اسفندی (گونه)
| اسفندی | |
|---|---|
 | |
رده‌بندی علمی  | |
| فرمانرو: | گیاهان |
| تبارشاخه: | نهان‌دانگان |
| تبارشاخه: | دولپه‌ای‌های نو |
| تبارشاخه: | رزیدها |
| راسته: | افراسانان |
| تیره: | قره‌داغیان |
| سرده: | Malacocarpus |
| گونه: | M. crithmifolius |
| نام دوبخشی | |
| Malacocarpus crithmifolius (Retz.) Fisch. & C.A.Mey. | |
| مترادف | |
|
مترادف‌ها
| |
اسفندی، شفتی (نام علمی: Malacocarpus crithmifolius) تنها گونهٔ سرده تک‌گونه‌ایِ اسفندی (Malacocarpus) از تیرهٔ نیترابیان (Nitrariaceae) است. این گیاه درختچه یا زیردرختچه‌ای کوچک است که بومی آسیای مرکزی، افغانستان و شمال خاوری ایران است و از خویشاوندان نزدیک اسپند (Peganum harmala) به‌شمار می‌رود؛ نام فارسی آن نیز از همین خویشاوندی گرفته شده است.[۱]
توصیف
اسفندی گیاهی درختچه‌ای یا زیردرختچه‌ای است. نام ویژهٔ آن، crithmifolius، به معنای «دارای برگ‌هایی همانند سرده کریتموم (رازیانهٔ دریایی)» است و به برگ‌های ریز و باریک این گیاه اشاره دارد.[۱] این گیاه در ایران تنها یک گونه دارد و در استان خراسان می‌روید.[۲]
پراکنش و زیستگاه
گسترهٔ بومی اسفندی آسیای مرکزی، افغانستان و شمال خاوری ایران است.[۱] این گیاه افزون بر ایران در ترکمنستان و افغانستان نیز دیده می‌شود.[۲]
رده‌بندی و نام‌گذاری
سرده اسفندی (Malacocarpus) سرده‌ای تک‌گونه‌ای در تیرهٔ نیترابیان است که نخستین‌بار به دست گیاه‌شناسان فریدریش فیشر و کارل آنتون فون مایر برپا شد. این گونه پیش‌تر در سرده اسفند (Peganum) جای می‌گرفت و با نام‌های Peganum crithmifolium و Peganum harmala واریتهٔ crithmifolium نیز شناخته می‌شد؛ همین خویشاوندی با اسپند سبب نام‌گذاری فارسی آن به «اسفندی» شده است.[۱]
منابع
- 1 2 3 4 "Malacocarpus crithmifolius (Retz.) Fisch. & C.A.Mey". Plants of the World Online (in English). باغ‌های گیاه‌شناسی سلطنتی کیو.
- 1 2 مظفریان، فرهنگ نام‌های گیاهان ایران، ۳۳۵.
- مظفریان، ولی‌الله (۱۳۷۵). فرهنگ نام‌های گیاهان ایران: لاتینی، انگلیسی، فارسی. تهران: فرهنگ معاصر. شابک ۹۶۴-۵۵۴۵-۴۰-۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- گیاگان ایران