سازمان عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران
| سازمان عقیدتی-سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران | |
|---|---|
 نشان رسمی سازمان عقیدتی-سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران | |
| بنیان‌گذاری | ۲۴ مهرماه ۱۳۵۸ |
| کشور | ایران |
| وفاداری | نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران |
| بخشی از | ارتش |
| پادگان/ستاد | تهران، ایران |
| نام(های) مستعار | سا. ع.س. آجا |
| فرماندهان | |
| فرمانده کل قوا | سید علی خامنه‌ای |
| رئیس | عباس محمدحسنی |
| ارتش جمهوری اسلامی ایران |
|---|
 |
| فرماندهی |
| فرمانده کلفهرست فرماندهان |
| نیروهای چهارگانه |
| نیروی زمینینیروی دریایینیروی هوایینیروی پدافند هوایی |
| نهادهای دیگر |
| هوانیروزهوادریاقرارگاه پدافند هواییدژبان کلحفاظت اطلاعاتعقیدتی سیاسی |
| نهادهای سابق |
| ستاد مشترک |
| دانشگاه‌ها |
| فرماندهی و ستادافسری امام علیعلوم و فنون دریاییعلوم و فنون هواییعلوم و فنون فارابیپدافند هواییعلوم پزشکی ارتش |
| پرسنل |
| رسته‌های نظامیدرجههای نظامی |
 رده |
سازمان عقیدتی سیاسی ارتش سازمانی است مستقل و متمرکز در تابعیت فرماندهی کل قوا که به همراه سازمان حفاظت اطلاعات ارتش و فرماندهی ارتش یکی از سه هیئت رئیسه ارتش جمهوری اسلامی ایران است.[۱] این سازمان از نظر نیرو انسانی و آماد و پشتیبانی تابع ستاد آجا است؛ که «نظارت بر حفظ و اجرای موازین اسلامی، ارائه آموزش‌های عقیدتی و سیاسی، ارتقای بینش دینی و سیاسی کارکنان ارتش، انتشار نشریات، کتاب‌ها و دیگر محصولات فرهنگی و هنری و انجام کلیه وظایف روابط عمومی در ارتش» را بر عهده دارد. این نهاد در ۲۴ مهرماه ۱۳۵۸ تأسیس شد.[۲]
تاریخچه
پس از پیروزی انقلاب اسامی در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ و گروهی از نیروهای مذهبی و انقلابی به همراه عده‌ای از کارکنان ارتش در ستاد مشترک جمع شدند و در محل ساختمان مستشاران نظامی آمریکا (که تنها ساختمان خالی ستاد بود) کمیته نظامی امام خمینی را تشکیل دادند. سپس حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا صفایی در ستاد مشترک ارتش استقرار یافت و سید علی خامنه‌ای نیز (که در آن زمان عضو شورای انقلاب بود) طی حکمی در تاریخ ۲۳ مهرماه ۱۳۵۸ دستور ادامه کار در زمینه طرح سیاسی ایدئولوژیک در ارتش و اقدام‌های لازم برای پیاده کردن آن را صادر کرد. فردای آن روز (۲۴ مهرماه ۱۳۵۸) این طرح در شورای انقلاب مطرح و به تصویب رسید و با این حرکت، نهاد عقیدتی سیاسی در ارتش، به صورت رسمی تشکیل شد.
در پی وقوع اختلافات بنی صدر با روح الله خمینی و طرفدارانش، خمینی با صدور حکمی، غلامرضا صفایی را به عنوان رئیس اداره سیاسی ایدئولوژیک ارتش منصوب کرد و حکمی نیز خطاب به رئیس ستاد مشترک ارتش صادر کرده و تصریح کرد که سازمان سیاسی ایدئولوژیک در انتخاب خط مشی خود صرفاً تابع ولایت فقیه است و فقط از نظر انسانی و آماد و پشتیبانی تابع ستاد مشترک ارتش است.
اولین جدول سازمان اداره سیاسی ایدئولوژیک ارتش در تاریخ ۲۵ خرداد ۱۳۶۰ تصویب شد. عقیدتی سیاسی به مرور و در مدت ۳ تا ۴ سال، جدول سازمانی تمام قسمت‌ها، از ادارات تا تیم‌ها را تنظیم و ابلاغ کرد و در تاریخ ۴ مرداد ۱۳۶۲، اداره سیاسی ایدئولوژیک، به اداره عقیدتی سیاسی تغییر نام داد.
تا قبل از تصویب قانون ارتش در سال ۱۳۶۶، علاوه بر ادارات نیروهای سه‌گانه ارتش و ستاد مشترک، عقیدتی سیاسی وزارت دفاع نیز در تابعیت سازمان عقیدتی سیاسی ارتش بود و سپس با ادغام وزارتخانه‌های دفاع و سپاه در یک وزارتخانه تحت عنوان وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، عقیدتی سیاسی این وزارتخانه مستقل شد.[۳][۴][۵]
مأموریت و وظایف
بنابر ماده ۱۴ و ۱۵ قانون آجا، سازمان عقیدتی سیاسی، سازمانی است با سلسله مراتب مستقل و متمرکز که مسئولینش از روحانیونی که حداقل دوره سطح را به پایان رسانده و در هیچ‌یک از تشکل‌های سیاسی عضویت و فعالیت نداشته باشند، تعیین می‌گردند.
سازمان عقیدتی سیاسی ارتش مأموریت و وظایف زیر را بر عهده دارد:
- مأموریت: رشد و گسترش فرهنگ و ارزش‌های اسلامی در ارتش و وزارت دفاع و سازمان‌های وابسته به آنها بر اساس معیارها و ضوابط اسلامی و تدابیر ورهنمودها و دستورالعمل‌های مقام رهبری.
- وظایف:
- مهم ترین وظیفه سازمان عقیدتی سیاسی آجا، مطابق دستور العمل های فرماندهی کل قوا، سیاستگذاری فرامین فرمانده کل قوا در آجا، صیانت از کلیه نیروها، کارکنان و فرماندهان ارتش جمهوری اسلامی، از لحاظ مکتبی و نظارت بر آنها و همچنین کنترل و هماهنگی نیروهای ارتش در سطوح عالی است.[۶]
- آموزش عقیدتی و سیاسی پرسنل جهت رشد مذهبی و سیاسی آنان.
- انجام فعالیت‌های تبلیغی برای پرسنل از قبیل انتشار جزوات و نشریات، تشکیل کتابخانه‌ها و نمایشگاه‌ها و تولید برنامه‌های رادیو تلویزیونی ارتش و اداره مساجد و سایر اماکن مذهبی مربوط.
- ارائه خط مشی‌های مکتبی به مبادی ذی‌ربط در جهت انطباق سازماندهی‌ها، مقررات، آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌ها با ضوابط و معیارهای‌اسلامی.
- نظارت بر حفظ و عمل به موازین اسلامی در تمامی زمینه‌ها و اعلام موارد خلاف به مسئولین جهت رفع آنها و گزارش به فرماندهی کل درصورت لزوم.
- بررسی و ارزیابی پرسنل از لحاظ شایستگی مکتبی جهت انتصابات، ترفیعات و مأموریت‌های خارج از کشور.
- انجام کلیه وظایف روابط عمومی ارتش و وزارت دفاع و سازمان‌های وابسته به آنها.
تبصره - ارتش و وزارت دفاع و سازمان عقیدتی و سیاسی وابسته به آنها موظفند پشتیبانی‌های لجستیکی و پرسنلی مورد نیاز سازمان عقیدتی‌سیاسی را در چهارچوب جداول سازمان مربوط که به تصویب فرمانده کل می‌رسد، در اختیار قرار دهند.[۲]
رؤسای سازمان
تاکنون افراد زیر ریاست سازمان عقیدتی سیاسی ارتش را عهده‌دار بوده‌اند:[۵]
- غلامرضا صفایی از ۲۲ فروردین ۱۳۶۰ تا ۱۳۷۴
- محمود قوچانی از ۱۳۷۴ تا ۲۵ مرداد ۱۳۷۹
- سید محمود علوی از ۲۵ مرداد ۱۳۷۹ تا ۲۸ تیر ۱۳۸۸
- سید محمدعلی آل‌هاشم از ۲۸ تیر ۱۳۸۸ تا ۱۱ تیر ۱۳۹۶
- عباس محمدحسنی از ۱۱ تیر ۱۳۹۶ تا کنون
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ مجلس شورای اسلامی (۱۵ مهر ۱۳۶۶). «قانون ارتش جمهوري اسلامي ايران». آجا.
- 1 2 «قانون ارتش جمهوری اسلامی ایران - ویکی‌نبشته». fa.wikisource.org. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۱۲-۲۲.
- ↑ برنامه‌های سالروز تأسیس سازمان عقیدتی سیاسی ارتش اعلام شد
- ↑ «متن پیوند». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۶ دسامبر ۲۰۱۸.
- 1 2 YJC، باشگاه خبرنگاران جوان | آخرین اخبار ایران و جهان | (۱۳۹۶/۰۷/۲۴ - ۱۴:۴۶). «سازمان عقیدتی سیاسی؛ شریان حیاتی نیروهای مسلح کشور». fa. دریافت‌شده در 2024-12-22. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - ↑ حوزه (۲۴ مهر ۱۴۰۱). «عقیدتی سیاسی ارتش؛ کارکردها و دستاوردها». حوزه نیوز.