شنژو ۷

شنژو ۷
مدل فضاپیمای شنژو ۷
شناسهٔ کوسپار2008-047A
شماره ستکات۳۳۳۸۶
مدت مأموریت۲ روز، ۲۰ ساعت، ۲۷ دقیقه
ویژگی‌های فضاپیما
گونه فضاپیمافضاپیمای شنژو
خدمه
شمار خدمه۳
اعضاژای ژیگانگ
لیو بومینگ
جینگ هایپنگ
راهپیمایی فضایی۱
مدت راهپیمایی فضایی۲۲ دقیقه
آغاز مأموریت
تاریخ راه‌اندازیبه‌عنوان تاریخ شناخته نمی‌شود. سال‌ها باید ۴ رقم داشته باشند (از صفرهای ابتدایی برای سال‌های <۱۰۰۰ استفاده کنید). UTC[۱]
موشکلانگ مارچ ۲اف
سایت پرتابجیوکوان LA-4/SLS-1
پایان مأموریت
تاریخ فرودNot recognized as a date٫ Years must have ۴ digits (use leading zeros for years < ۱۰۰۰)٫ UTC[۲]
سایت فرودپرچم سیزیوانگ
مرکز مغولستان داخلی
مشخصات مداری
سامانه مرجعمدار زمین‌مرکزی
رژیم مأموریتمدار پایینی زمین

ژای، لیو و جینگ
مأموریت‌های برنامه فضایی شنژو
 

شنژو ۷ (به چینی: 神舟七号)، (انگلیسی: Shenzhou 7) سومین مأموریت پرواز فضایی سرنشین‌دار در برنامه فضایی چین بود. این مأموریت شامل نخستین راه‌پیمایی فضایی چین بود که توسط خدمه، ژای ژیگانگ و لیو بومینگ، انجام شد و آغاز مرحله دوم برنامه فضایی دولت چین را رقم زد.

فضاپیمای شنژو حامل سه خدمه در ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۸ توسط یک موشک لانگ مارچ ۲اف (CZ-2F) که از مرکز پرتاب ماهواره جیوکوان در ساعت ۲۱:۱۰ (به وقت استاندارد چین) بلند شد، به فضا پرتاب گردید.[۱][۳] این مأموریت سه روز به طول انجامید و پس از آن، فضاپیما در ۲۸ سپتامبر ۲۰۰۸ ساعت ۱۷:۳۷ (CST) به‌سلامت در پرچم سیزیوانگ در مرکز مغولستان داخلی فرود آمد.[۲] با انجام راه‌پیمایی فضایی در مأموریت شنژو ۷، برنامه فضایی چین به سومین برنامه‌ای تبدیل شد که موفق به انجام راه‌پیمایی فضایی (EVA) شده است. پیش از این، راه‌پیمایی‌های فضایی توسط برنامه‌های فضایی اتحاد جماهیر شوروی (بعدها روسیه) و ایالات متحده انجام شده بود.

خدمه

خدمه شنژو ۷ در ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۸ معرفی شدند.[۴]

رده عضو خدمه
فرمانده ژای ژیگانگ چین
نخست سفر فضایی
فضانورد ماژول مداری[۵] لیو بومینگ چین
نخست سفر فضایی
فضانورد ناظر ماژول فرود[۵] جینگ هایپنگ چین
نخست سفر فضایی

خدمه پشتیبان

رده عضو خدمه
فرمانده چن کوان
فضانورد ماژول مداری[۵] فی جانلونگ
فضانورد ناظر ماژول فرود[۵] نیه هایشنگ

نکات برجسته مأموریت

شنژو ۷ نخستین مأموریت فضایی چین بود که یک خدمه سه‌نفره را برای چندین روز حمل کرد و یک عملیات کامل را به انجام رساند. در مجموع شش فضانورد آموزش دیدند که سه نفر برای انجام مأموریت و سه نفر دیگر به عنوان خدمه پشتیبان خدمت می‌کردند.

موشک لانگ مارچ ۲اف فضاپیمای شنژو ۷ را در ۲۵ سپتامبر ۲۰۰۸ به یک مدار بیضوی اولیه با ابعاد ۲۰۰ در ۳۳۰ کیلومتر و شیب ۴۲٫۴ درجه پرتاب کرد. حدود هفت ساعت بعد، فضاپیما مدار خود را به یک مدار دایره‌ای‌تر با ابعاد ۳۳۰ در ۳۳۶ کیلومتر افزایش داد.[۱] پس از سه روز حضور در فضا، مانورهای خروج از مدار در ۲۸ سپتامبر در ساعت ۰۸:۴۸ آغاز شد و ماژول بازگشت در ساعت ۰۹:۳۷ UTC در مختصات ۴۲°۱۶′۴۱″شمالی ۱۱۱°۲۱′۱۸″شرقی / ۴۲٫۲۷۸°شمالی ۱۱۱٫۳۵۵°شرقی / 42.278; 111.355 فرود آمد.[۶]

بسیاری از رهبران خارجی اتمام موفقیت‌آمیز این مأموریت را به چین تبریک گفتند؛[۷] مأموریتی که نشان‌دهنده پیشرفت‌های متعددی در برنامه فضایی چین، از جمله چندین دستاورد برای نخستین بار بود. مأموریت شنژو ۷ جایزه دستاورد فضایی سال ۲۰۰۹ را از سوی «بنیاد فضایی» دریافت کرد.[۸]

راه‌پیمایی فضایی

بندانگشتی|کپسول فضایی شنژو ۷ در یک نمایشگاه در هنگ‌کنگ

در ۲۷ سپتامبر، ژای ژیگانگ با پوشیدن لباس فضانوردی فی‌تیان که توسط چین توسعه یافته بود، یک راه‌پیمایی فضایی ۲۲ دقیقه‌ای انجام داد که نخستین راه‌پیمایی فضایی یک فضانورد چینی محسوب می‌شد.[۹][۱۰] ژای در حدود ساعت ۱۶:۴۳ به وقت محلی از ماژول مداری خارج شد، در اطراف آن حرکت کرد، نمونه‌های آزمایشی را جمع‌آوری نمود و پرچم چین را در فضا به اهتزاز درآورد. راه‌پیمایی فضایی حدود ۲۰ دقیقه به طول انجامید و ژای در ساعت ۱۷:۰۰ به ماژول مداری بازگشت.[۱۱] این نخستین راه‌پیمایی فضایی از نظر دامنه محدود بود: از کابل‌ها برای بستن ژای به دستگیره خارج از ماژول مداری استفاده شد و مسیر حرکت او به مناطق نزدیک خروجی محدود بود. لیو بومینگ با پوشیدن لباس فضایی اورلان روسی، در محفظه هوایی ماژول مداری ماند تا در صورت لزوم کمک کند. لیو نیز با ایستادن در ساعت ۰۸:۵۸ UTC برای دادن پرچم به ژای، در EVA مشارکت داشت.[۹] فضانورد سوم، جینگ هایپنگ، در ماژول بازگشت باقی ماند تا وضعیت کلی فضاپیما را زیر نظر داشته باشد.[۱۲] تا ساعت ۰۹:۰۰ UTC هر دو فضانورد به داخل بازگشته و دریچه بسته شد.[۹] این راه‌پیمایی فضایی به‌طور زنده از رسانه‌های چینی پخش شد و دو دوربین تصاویر پانوراما ارائه دادند.[۱۳]

لباس فضانوردی فی‌تیان از نظر شکل و حجم مشابه اورلان-ام است و برای راه‌پیمایی‌های فضایی تا هفت ساعت طراحی شده است و اکسیژن و دفع ضایعات بدن را فراهم می‌کند.[۱۴] لباس‌ها به استثنای دستکش‌های فی‌تیان، به زمین بازگردانده نشدند.[۱۵]

در ابتدای EVA، یک هشدار آتش به مرکز کنترل گزارش شد، اما بعداً تأیید شد که یک هشدار کاذب بوده است.[۱۶]

آزمایش روان‌کننده جامد

دانشمندان در طول این مأموریت، آزمایشی را روی یک روان‌کننده جامد در معرض محیط فضا انجام دادند. قطعه‌ای از تجهیزات به اندازه یک کتاب روی دیواره خارجی ماژول مداری نصب شده بود که پس از بیش از ۴۰ ساعت قرارگیری در معرض فضا، در طول راه‌پیمایی فضایی بازیابی شد. هدف از این آزمایش، مطالعه روان‌کننده‌ای بود که در قطعات متحرک تأسیسات فضایی آینده چین استفاده خواهد شد.[۱۷]

رهاسازی ماهواره کوچک

یک ماهواره کوچک (مینیاتوری) در ۲۷ سپتامبر ساعت ۱۹:۲۴، پس از بازگشت ژای به فضاپیما، رها شد. این ماهواره مکعبی به طول حدود ۴۰ سانتیمتر (۱۶ اینچ) و جرم ۴۰ کیلوگرم (۸۸ پوند) بود که دارای دستگاه‌های پیشران و دو دوربین استریوی ۱۵۰ مگاپیکسلی بود.[۱۸] وظایف این ماهواره شامل آزمایش فناوری ماهواره‌های کوچک، مشاهده و پایش فضاپیما، و آزمایش فناوری ردیابی و نزدیکی مورد استفاده برای اتصال فضایی بود.[۱۹]

این ماهواره کوچک عکس‌ها و ویدئوهایی را در نزدیکی فضاپیما تهیه کرد و سپس به فاصله ۱۰۰ تا ۲۰۰ کیلومتری از فضاپیما رفت. پس از جدا شدن ماژول بازگشت و ورود مجدد آن به جو، ماهواره با استفاده از موتور آمونیاک مایع خود را به ماژول مداری رساند تا به چرخش در اطراف آن ادامه دهد.[۲۰]

ماهواره رله داده

چین نخستین ماهواره رله داده خود را با نام تیان‌لیان ۱–۰۱ در ۲۵ آوریل ۲۰۰۸ با یک موشک لانگ مارچ ۳سی از مرکز پرتاب ماهواره شی‌چانگ پرتاب کرد.[۲۱] ماهواره تیان‌لیان ۱ برای سرعت بخشیدن به ارتباطات بین فضاپیمای شنژو ۷ و ایستگاه‌های زمینی و افزایش حجم داده‌های قابل انتقال استفاده شد. این ماهواره به تنهایی می‌توانست ۵۰ درصد از مدار شنژو ۷ را پوشش دهد؛ در حالی که کشتی‌های ردیابی فضایی یوان‌وانگ به همراه ده ایستگاه مشاهده زمینی چین، تنها ۱۲ درصد پوشش داشتند. به این ترتیب پوشش کلی مأموریت به حدود ۶۲ درصد افزایش یافت.[۱۷]

پشتیبانی و آماده‌سازی مأموریت

زیرسامانه‌ها

پروژه شنژو ۷ شامل هفت زیرسیستم است که ارتش چین مسئول زیرسامانه‌های پرتاب، بازیابی، خدمه و ردیابی است. شرکت علوم و فناوری هوافضای چین مسئول موشک حامل و خود فضاپیما بوده و آکادمی علوم چین مسئولیت محموله‌های داخل فضاپیما (به جز خدمه) را بر عهده داشت.

استخر آموزشی آب

یک استخر آموزشی استوانه‌ای به قطر ۲۳ متر و عمق ۱۰ متر در مرکز آموزش فضانوردان چین، شرایط بی‌وزنی در فضا را شبیه‌سازی می‌کند. مدلی از ماژول مداری شنژو در این استخر برای آموزش خدمه جهت انجام راه‌پیمایی فضایی استفاده شده است.[۲۲]

اصلاحات موشک حامل CZ-2F

توجه ویژه‌ای به حل مشکلات لرزشی شد که در ۱۲۰ ثانیه اول مأموریت شنژو ۵ رخ داده بود. این لرزش‌ها توسط یانگ لیوی، فضانورد شنژو ۵، به عنوان لرزش‌هایی سخت و تحمل‌ناپذیر توصیف شده بود. اقدامات اصلاحی برای مأموریت شنژو ۶ اجرا شد، اما از آن زمان تاکنون بهبودهای بیشتری در موشک حامل، لوله‌های مرحله دوم و بیش از سی قطعه دیگر فضاپیما اعمال شده است.

اصلاحات فضاپیما

ماژول مداری اصلاح شد و پانل‌های خورشیدی آن برای امکان‌پذیر شدن آزمایش EVA حذف گردید. به همین دلیل، برخلاف مأموریت‌های قبلی شنژو، این ماژول پس از جدا شدن از خدمه در فضا باقی نمی‌ماند.[۲۳] دستگیره‌هایی به دیواره خارجی ماژول مداری اضافه شد تا فضانورد در حال راه‌پیمایی بتواند به مناطق خاص آزمایش دسترسی پیدا کند.[۲۴] همچنین دوربین‌های بیشتری نسبت به فضاپیمای شنژو ۶ روی این فضاپیما نصب شد.[۲۵]

کشتی‌های جدید ردیابی فضایی

دو کشتی جدید از کلاس یوان‌وانگ به نام‌های یوان‌وانگ-۵ و یوان‌وانگ-۶ که به تازگی به خدمت گرفته شده بودند، نقش کلیدی در مأموریت شنژو ۷ ایفا کردند.[۲۶]

توالت‌ها

توالت‌های سفارشی، فشرده و تاشو به فضانوردان اجازه می‌داد تا ادرار جمع‌آوری شده را برای بازرسی‌های علمی نگهداری کنند.[۲۷]

مدیریت پروژه

بیشتر تیم مدیریت پروژه شنژو ۶ برای این مأموریت نیز باقی ماندند. تغییرات در پرسنل عبارتند از:

  • مدیر کل پروژه و فرمانده چن بینگ‌ده پس از ارتقا به سمت ریاست ستاد مشترک، جای خود را به چانگ وان‌کوان داد.
  • نایب‌رئیس اول پروژه، سپهبد هو شیشیانگ جای خود را به سپهبد ژانگ جیان‌چی داد.
  • نایب‌رئیس پروژه، ژانگ کینگ‌وی جای خود را به ما شینگ‌روی، رئیس شرکت علوم و فناوری هوافضای چین داد.
  • مهندس نایب‌رئیس شنژو ۶، ژو جیان‌پینگ به سمت مهندس کل شنژو ۷ ارتقا یافت و جانشین وانگ یونگ‌ژی شد.
  • رئیس مرکز پرتاب ماهواره جیوکوان: سرلشکر ژانگ یولین جای خود را به سرلشکر کوی جی‌جون داد.

جنجال‌ها

بر اساس اعلام فرماندهی راهبردی ایالات متحده آمریکا، در ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۸، فضاپیمای شنژو ۷ از فاصله ۴۵ کیلومتری ایستگاه فضایی بین‌المللی عبور کرد. هیچ قانون بین‌المللی برای تعیین فاصله مجاز عبور اشیاء فضایی وجود ندارد. چین به پرسش‌ها دربارهٔ چرخش فضاپیمایش در چنین فاصله نزدیکی به ایستگاه فضایی پاسخ نداد. ریچارد فیشر، پژوهشگر ارشد مرکز ارزیابی و استراتژی بین‌المللی (IASC)، در مقاله‌ای در وال‌استریت ژورنال خاطرنشان کرد که شنژو ۷ چهار ساعت قبل ماهواره همراه خود (BX-1) را رها کرده بود. او با اشاره به سابقه چین در استفاده دوگانه نظامی-غیرنظامی از مأموریت‌های شنژو، گمانه‌زنی کرد که چین ممکن است از این فرصت برای آزمایش فناوری رهگیری ضدماهواره‌ای «هم‌مدار» استفاده کرده باشد.[۲۸]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 McDowell, Jonathan (26 September 2008). "Jonathan's Space Report, Number 600". Jonathan's Space Report. Archived from the original on 27 July 2012. Retrieved 28 September 2008.
  2. 1 2 "Chinese taikonauts return as heroes after landmark spacewalk". Window of China. China View. 28 September 2008. Archived from the original on 1 October 2008. Retrieved 28 September 2008.
  3. ↑ "China manned mission to follow Olympics". 20 November 2006. Retrieved 20 November 2007.
  4. ↑ "China names first "spacewalker" astronaut". Window of China. China View. 17 September 2008. Archived from the original on September 18, 2008. Retrieved 28 September 2008.
  5. 1 2 3 4 "Archived copy". Archived from the original on 2009-08-26. Retrieved 2009-07-16.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:عنوان آرشیو به جای عنوان (رده)
  6. ↑ McDowell, Jonathan (29 September 2008). "JSR No. 601 draft". Jonathan's Space Report. Retrieved 29 September 2008.
  7. ↑ "Foreign leaders congratulate China on successful space mission". شین‌هوآ. 28 September 2008. Archived from the original on 29 September 2008. Retrieved 29 September 2008.
  8. ↑ "Symposium Awards | National Space Symposium". Archived from the original on 2009-02-03. Retrieved 2012-01-31.
  9. 1 2 3 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام JSR601 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  10. ↑ "Taikonaut Zhai's small step historical leap for China". شین‌هوآ. 27 September 2008. Archived from the original on 1 October 2008. Retrieved 28 September 2008.
  11. ↑ "Chinese taikonaut greets nation, world in first spacewalk". شین‌هوآ. 27 September 2008. Archived from the original on 28 September 2008. Retrieved 28 September 2008.
  12. ↑ "神七日志:第三天 (Shenzhou 7 log: Day 3)" (in Chinese). شین‌هوآ. 28 September 2008. Archived from the original on 30 September 2008. Retrieved 28 September 2008.
  13. ↑ 神七舱外新装2台摄像机拍摄航天员太空行走 (in Chinese). شین‌هوآ. 25 September 2008. Archived from the original on 28 September 2008. Retrieved 28 September 2008.
  14. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Xinhua_suits وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  15. ↑ "China's indigenous Feitian space suit". China.org. 25 September 2008. Retrieved 29 September 2008.
  16. ↑ "王兆耀解释为何打开舱门相当周折:不可能着火 (Wang Zhaoyao explains why opening the cabin doors is safe: It cannot catch fire)" (in Chinese). شین‌هوآ. 27 September 2008. Retrieved 28 September 2008.
  17. 1 2 "Chief designer says Shenzhou-7 has four tasks". شین‌هوآ. 26 September 2008. Archived from the original on 28 September 2008. Retrieved 28 September 2008.
  18. ↑ "伴飞小卫星将给神七"照相"" [Banfei miniature satellite to "take pictures" of Shenzhou 7] (in Chinese). شین‌هوآ. 24 September 2008. Archived from the original on 28 September 2008. Retrieved 28 September 2008.
  19. ↑ "Shenzhou-7 launches small monitoring satellite". شین‌هوآ. 27 September 2008. Archived from the original on 28 September 2008. Retrieved 28 September 2008.
  20. ↑ "伴飞小卫星将"追赶"分离后的神七轨道舱" [Banfei miniature satellite to "chase" Shenzhou 7 orbital module after separation] (in Chinese). شین‌هوآ. 24 September 2008. Archived from the original on 27 September 2008. Retrieved 24 September 2008.
  21. ↑ "China blasts off first data relay satellite". شین‌هوآ. 26 April 2008. Archived from the original on April 29, 2008. Retrieved 28 September 2008.
  22. ↑ "10米水下"太空漫步" (A "space stroll" under 10 meters of water)" (in Chinese). سوهو. 25 September 2008. Retrieved 28 September 2008.
  23. ↑ "神八2010年首飞 运载火箭将有重大变化 (Delivery rockets for 2010 maiden flight of Shenzhou 8 to undergo major changes)" (in Chinese). Phoenix TV. 26 June 2008. Retrieved 8 July 2008.
  24. ↑ 神七准备中俄产两套航天服 出舱将穿国产服 (in Chinese). پیپل دیلی. 23 July 2008. Archived from the original on 1 October 2008. Retrieved 23 July 2008.
  25. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Xinhua_suits_price وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  26. ↑ 我国新一代航天远洋测量船完成海上设备精度鉴定 (in Chinese). China Government online. 10 July 2007. Archived from the original on 10 June 2016. Retrieved 11 July 2008.
  27. ↑ "神七厕所南京制造 (Nanjing manufactures Shenzhou 7 toilets)" (in Chinese). شین‌هوآ. 3 September 2008. Archived from the original on February 14, 2009. Retrieved 3 September 2008.
  28. ↑ Fisher Jr., Richard D. (31 October 2008). "China's Close Call". وال‌استریت ژورنال آسیا. p. 15. Archived from the original on 2015-06-14.

پیوند به بیرون