شالاش

شالاش الهه‌ای سوری بود که بیشتر در جایگاه همسر داگان، رئیس پانتئون ناحیه فرات میانی شناخته می‌شد. او از قبل در هزاره سوم پیش از دوران مشترک در ابلا و توتول پرستش می‌شد و بعداً آیین او در ماری نیز گواهی شد. او همچنین به پانتئون‌های بین‌النهرین و هوری وارد شد.

هم در متن‌های باستانی بین‌النهرین و هم در مطالعات جدید، ایجاد تمایز بین شالاش و الهه‌ای با نام مشابه، شالا، همسر خدای آب‌وهوا ایشکور /اداد در بین‌النهرین ، موضوع دیرینه‌ای است.

نام

ریشه‌شناسی نام شالاش نامشخص است.[۱] بر اساس گواهی‌های موجود در متون ابلا، نظریه‌هایِ در مورد منشأ هوری را می‌توان رد کرد.[۲] با این حال، همانطور که آلفونسو آرچی اشاره کرده است، هیچ ریشه‌شناسی سامی قابل‌قبولی نیز وجود ندارد، همچنانکه در مورد دیگر خداییان سوری مانند کوبابا یا آشتابی.[۳] لوئیس فلیو پیشنهاد می‌کند که ممکن است از یک زبان زیرلایه ناشناخته سرچشمه گرفته باشد.[۱]

املای dsa-a-ša، dsa-a-sa و dša-la-ša در اسناد ابلا گواهی شده است.[۴]

در ماری در زمان بابلی باستان، این نام معمولاً به صورت لوگوگرافی به صورت dNIN.HUR.SAG.GA نوشته می‌شد.[۵] همچنین ممکن است متونی از همان شهر که نینلیل و نینکوگی را ذکر کرده‌اند به شالاش اشاره داشته باشد.[۲]

در یازلیکایا، این نام به هیروگلیف به صورت (DEUS)sa-lu-sa نوشته شده است.[۶] املای Shalush نیز از متون هوری شناخته شده است.[۷]

در امار نام همسر داگان به صورت dNIN.KUR نوشته شده بود که فرض می‌شود بسطی از نگارش لوگوگرافیِ مرسومِ نام خودش، dKUR، باشد.[۲] پیشنهاد شده است که این خدا را می‌توان با شالاش شناسایی کرد و کاتبان غربی، بر اساس معانی مشابه اسامی، با dNIN.KUR به عنوان مترادف dNIN.HUR.SAG.GA رفتار می‌کردند.[۲] الهه‌ای به نام نینکور نیز از فهرست‌های خدای بین‌النهرین شناخته می‌شود، اگرچه او در آنجا در عوض یکی از اجداد انلیل است.[۲]

پانویس

  1. 1 2 Feliu 2003, p. 290.
  2. 1 2 3 4 5 Feliu 2003, p. 289.
  3. Archi 2013, p. 15.
  4. Schwemer 2008, p. 566.
  5. Schwemer 2001, pp. 404-405.
  6. Archi 2015, p. 637.
  7. Feliu 2003, p. 292.

منابع

  • Archi, Alfonso (2013). "The West Hurrian Pantheon and Its Background". In Collins, B. J.; Michalowski, P. (eds.). Beyond Hatti: a tribute to Gary Beckman. Atlanta: Lockwood Press. ISBN 978-1-937040-11-6. OCLC 882106763.
  • Archi, Alfonso (2015). Ebla and Its Archives. DE GRUYTER. doi:10.1515/9781614517887. ISBN 978-1-61451-716-0.
  • Feliu, Lluís (2003). The god Dagan in Bronze Age Syria. Leiden Boston, MA: Brill. ISBN 90-04-13158-2. OCLC 52107444.
  • Feliu, Lluís (2007). "Two brides for two gods. The case of Šala and Šalaš". He unfurrowed his brow and laughed. Münster: Ugarit-Verlag. ISBN 978-3-934628-32-8. OCLC 191759910.
  • Schwemer, Daniel (2001). Die Wettergottgestalten Mesopotamiens und Nordsyriens im Zeitalter der Keilschriftkulturen: Materialien und Studien nach den schriftlichen Quellen (به آلمانی). Wiesbaden: Harrassowitz. ISBN 978-3-447-04456-1. OCLC 48145544.
  • Schwemer, Daniel (2007). "The Storm-Gods of the Ancient Near East: Summary, Synthesis, Recent Studies Part I" (PDF). Journal of Ancient Near Eastern Religions. Brill. 7 (2): 121–168. doi:10.1163/156921207783876404. ISSN 1569-2116.
  • Schwemer, Daniel (2008), "Šāla A. Philologisch", Reallexikon der Assyriologie (به آلمانی), retrieved 2022-02-28
  • Schwemer, Daniel (2008a), "Šāluš, Šālaš", Reallexikon der Assyriologie (به آلمانی), retrieved 2022-02-28