سایان (درگزین)

سایان سایان
روستا
محل
سایان
مختصات: ۳۵°۱۵′۵۶″شمالی ۴۹°۰۴′۲۴″شرقی / ۳۵٫۲۶۵۵۷۵۰°شمالی ۴۹٫۰۷۳۴۵۷۸°شرقی / 35.2655750; 49.0734578
کشور	ایران
استان	همدان
شهرستان	درگزین
بخش	مرکزی
دهستان	درگزین غربی
بنیان‌گذاری	تقریبا 2000 سال
جمعیت	۶۷۷ نفر (سرشماری ۹۵)
مطلب از : علی ثواده (نواده) نوه مرحوم محمود نواده ویراش شده توسط مهندس روح اله اکبری آثار از خاندان اکبری آثار نوه مرحوم حسینعلی

سایان، روستایی در دهستان درگزین غربی بخش مرکزی شهرستان درگزین در استان همدان ایران است.روستای سایان از طرف شمال با قروه درجزین و از طرف شمال غربی با روستای نیر و از طرف غرب با روستای مزرعه گیودره و از طرف جنوب با روستای هریان و از طرف شرق با روستای بهکندان همسایه است. معنای لغوی سایان به ترکی به معنای شمارنده و حسابگر و به زبان پارسی میانه ساسانی و شاید باستان به معنی محل سایه می باشد که در واژه های کوردی هنوز هم وجود دارد .بیشتر مردمان آن کشاورز و برخی هم دامدار هستند. گرچه افرادی هم در ارگان‌ها و نهادها به خدمت مشغول هستند . سایان دارای قدمتی دو هزار ساله است.زبان مردم آن با توجه نزدیکی به شهر های ترک زبان مثل قزوین و زنجان ترکی شده است.البته وجود حکومت های ترک زبان در طول دوره های مختلف تاثیر شگرفی بر زبان مردمان این منطقه و دیگر مناطق گذاشته است. از نمونه های بارز آثار باستانی این روستا که قدمتی بس تاریخی دارد می توان به دهنه ی یا چشمه آب بزرگی اشاره کرد که شبیه غاری بزرگ بود که دارای طولی چند کیلومتری بود که متاسفانه توسط دهیاری روستا بنا به دلایلی نامعلوم زیر خاک مدفون شد و این جاذبه گردشگری از دست رفت البته امکان احیای دوباره آن وجود دارد . این روستا دارای امامزاده نیز می باشد.که به امامزاده سید حسین موسوی معروف است.که یکی از بزرگان مدفون شده در این روستا می باشد. هم چنین دیگر جاذبه گردشگری این روستا قبرستان قدیمی این روستا می باشد که به خاطر قدمت تاریخی مورد هجوم دزدان عتیقه و کسانی که به دنبال زیرخاکی و اجناس گران بها می گردند قرار میگیرد. هم چنین این روستا دارای مناظر فوق العاد زیبای طبیعی نیز می باشد از جمله چشمه های آب و آبشار کوچک روستا . هم چنین یکی از اماکن تاریخی در این روستا که قدمت چند صد ساله دارد قلعه زیبای قلعه خورشید خانم ( سایان )می باشد.که در دوران خان نشینی روستا دوران قاجار توسط خان روستا ساخته شده است(دوران طلایی روستا). به طور کلی این روستا دارای مردمانی گرم و مهمان نواز می باشد.اهالی این روستا انسان های کنجکاوی می باشند. مردمان روستا بیشتر مذهبی و شیعه می باشند که به اعتقادات خود پایبند و وابسته می باشند. مسجد جامع این روستا در مرکز روستا می باشد که محل تجمع اهالی روستا در مراسم ها و سوگواری ها شادی ها و دیگر اتفاق های که در روستا می افتد می باشد.از غذاهای محلی روستا می توان به اگردک نان روغنی ،کپمه یا رشته پلو با رشته گندم محلی ، یرلماسوغان ترکیب پیاز گوجه و سیب زمینی ،شوربا یا آبگوشت محلی ،یتیمچه ترکیب بادمجان و سیب زمینی و پیاز و گوجه ،آش رشته و... لباس و پوشش مردم قدیم روستا بیشتر شبیه لباس های سنتی آذری بوده برای مرد ها شامل کلاه نمدی کوچک جلیقه مشکی و شلوار گشاد راسته پارچه ای و برای زنان انواع پاچین های گل گلی و روسری های آذری و لباس های مشابه آذری و گاها کردی بوده است.هوای این روستا در زمستان سرد و برفی و در تابستان خنک و روح نواز است. آب این روستا از چشمه های جاری در روستا تامین می شود .مردم این روستا معمولا سحر خیز بوده و شب ها زود می خوابند در ایام قدیم شب نشینی هم داشته اند و با انواع شیرینی محلی مخصوصا اگردک و نان های نظیر نان شیرینی بهشت از همدیگر پذیرایی می کرده اند در این روستا انگور زرد آلو خیار گوجه گلابی و سیب و علوفه حیوانات شامل یونجه و... و گندم کشت می شود

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ```750 نفر (۲۲۶ خانوار) بوده‌است.^[۱]

الگو:وبسایت مهندس رو الله اکبری