره كوتا كينبالو ۴۶۲٬۹۶۳ ۳۵۲
۴ - بخش سانداکان سانداکان Bahagian Sandakan بهاݢين سنداكن ۷۰۲٬۲۰۷ ۲۸٬۲۰۵
۲۲ دایرهٔ بِلوران بِلوران Daerah Beluran داءيره بلورن ۶۷٬۲۴۲ ۵٬۷۸۲
۲۳ دایرهٔ تِلوپید تِلوپید Daerah Telupid داءيره تلوڤيد ۲۹٬۳۱۴ ۲٬۲۱۰
۲۴ دایرهٔ تونگود تونگود Daerah Tongod داءيره توڠود ۳۵٬۳۴۱ ۱۰٬۰۹۲
۲۵ دایرهٔ پایتان پایتان Daerah Paitan داءيره ڤاءيتن ۲۹٬۱۰۰ ۲٬۴۶۶
۲۶ دایرهٔ سانداکان سانداکان Daerah Sandakan داءيره سنداكن ۳۹۶٬۲۹۰ ۲٬۲۶۶
- زیردایرهٔ سوکاو سوکاو Daerah kecil Sukau داءيره كچيل سوكاو
۲۷ دایرهٔ کیناباتانگان کوتا کیناباتانگان Daerah Kinabatangan داءيره كينباتاڠن ۱۴۶٬۹۸۷ ۶٬۶۰۵
۵ - بخش کودَت کودَت Bahagian Kudat بهاݢين كودت ۱۹۲٬۴۵۷ ۴٬۶۲۳
۲۸ دایرهٔ پیتاس پیتاس Daerah Pitas داءيره ڤيتس ۳۸٬۷۶۴ ۱٬۴۲۵
۲۹ دایرهٔ کوتا مارودو کوتا مارودو Daerah Kota Marudu داءيره كوتا مارودو ۶۶٬۳۷۴ ۱٬۹۱۷
۳۰ دایرهٔ کودَت کودَت Daerah Kudat داءيره كودت ۸۵٬۴۰۴ ۱٬۲۸۷
- زیردایرهٔ بانگّی ماتونگّونگ Daerah kecil Banggi داءيره كچيل بڠڬي ۱۵٫۵۰۰ ۴۴۱
- زیردایرهٔ ماتونگّونگ ماتونگّونگ Daerah kecil Matunggong داءيره كچيل ماتوڠڬوڠ ۳۷٬۹۸۷ ۲۶۳

منابع

  1. ↑ بعلبکی، منیر (۱۹۸۰). «Sabah». دانشنامه المورد (به عربی). ج. ۸. بیروت: دارالعلم للملایین. ص. ۱۸۱. {{cite encyclopedia}}: تاریخ وارد شده در |سال= را بررسی کنید (کمک)نگهداری یادکرد:سال (رده)
  2. ↑ Allen R. Maxwell (1981–1982). "The Origin of the name 'Sabah'". Sabah Society Journal. Vol. VII (No. 2).
  3. ↑ Tang Ruxyn (26 April 2017). "The Stories And Facts Behind How The 13 States Of Malaysia Got Their Names". Says.com. Retrieved 23 July 2020.
  4. ↑ "Population Distribution and Basic Demographic Characteristics, 2010" (PDF). Department of Statistics, Malaysia. Archived from the original (PDF) on 13 نوامبر 2013. Retrieved 15 Januari 2013. {{cite web}}: تاریخ وارد شده در |accessdate= را بررسی کنید (کمک)
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.