شاخص رطوبت

شاخص رطوبت (به اختصار humidex) شاخصی است که توسط هواشناسان کانادایی استفاده می‌شود و بیان می‌کند که یک فرد متوسط، دمای هوا را چگونه حس می‌کند. در این شاخص دو عامل حرارت و رطوبت هوا در نظر گرفته می‌شود. این شاخص یک کیمیت بدون واحد بوده و معادل دمای خشک بر مبنای سلسیوس است. به عنوان مثال، اگر دما ۳۰ درجه سلسیوس بوده و شاخص رطوبت معادل ۴۰ باشد، می‌توان نتیجه گرفت که دمای احساس شده توسط فرد در این رطوبت معادل ۴۰ درجه سلسیوس در شرایط خشک است.

با توجه به داده‌های سازمان هواشناسی کانادا اگر این شاخص حول و حوش ۳۰ باشد باعث «اندکی احساس ناراحتی» می‌شود و چنانچه شاخص حدود ۴۰ باشد «احساس ناراحتی بیشتری» حس شده و اگر این شاخص به حدود ۴۵ برسد خطر سکته قلبی فرد را تهدید می‌کند. فرمول فعلی برای تعیین این شاخص توسط JM Masterton و FA Richardson از سازمان خدمات جوی کانادا در سال ۱۹۷۹ معرفی شد.^[۱]

فرمول محاسبه

هنگامی که دمای هوا ۳۰ درجه سلسیوس (۸۶ درجه فارنهایت) و نقطه شبنم ۱۵ درجه سلسیوس (۵۹ درجه فارنهایت) باشد، شاخص رطوبت ۳۴ است. اگر دمای هوا ۳۰ درجه سلسیوس (۸۶ درجه فارنهایت) باقی بماند و نقطه شبنم به ۲۵ درجه سلسیوس (۷۷ درجه فارنهایت) افزایش یابد، شاخص رطوبت نیز به ۴۲ افزایش می‌یابد. شاخص رطوبت بالاتر از شاخص گرمای ایالات متحده در دما و رطوبت نسبی برابر است.

فرمول محاسبه شاخص رطوبت به شرح زیر است:^[۲]^[۳]

$H=T_{\text{air}}+0.5555\left\{6.11\times \exp \left[5417.7530\left({\frac {1}{273.15}}-{\frac {1}{273.15+T_{\text{dew}}}}\right)\right]-10\right\},$

در این فرمول

H نشان‌دهنده شاخص رطوبت
T_airنشان‌دهنده دمای هوا بر حسب C°
T_dew iنشان‌دهنده دمای نقطه شبنم بر حسب C°
exp نشان‌دهنده تابع نمایی.

۵۴۱۷٫۷۵۳۰ یک ثابت گردشده بر اساس وزن مولکولی آب، گرمای نهان تبخیر و ثابت جهانی گازها است. تعدیل رطوبت تقریباً یک درجه فارنهایت برای هر میلی‌بار است که توسط آن فشار جزئی آب در اتمسفر از ۱۰ میلی‌بار (۱۰ هکتاپاسکال) فراتر می‌رود.

جدول

شاخص رطوبت در دمای ۴۳-۱۵ درجه سلسیوس
		دما (C°)
		15	16	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43
نقطه شبنم (C°)
	10	16	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44
	11	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45
	12	17	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45
	13	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46
	14	18	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46
	15	19	20	21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47
	16		21	22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48
	17			22	23	24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48
	18				24	25	26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49
	19					26	27	28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50
	20						28	29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51
	21							29	30	31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51
	22								31	32	33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52
	23									33	34	35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52	53
	24										35	36	37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52	53	54
	25											37	38	39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52	53	54	55
	26												39	40	41	42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52	53	54	55	56
	27													42	43	44	45	46	47	48	49	50	51	52	53	54	55	56	57	58
	28														44	45	46	47	48	49	50	51	52	53	54	55	56	57	58	59

جستارهای وابسته

منابع

↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Humidex
↑ "Calculation of the 1981 to 2010 Climate Normals for Canada". Archived from the original on 27 June 2013. Retrieved 4 October 2014.
↑ Canada, Environment and Climate Change (2011-10-31). "Glossary - Climate - Environment and Climate Change Canada". climate.weather.gc.ca (به انگلیسی). Retrieved 2019-12-27.

[1] ttps://en.wikipedia.org/wiki/Humidex

[2] "Calculation of the 1981 to 2010 Climate Normals for Canada". Archived from the original on 27 June 2013. Retrieved 4 October 2014.

[3] Canada, Environment and Climate Change (2011-10-31). "Glossary - Climate - Environment and Climate Change Canada". climate.weather.gc.ca (به انگلیسی). Retrieved 2019-12-27.

[۱]

[۲]

[۳]

داده‌ها و متغیرهای هواشناسی
عمومی	فرایند بی‌دررو فرارفت شناوری آهنگ کاهش آذرخش برتابش خورشیدی تحلیل آب و هوای سطحی دید تاوایی باد چینش باد
میعان	ابر Cloud condensation nuclei (CCN) مه Convective condensation level (CCL) Lifted condensation level (LCL) Precipitable water بارش بخار آب
همرفت جوّی	Convective available potential energy (CAPE) Convective inhibition (CIN) Convective instability Convective momentum transport Conditional symmetric instability Convective temperature (T_c) Equilibrium level (EL) Free convective layer (FCL) Helicity K Index Level of free convection (LFC) Lifted index (LI) Maximum parcel level (MPL) Bulk Richardson number (BRN)
دما	نقطه شبنم (T_d) شبنم‌کاستی دمای هوای خشک Equivalent temperature (T_e) Forest fire weather index Haines Index شاخص گرما شاخص رطوبت رطوبت رطوبت نسبی (RH) نسبت ترکیب Potential temperature (θ) Equivalent potential temperature (θ_e) دمای سطح دریا (SST) Temperature anomaly دمای ترمودینامیکی فشار بخار Virtual temperature دمای هوای تر Wet-bulb globe temperature Wet-bulb potential temperature سرمایش باد
فشار	فشار اتمسفری کژفشاری فشاروَردی شیو فشار نیروی شیو فشار
سرعت بُرداری	Maximum potential intensity