سلامت در لسوتو

ارزش شاخص توسعه انسانی لسوتو در سال ۲۰۱۸ برابر با ۰٫۵۱۸ بود که این کشور را در ردهٔ «توسعه انسانی پایین» قرار داد و در رتبهٔ ۱۶۴ از میان ۱۸۹ کشور و قلمرو جای داد.[۱]

زن درمانگر سنتی در حال سفر پیاده از میان رشته‌کوه‌ها

خدمات مراقبت‌های بهداشتی در لسوتو عمدتاً توسط دولت و انجمن سلامت مسیحی لسوتو ارائه می‌شود. دسترسی به خدمات درمانی برای بسیاری از مردم، به‌ویژه در مناطق روستایی، دشوار است. نظام سلامت این کشور با چالش‌های ناشی از افزایش مداوم بار بیماری‌ها، به‌ویژه ایدز، و کمبود تخصص و نیروی انسانی مواجه است.

موارد اضطراری جدی اغلب برای درمان به آفریقای جنوبی ارجاع داده می‌شوند. بیشترین سهم در میزان مرگ‌ومیر لسوتو مربوط به بیماری‌های واگیر، شرایط مادران، دوران پیرامون تولد و مشکلات تغذیه‌ای است.[۲]

ابتکار سنجش حقوق بشر (Human Rights Measurement Initiative)[۳] گزارش می‌دهد که لسوتو ۷۲٫۷٪ از سطح تعهد مورد انتظار خود برای تحقق حق سلامت را با توجه به سطح درآمدش برآورده می‌کند.

در زمینهٔ حق سلامت کودکان، لسوتو ۸۰٫۵٪ از سطح مورد انتظار بر اساس درآمد فعلی خود را محقق کرده است. در مورد حق سلامت جمعیت بزرگسال، این کشور تنها ۴۳٫۹٪ از سطح مورد انتظار متناسب با سطح درآمد ملی خود را به دست آورده است.

لسوتو در ارزیابی حق سلامت باروری در ردهٔ «منصفانه» قرار می‌گیرد، زیرا ۹۳٫۸٪ از سطح مورد انتظار را با توجه به منابع (درآمد) موجود خود برآورده می‌کند.[۴]

شاخص‌های سلامت

نرخ خام مرگ‌ومیر و امید به زندگی

هرم جمعیتی لسوتو ساختار سنی و جنسی جمعیت را نشان می‌دهد و می‌تواند اطلاعاتی دربارهٔ ثبات سیاسی و اجتماعی و همچنین توسعهٔ اقتصادی ارائه دهد. جمعیت در محور افقی توزیع شده است؛ مردان در سمت چپ و زنان در سمت راست نمایش داده شده‌اند. جمعیت مرد و زن به گروه‌های سنی پنج‌ساله تقسیم شده است که به‌صورت نوارهای افقی در امتداد محور عمودی نشان داده می‌شوند؛ گروه‌های سنی جوان‌تر در پایین و گروه‌های سنی مسن‌تر در بالا قرار دارند. شکل هرم جمعیتی با گذر زمان و بر اساس روندهای باروری، مرگ‌ومیر و مهاجرت بین‌المللی تغییر می‌کند.

در سال ۲۰۱۹، نرخ خام مرگ‌ومیر در لسوتو (به ازای هر ۱٬۰۰۰ نفر) برابر با ۱۳٫۹۳۶ نفر بود.[۵]

آخرین آمار موجود (۲۰۱۹) نشان می‌دهد که امید به زندگی هنگام تولد در لسوتو برای مردان ۴۷ سال و برای زنان ۵۴ سال است.[۶]

در سال ۲۰۰۵، امید به زندگی ۴۲٫۵ سال بود که نشان‌دهندهٔ افزایش ۱۱ ساله در طول ۱۳ سال گذشته است.[۷]

اقتصاد سلامت

کل هزینه‌های سلامت به‌عنوان درصدی از تولید ناخالص داخلی در سال ۲۰۱۴ برابر با ۱۰٫۶٪ بود.[۸]

هزینهٔ پرداختی مستقیم افراد برای خدمات درمانی به ازای هر نفر در سال ۲۰۱۴ برابر با ۴۲٫۳۳ دلار آمریکا بود. در همان سال، هزینه‌های عمومی سلامت ۷۶٫۱۲٪ از کل هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی را تشکیل می‌داد.[۹]

مرگ‌ومیر کودکان و نوزادان

شاخص‌های مرگ‌ومیر کودکان، مانند نرخ مرگ‌ومیر کودکان زیر پنج سال (U5MR)، نرخ مرگ‌ومیر نوزادان (IMR) و نرخ مرگ‌ومیر نوزادی (NMR)، برآوردهایی برای سنجش بقای کودکان هستند، اما همچنین شرایط اجتماعی، اقتصادی و محیطی زندگی مردم یک کشور، از جمله وضعیت مراقبت‌های بهداشتی، را نیز منعکس می‌کنند.[۱۰]

نرخ مرگ‌ومیر کودکان زیر پنج سال در سال ۲۰۱۹ برابر با ۸۶ مورد در هر ۱٬۰۰۰ تولد زنده بود. این شاخص احتمال مرگ کودک را از زمان تولد تا رسیدن به سن پنج سالگی، به ازای هر ۱٬۰۰۰ تولد زنده، نشان می‌دهد.[۱۱]

نرخ مرگ‌ومیر نوزادان در سال ۲۰۱۹ برابر با ۶۸٫۱ مورد در هر ۱٬۰۰۰ تولد زنده بود.[۱۲]

نرخ مرگ‌ومیر کودکان و نوزادان در لسوتو در مقایسه با میانگین جهانی
لسوتو میانگین جهانی منبع
نرخ مرگ‌ومیر کودکان زیر پنج سال (U5MR) به ازای هر ۱٬۰۰۰ تولد زنده ۸۶٫۴۰ ۳۷٫۷۰ [۱۳]
نرخ مرگ‌ومیر نوزادان (IMR) به ازای هر ۱٬۰۰۰ تولد زنده ۶۸٫۱۰ ۲۸٫۲۰ [۱۴]
نرخ مرگ‌ومیر نوزادان تازه‌متولدشده (NMR) به ازای هر ۱٬۰۰۰ تولد زنده ۴۲٫۸۰ ۱۷٫۵۰ [۱۵]

تغذیه

سوءتغذیه یکی از مشکلات عمده در لسوتو است. ۳۳٫۴٪ از کودکان زیر پنج سال دارای کوتاه‌قدی ناشی از سوءتغذیه متوسط یا شدید هستند.

در سال ۲۰۱۴، میزان کودکانی که با وزن کم هنگام تولد (کمتر از ۲۵۰۰ گرم) متولد شدند، ۱۴٫۶٪ بود.[۱۲]

سلامت مادران و تنظیم خانواده

نرخ تولد در میان نوجوانان در سال ۲۰۱۹ برابر با ۹۲٫۷ تولد به ازای هر ۱٬۰۰۰ زن ۱۵ تا ۱۹ ساله بود.

شیوع استفاده از روش‌های پیشگیری از بارداری، از هر نوع، ۶۰٫۲٪ از زنان متأهل یا دارای شریک زندگی در سن باروری (۱۵ تا ۴۹ سال) گزارش شده است.

پوشش مراقبت‌های پیش از زایمان (حداقل یک مراجعه) ۹۵٫۲٪ است.

نسبت مرگ‌ومیر مادران بسیار بالا بوده و برابر با ۴۸۷ مورد مرگ به ازای هر ۱۰۰٬۰۰۰ تولد زنده است. هدف اهداف توسعه پایدار (SDG) کاهش این میزان به کمتر از ۷۰ مورد است.

نسبت زایمان‌هایی که با حضور کارکنان ماهر سلامت انجام می‌شوند، ۷۷٫۹٪ است.[۸]

بار بیماری

بار بیماری به مجموع مرگ‌ومیر و ابتلا به بیماری‌ها اشاره دارد و معمولاً با شاخصی به نام «سال‌های عمر تعدیل‌شده بر اساس ناتوانی» (DALYs) اندازه‌گیری می‌شود.[۱۶] این شاخص تنها مرگ ناشی از بیماری‌ها را در نظر نمی‌گیرد، بلکه رنج و ناتوانی ناشی از بیماری را نیز محاسبه می‌کند.

بیماری‌های واگیر

بار بیماری در لسوتو عمدتاً بر بیماری‌های واگیر متمرکز است. اچ‌آی‌وی/ایدز مهم‌ترین عامل ایجادکنندهٔ DALY در این کشور است و پس از آن سل و عفونت‌های دستگاه تنفسی تحتانی قرار دارند.[۱۷]

ویروس نقص ایمنی انسانی و ایدز (HIV/AIDS)

اچ‌آی‌وی/ایدز مسئول حدود ۳۴٫۷۶٪ از کل DALYهای لسوتو است. با این حال، سهم این بیماری از کل DALYها نسبت به سال ۲۰۰۵ کاهش یافته است؛ در آن سال اچ‌آی‌وی/ایدز ۴۶٫۰۸٪ از کل DALYها را تشکیل می‌داد.[۱۷]

لسوتو به‌شدت تحت تأثیر ایدز قرار دارد و یکی از بالاترین نرخ‌های ابتلا به این بیماری را در جهان دارد.[۱۸]

در سال ۲۰۰۵، حدود ۳۰٬۰۰۰ مورد جدید ابتلا ثبت شد، در حالی که این رقم در سال ۲۰۱۶ به ۲۱٬۰۰۰ مورد کاهش یافت.[۱۹]

در مناطق شهری، حدود ۵۰٪ از زنان زیر ۴۰ سال به ویروس نقص ایمنی انسانی مبتلا هستند.

دولت لسوتو، اچ‌آی‌وی را یکی از مهم‌ترین مسائل توسعه‌ای کشور می‌داند و از طریق «برنامه راهبردی ملی اچ‌آی‌وی/ایدز» با این همه‌گیری مقابله می‌کند.

پوشش برخی از مداخلات کلیدی اچ‌آی‌وی/ایدز، از جمله پیشگیری از انتقال مادر به کودک و درمان ضدرتروویروسی، بهبود یافته است. پوشش پیشگیری از انتقال مادر به کودک از حدود ۵٪ در سال ۲۰۰۵ به ۳۱٪ در سال ۲۰۰۷ افزایش یافت.

اجرای برنامه درمان ضدرتروویروسی نیز پیشرفت قابل توجهی داشت و تا سال ۲۰۰۸، تعداد ۳۸٬۵۸۶ نفر تحت درمان قرار گرفتند.[۲۰]

کمپین «وضعیت خود را بدانید» تعداد افراد آزمایش‌شده برای اچ‌آی‌وی را تا پایان سال ۲۰۰۷ به ۲۲۹٬۰۹۲ نفر رساند که معادل ۱۲٪ جمعیت کشور و سه برابر تعداد آزمایش‌شدگان در سال ۲۰۰۵ بود.

این برنامه با حمایت بنیاد کلینتون تأمین مالی شد و در ژوئن ۲۰۰۶ آغاز شد. بیل کلینتون و بیل گیتس، رئیس وقت مایکروسافت، در ژوئیهٔ ۲۰۰۶ از لسوتو بازدید کردند تا مبارزهٔ این کشور با ایدز را بررسی کنند.[۲۱]

در نتیجه، نرخ سالانهٔ تبدیل افراد دارای وضعیت منفی اچ‌آی‌وی به افراد مبتلا از ۲٫۹٪ در سال ۲۰۰۵ به ۲٫۳٪ در سال ۲۰۰۷ کاهش یافت و تعداد تخمینی موارد جدید سالانه از ۲۶٬۰۰۰ به ۲۱٬۵۶۰ مورد رسید. این نخستین نشانه‌های کاهش روند همه‌گیری اچ‌آی‌وی بود.[۲۰]

برنامهٔ «اتحاد صنعت پوشاک لسوتو برای مبارزه با ایدز» (ALAFA) یک برنامهٔ سراسری در صنعت پوشاک است که خدمات پیشگیری و درمان، از جمله داروهای ضدرتروویروسی در صورت نیاز، را برای ۴۶٬۰۰۰ کارگر عمدتاً زن در صنعت پوشاک لسوتو فراهم می‌کند.

این برنامه در مه ۲۰۰۶ راه‌اندازی شد و به مقابله با دو عامل اصلی گسترش اچ‌آی‌وی/ایدز، یعنی فقر و نابرابری جنسیتی، کمک می‌کند. بررسی‌های انجام‌شده در این صنعت توسط ALAFA نشان داد که ۴۳٪ از کارکنان مبتلا به اچ‌آی‌وی هستند.[۲۲]

شاهزاده هری از بریتانیا نیز مؤسسهٔ خیریهٔ سنتباله را در لسوتو برای کمک به کودکان مبتلا به اچ‌آی‌وی/ایدز تأسیس کرد. دیگر بنیان‌گذار این سازمان شاهزادهٔ لسوتو است.

سل (TB)

سل در سال ۲۰۱۹ مسئول ۷٫۱٪ از کل DALYهای لسوتو بود.[۱۷]

لسوتو دارای نرخ بسیار بالای ابتلا به سل است و در سال ۲۰۱۷، میزان بروز آن ۶۶۵ مورد در هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر گزارش شد.

نرخ موفقیت درمان در سال ۲۰۱۶ برابر با ۷۷٪ و نرخ مرگ‌ومیر ناشی از سل در سال ۲۰۱۷ برابر با ۴۶ مورد در هر ۱۰۰٬۰۰۰ نفر بود.[۲۳]

حدود ۷۰٪ از بیماران مبتلا به سل در لسوتو هم‌زمان به ویروس نقص ایمنی انسانی نیز مبتلا هستند.[۲۴]

کووید-۱۹

اگرچه میزان DALY مربوط به کووید-۱۹ هنوز مشخص نیست، وضعیت انسانی لسوتو هم‌زمان با افزایش موارد ابتلا و مرگ‌ومیر ناشی از این بیماری وخیم‌تر شد.[۲۵]

این کشور موارد ابتلا به سویهٔ دلتا را ثبت کرد و تعداد موارد جدید از آستانهٔ بازگشت همه‌گیری تعیین‌شده توسط سازمان جهانی بهداشت (بیش از ۲۰٪) فراتر رفت.

تا ۲۸ اوت ۲۰۲۱، تعداد ۲۰۱٬۷۹۵ دوز واکسن در لسوتو تزریق شده بود.[۲۶]

تا ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۱، لسوتو در مجموع ۱۴٬۳۹۵ مورد تأییدشدهٔ کووید-۱۹ و ۴۰۳ مورد مرگ ثبت کرده بود.

بیماری‌های غیرواگیردار

سکته مغزی

سکته مغزی مهم‌ترین عامل DALY در میان بیماری‌های غیرواگیر (NCDs) است، اما تنها ۲٫۶۵٪ از کل DALYهای لسوتو را تشکیل می‌دهد.[۱۷]

دیابت

دیابت دومین عامل اصلی DALY در میان بیماری‌های غیرواگیر است و ۲٫۳٪ از کل DALYها را شامل می‌شود.[۱۷]

آسیب‌ها

آسیب‌های جاده‌ای

آسیب‌های ناشی از حوادث جاده‌ای در مجموع ۳٫۰۶٪ از DALYها را تشکیل می‌دهند.[۱۷]

این آسیب‌ها می‌توانند زیان‌های اقتصادی قابل توجهی برای افراد و خانواده‌های آنان ایجاد کنند.[۲۷]

زیان اقتصادی ناشی از هزینه‌های درمان، کاهش بهره‌وری افراد کشته‌شده یا ناتوان‌شده، و از دست رفتن درآمد اعضای خانواده‌ای است که به دلیل مراقبت از فرد آسیب‌دیده قادر به حضور در محل کار یا مدرسه نیستند.

خشونت میان‌فردی

خشونت میان‌فردی، شامل خشونت جسمی، جنسی یا روانی (عاطفی)، محرومیت و غفلت، ۲٫۷٪ از کل DALYهای لسوتو را تشکیل می‌دهد.[۱۷]

خشونت میان‌فردی می‌تواند افراد را در معرض طیف گسترده‌ای از مشکلات عاطفی، رفتاری و جسمی قرار دهد.[۲۸]

خودکشی

خودکشی یک مسئله مهم اجتماعی در لسوتو است و این کشور دارای بالاترین نرخ خودکشی در جهان گزارش شده است. بر اساس داده‌های سازمان جهانی بهداشت (WHO)، هر سال ۸۷٫۵ نفر به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر از جمعیت لسوتو جان خود را بر اثر خودکشی از دست می‌دهند.

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ "Inequalities in Human Development in the 21st Century" (PDF). UNDP. Retrieved 22 September 2020.
  2. ↑ "Health systems in Lesotho". Commonwealth Health. Retrieved 22 September 2020.
  3. ↑ "Human Rights Measurement Initiative – The first global initiative to track the human rights performance of countries". humanrightsmeasurement.org. Retrieved 2022-03-24.
  4. ↑ "Lesotho - HRMI Rights Tracker". rightstracker.org (in English). Archived from the original on 2022-03-24. Retrieved 2022-03-24.
  5. ↑ "Death rate, crude (per 1,000 people) - Lesotho | Data". data.worldbank.org. Retrieved 2021-09-15.
  6. ↑ "Lesotho Country Overview | World Health Organization". www.who.int (in English). Retrieved 2021-09-15.
  7. ↑ "Life expectancy at birth, Lesotho". Data Worldbank. Retrieved 22 September 2020.
  8. 1 2 "Countries: Lesotho". WHO. World Health Organisation. Retrieved 22 September 2020.
  9. ↑ "Lesotho Our World in Data". Our World in Data. Retrieved 22 September 2020.
  10. ↑ "Indicator Metadata Registry Details". www.who.int (in English). Retrieved 2021-09-15.
  11. ↑ "Key demographic indicators: Lesotho". Unicef. Retrieved 22 September 2020.
  12. 1 2 "NLiS Country Profile: Lesotho". WHO. Retrieved 22 September 2020.
  13. ↑ "Mortality rate, under-5 (per 1,000 live births) - Lesotho | Data". data.worldbank.org. Retrieved 2021-09-15.
  14. ↑ "Mortality rate, infant (per 1,000 live births) - Lesotho | Data". data.worldbank.org. Retrieved 2021-09-15.
  15. ↑ "Mortality rate, neonatal (per 1,000 live births) - Lesotho | Data". data.worldbank.org. Retrieved 2021-09-15.
  16. ↑ Roser, Max; Ritchie, Hannah (2016-01-25). "Burden of Disease". Our World in Data.
  17. 1 2 3 4 5 6 7 "GBD Compare | IHME Viz Hub". vizhub.healthdata.org. Retrieved 2021-09-15.
  18. ↑ «"The World Factbook"». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ ژوئیه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۹ ژوئیه ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ "HIV and AIDS in Lesotho". AVERT (in English). 2015-07-21. Archived from the original on 2 اكتبر 2018. Retrieved 2018-10-01. {{cite news}}: تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  20. 1 2 "World bank Lesotho: Country Brief".
  21. ↑ Julian Rademeyer (16 July 2006). "Lesotho praised for fight against Aids". Sunday Times of South Africa.
  22. ↑ "Apparel Lesotho Alliance to Fight AIDS (ALAFA)". Archived from the original on 25 فوریه 2011. Retrieved 9 ژوئیه 2026.
  23. ↑ "Lesotho Country Profile". Centers for Disease Control. 4 May 2022.
  24. ↑ "CDC Division of Global HIV & TB – Country Profile – Lesotho" (PDF). CDC.
  25. ↑ "Lesotho situation reports". www.unicef.org (in English). Retrieved 2021-09-15.
  26. ↑ "Lesotho: WHO Coronavirus Disease (COVID-19) Dashboard With Vaccination Data". covid19.who.int. Retrieved 2021-09-15.
  27. ↑ "Road traffic injuries". www.who.int (in English). Retrieved 2021-09-15.
  28. ↑ Mercy, James A. (2017), "Interpersonal Violence: Global Impact and Paths to Prevention", Injury Prevention and Environmental Health
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.