سفرشکن

سفرشکن
کلاس دارویی
ساختار شیمیایی کتانسرین، یک آنتاگونیست گیرنده 5-HT۲A سروتونین و یکی از مطالعه‌شده‌ترین سفرشکن‌ها برای سایکدلیک‌های سروتونینیها.
شناسه‌های دسته‌بندی
مشابهپادزهر توهم‌زا؛ آنتاگونیست توهم‌زا؛ پادزهر روان‌گردان؛ آنتاگونیست روان‌گردان
موارد مصرفپزشکی، کاهش آسیب
مکانیسم عملگوناگون
هدف زیستیگوناگون
طبقه‌بندی شیمیاییگوناگون
در ویکی‌داده

سفرشِکَن یا خاتمه‌دهنده سفر (به انگلیسی: Trip killer)، که با نام‌های یا آرام‌کننده سفر یا پادزهر توهم‌زا نیز شناخته می‌شود، دارویی است که اثرات یک تجربه توهم‌زا (یا «سفر») را متوقف کرده یا کاهش می‌دهد.[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷] از آنجا که انواع گوناگونی از توهم‌زاها با سازوکارهای متفاوت وجود دارند، انواع گوناگونی از سفرشکن‌ها نیز وجود دارد. این داروها می‌توانند اثرات توهم‌زاها را مسدود کرده یا کاهش دهند،[۵] یا صرفاً موجب کاهش اضطراب و آرام‌بخشی شوند.

نمونه‌هایی از سفرشکن‌ها در مورد سایکدلیک‌های سروتونینیها عبارت‌اند از آنتاگونیست‌های گیرنده سروتونین، مانند داروهای ضدروان‌پریشی نظیر ریسپریدون و کوئتیاپین و برخی داروهای ضدافسردگی مانند ترازودون و میرتازاپین، و بنزودیازپین‌ها نظیر دیازپام و آلپرازولام.[۲][۶][۸]

سفرشکن‌ها می‌توانند به‌صورت بالینی برای مدیریت اثرات توهم‌زاها، از جمله توهمات، اضطراب و آشفتگی روانی-حرکتی، مثلاً در بخش اورژانس و در چارچوب درمان روان‌گردان به کار روند.[۵][۷] همچنین گاهی مصرف‌کنندگان تفریحی روان‌گردان‌ها به عنوان شکلی از کاهش آسیب برای مدیریت «سفرهای بد» یا تجربه‌های دشوار، مانند تجربیات پر از اضطراب، از آن‌ها بهره می‌گیرند.[۲][۴][۶] با اینکه از این داروها برای کاهش آسیب بهره گرفته می‌شود، این کاربرد نگرانی‌هایی دربارهٔ ایمنی و عوارض جانبی احتمالی به وجود آورده‌است.[۲][۴][۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ O'Mahony B، Harrington C، Harkin A، Lally N (مارس ۲۰۲۶). «Trip killers: Addressing a critical knowledge gap in psychedelic research». J Psychopharmacol ۲۶۹۸۸۱۱۲۶۱۴۳۱۰۵۶. doi:10.1177/02698811261431056. PMID 41869862.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 4 Costa ML، Wheeler M (ژوئیه ۲۰۲۵). «Managing 'bad trips': Nursing considerations and safety of psychedelic 'trip killers'». Nursing. ۵۵ (۷): ۳۴–۳۸. doi:10.1097/NSG.0000000000000208. PMID 40545588.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ Muir OS، Shinozuka K، Beutler BD، Arenas A، Cherian K، Evans VD، Fasano C، Tabaac BJ (۲۰۲۴). «Psychedelic Therapy: A Primer for Primary Care Clinicians-The Strengths, Weaknesses, Opportunities, and Threats of Psychedelic Therapeutics». Am J Ther. ۳۱ (۲): e۱۷۸–e۱۸۲. doi:10.1097/MJT.0000000000001720. PMID 38518273.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 3 Bellanavidanalage Gothami Ayanthie Vis Jayasinha (۸ فوریه ۲۰۲۴). «Towards Safer Trips: Exploring Harm Reduction Strategies for Recreational Psychedelic Use in Aotearoa New Zealand». University of Otago. دریافت‌شده در ۳ اکتبر ۲۰۲۴. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. 1 2 3 Leikin، Jerrold B.؛ Krantz، Anne J.؛ Zell-Kanter، Michele؛ Barkin، Robert L.؛ Hryhorczuk، Daniel O. (۱۹۸۹). «Clinical Features and Management of Intoxication Due to Hallucinogenic Drugs». Medical Toxicology and Adverse Drug Experience. ۴ (۵). Springer Science and Business Media LLC: ۳۲۴–۳۵۰. doi:10.1007/bf03259916. شاپا ۰۱۱۳-۵۲۴۴. PMID 2682130.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. 1 2 3 4 Yates G، Melon E (ژانویه ۲۰۲۴). «Trip-killers: a concerning practice associated with psychedelic drug use». Emerg Med J. ۴۱ (۲): ۱۱۲–۱۱۳. doi:10.1136/emermed-2023-213377. PMID 38123961.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. 1 2 Suran M (فوریه ۲۰۲۴). «Study Finds Hundreds of Reddit Posts on "Trip-Killers" for Psychedelic Drugs». JAMA. ۳۳۱ (۸): ۶۳۲–۶۳۴. doi:10.1001/jama.2023.28257. PMID 38294772.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Halman A، Kong G، Sarris J، Perkins D (ژانویه ۲۰۲۴). «Drug-drug interactions involving classic psychedelics: A systematic review». J Psychopharmacol. ۳۸ (۱): ۳–۱۸. doi:10.1177/02698811231211219. PMC 10851641. PMID 37982394.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون