شْروتی (سانسکریت: श्रुति، آوانگاری: Śruti، ت. «شنیده شده») نام متونی در دین هندوئیسم است که یکی از سه منبع اصلی دهرم بهشمار میآیند و به این خاطر از متون بانفوذ هندو هستند.
شروتی واژهای سانسکریت به معنای شنیده شده است. این متون به یک معنا وحیانی بهشمار میآیند، اما نه به این معنا که خدایی آنها را گفته و بر پیامبری وحی کردهاست. در نزد هندوها باور بر این است که صداهای کیهانیِ حقیقت که از ازل وجود داشتهاست به سمع رْشیها یعنی فرزانگان و رازبینان باستان رسیدهاست. آنگاه این دانش مقدس را رْشیها نسل به نسل در خاندانهای برهمنی منتقل کردهاند، و بعدها این آموزهها به صورت نوشتاری درآمدند. شروتی فقط شامل وداها (به معنای عام کلمه) است. اما وِداها، در اصطلاح اعم، خود شامل چهار دسته متناند: سَمْهیتاها، بْراهْمَنهها، آرَنَیکهها و اوپَهنیشَدها.
منابع
موحدیان عطار، علی: متون دینی هندو. در: نشریه «هفت آسمان»، بهار ۱۳۸۴ - شماره ۲۵.
|
|---|
شروتی (شنودهها) | | |
|---|
سمرتی (یادماندهها) | | ایتیهاسه [سرگذشتها] | |
|---|
| پورانهها [کهنگفتهها] | براهمی: براهما · براهماندا · براهماوایوارتا · مارکاندیا · بهاویشیاویشنویی: ویشنو پورانه · بهگاواتا · نارادیا · گارودا · پادما · آگنیشیوایی: شیوا · لینگا · اسکاندا · وایو |
|---|
| ودانگا [اندام دانش] | شیشکا · چانداس · ویاکارانا · نیروکتا · کالپا · جیوتیشا |
|---|
|
|---|
| شاسترهها و سوتراها | |
|---|
|
|
|---|
متون |
|---|
شْروتی (شنودهها) | |
|---|
سْمِرتی (یادماندهها) | | ایتیهاسه (سرگذشتها) | |
|---|
| پورانهها (کهنگفتهها) | براهمی: براهما · براهماندا · براهماوایوارتا · مارکاندیا · بهاویشیاویشنویی: ویشنو پورانه · بهگاواتا · نارادیا · گارودا · پادما · آگنیشیوایی: شیوا · لینگا · اسکاندا · وایو |
|---|
| ودانگا (اندام دانش) | شیشکا · چانداس · ویاکارانا · نیروکتا · کالپا · جیوتیشا |
|---|
|
|---|
| متفرقه | |
|---|
|
|
|
|---|
| پرستش |
- پوجا (آیین عبادی)
- جاپا (نجوا)
- بهاجانا (قوالی)
- یاگیا (یشت)
- هما (صدقه به آتش)
- تیرتادانا (زیارت)
- نایودهیا (پیشکش خوراک)
- نیایشگاه
- مورتی (تمثال)
- بهکتی (مشارکت)
|
|---|
| پرایشکیتا (کفاره) |
- تپس (گرماکاوی)
- دیانه (درونپویی)
- دانه (دهش)
|
|---|
| سمسکاره (مناسک رشد) |
- گاربهادهانا
- پومساوانا
- سیمانتونایانا
- جاتاکارما
- ناماکارانا
- نیشکرامانا
- آناپراشانا
- چوداکارانا
- کارناودها
- ویدیارامبها
- اوپانایانا
- پرایشارتها
- کشانتا
- ریتوشودهی
- ساماوارتانا
- ویواها
- آنتیشتی
|
|---|
| چاتورآشراما (چهار ریاضت) |
- برهماچاریا (سلوک)
- گریهاستها (خانهداری)
- واناپراستها (گوشهگیری)
- سانیاسا (ترک دنیا)
|
|---|
| جشنوارهها |
|
|---|
|
|
|