سهراب محمدی

سهراب محمدی
اطلاعات پس‌زمینه
نام تولدسهراب محمدی
نام(های) دیگرسهراب بخشی
زاده۱۳۱۷
شهرستان مانه و سملقان، خراسان شمالی آشخانه
درگذشته۲۲ مرداد ۱۳۹۹ (در اثر ایست قلبی)
ژانرموسیقی بخشی خراسان
ساز(ها)دوتار
سازهای اصلی
دوتار
جایزه(ها)جایزه باربد بهترین آلبوم موسیقی نواحی از سی و یکمین جشنواره موسیقی فجر
مدرک درجه یک هنری معادل دکترای نوازندگی و خوانندگی

سُهراب محمدی (زادهٔ ۱۳۱۷ – درگذشتهٔ ۲۲ مرداد ۱۳۹۹)، موسیقی‌دان، آهنگساز، خواننده و نوازندهٔ دو تار اهل ایران بود. او آخرین بازماندهٔ بخشی‌های خودبند کرمانج شمال خراسان بود.[۱] وی سه دختر و پنج پسر داشت که گفته می شود آنان نیز نوازندگی دوتار انجام می‌دهند.

زندگی‌نامه

سهراب محمدی مشهور به سهراب بخشی[الف]، سال ۱۳۱۷ در شهر آشخانه، واقع در استان خراسان شمالی متولد شد.[۳] از ۱۰ سالگی نواختن دوتار و خواندن شعرهای محلی را آغاز کرد.[۴] پدر و پدربزرگ و اجداد وی در زمان حیات خود از فعالان هنرهای دستی، سرودن شعر کُردی کرمانجی و موسیقی و از بخشی‌ها بودند.[۵][۶]

نخستین بار فوزیه مجد، مادر اتنوموزیکولوژی موسیقی نواحی، او را به جامعه هنری معرفی کرد. سهراب نخستین خوانندهٔ کُرد کرمانج بود که همکاری خود را با رسانهٔ رادیو آغاز کرد و در برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی و همین‌طور جشنواره‌های مختلف ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ حضور داشت.[۷] او از ابتدای تأسیس رادیو کرمانجی با صدا و سیمای مرکز خراسان همکاری می‌کرد و این همکاری تا آخرین روزهای عمر وی ادامه داشت.[۸]

موسیقی و هنرِ سهراب محمدی، علاوه بر ایران در کشورهای آسیای میانه نیز شناخته شده‌است.[۹] قطعاتی همچون: شاره‌جان، آهنگ طوفان، شهید، لیاره، گُلا مِن از جمله آثار سهراب محمدی به‌شمار می‌آیند.

در اردیبهشت ۱۳۹۷، مراسم تجلیل و بزرگداشت سهراب محمدی در مجتمع فرهنگی و هنری مانه و سملقان برگزار شد.[۱۰] در این مراسم از سردیس سهراب محمدی رونمایی شد.[۱۱] در سی و یکمین جشنواره موسیقی فجر، جایزهٔ باربد بهترین آلبوم موسیقی نواحی به آلبوم موسیقی شمال خراسان اثر سهراب محمدی تعلق گرفت.[۱۲][۱۳]

سهراب محمدی که از آخرین بخشی‌های خودبند کُرمانج شمال خراسان بود. او تنها بخشی‌ای بود که مدرک درجه یک هنری معادل دکتری نوازندگی و خوانندگی را دریافت کرده بود.

خانوادهٔ سهراب محمدی گفته‌اند که او تا آخرین لحظات عمر دوتار خود را بر زمین نگذاشت.[۵][۶] شغل اصلی سهراب محمدی کشاورزی و موسیقی بود.[۵] او ۳ دختر و ۵ پسر داشت که گفته می‌شود همگی آن‌ها نوازندهٔ دوتار هستند.[۱۴]

درگذشت

سهراب محمدی که با وجود بیماری، تحت پوشش هیچ بیمه ای نبود،[۱۵] در ۲۲ مرداد ۱۳۹۹، در سن ۸۲ سالگی بر اثر ایست قلبی درگذشت. ، کمبود خدمات درمانی و بیمه در آن زمان یکی از مشکلات منطقه ایشان بود. [۱۶][۱۷]

یادداشت

  1. سهراب محمدی با نام سهراب بَخشی نیز شناخته می‌شد. بَخشی لقبی است که به برخی از نوازندگان دوتار در شمال خراسان داده می‌شود.[۲]

منابع

  1. ««سهراب محمدی»، پیشکسوت موسیقی نواحی درگذشت». ایرنا. ۲۰۲۰-۰۸-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  2. «به یاد و احترام سهراب بخشی». عصر ایران. ۳۰ فروردین ۱۴۰۲.
  3. «آواز و دوتار «سهراب محمدی»، بخشی نامدار خراسان شمالی به خاموشی گرایید». وزارت ارشاد. ۲۲ مرداد ۱۳۹۹.
  4. «گفتگو با سهراب محمدی». ولات کرمانج. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  5. 1 2 3 «طلوع موسیقی سهراب در مزرعه پدری». طلوع موسیقی سهراب در مزرعه پدری (به انگلیسی). دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  6. 1 2 «زندگینامه سهراب محمدی (۱۳۱۷–۱۳۹۹)». همشهری آنلاین. ۲۰۲۰-۰۸-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  7. «آخرین بازمانده نسل نوازندگان بخشی شمال خراسان درگذشت». خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency. ۲۰۲۰-۰۸-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  8. «سهراب محمدی درگذشت». تابناک. ۲۲ مرداد ۱۳۹۹.
  9. «استاد «سهراب محمدی» در کشورهای آسیای میانه سرشناس بود - رضوی». خبرگزاری رضوی. ۲۰۲۰-۰۸-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  10. «آیین تجلیل از سهراب محمدی پیشکسوت حوزه موسیقی مقامی خراسان شمالی برگزار شد». fa. ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  11. «رونمایی از سردیس استاد سهراب محمدی پیشکسوت موسیقی مقامی خراسان شمالی». ایسنا. ۲۰۱۸-۰۵-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  12. 10 (۲۰۱۶-۰۲-۲۰). «جایزه باربد به برگزیدگان بخش‌های گوناگون جشنواره موسیقی فجر اهدا شد». ایرنا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  13. «رادیو فرهنگ از گفتگو با میراحمدی تا پیگیری جایزه استاد سهراب محمدی». شبکه خبری ایرانیان. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  14. «درگذشت استاد موسیقی خراسان شمالی». العین خبری. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  15. «سهراب محمدی: تحت پوشش هیچ بیمه‌ای نیستم، می‌نوازم تا جان دارم». موسیقی ایرانیان. ۲۰۱۵-۰۹-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  16. «حماسه‌خوانی و منظومه‌خوانی‌های سهراب محمدی ماندگار است». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۸-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.
  17. «سهراب محمدی، بخشیِ بزرگ خراسان، درگذشت». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۸-۱۲.