صدقه‌دار
 |
| بخشی از یک مجموعه درباره |
| سلسله مراتب کلیسای کاتولیک |
|---|
 |
| (order of precedence) |
|
|
.svg.png){kind=small}
صدقه‌دار (به انگلیسی: almoner؛ تلفظ: /ˈɑːmənər, ˈæl-/)[۱] یک پیشنماز یا مقام کلیسایی است که در اصل وظیفه توزیع پول و کمک‌های مالی میان فقرای مستحق را بر عهده داشته است. عنوان almoner تا حدودی در زبان انگلیسی از رونق افتاده و کم‌کاربرد شده است، اما معادل‌های آن در دیگر زبان‌ها اغلب برای بسیاری از وظایف شبانی و حمایتی که توسط پیشنمازها یا شبانان روحانی انجام می‌شود، به‌کار می‌روند. این واژه از عبارت یونانی باستان: مفاهیم اعطای صدقه، ت. «ἐλεημοσύνη» (به معنای صدقه یا خیرات) و از طریق واژه لاتین عامیانه almosinarius ریشه گرفته است.[۲]
تاریخچه
مسیحیان به‌طور تاریخی همواره تشویق شده‌اند تا یک‌دهم از درآمد خود را به عنوان عشریه به کلیسای خود و در صورت نیاز، اعانات بیشتری را برای کمک به فقرا اهدا کنند. نخستین شماس‌ها که در کتاب اعمال رسولان (۶: ۱–۴) به آن‌ها اشاره شده است، وظیفه توزیع کمک‌های خیریه کلیساهای اولیه مسیحی میان اعضای نیازمند را بر عهده داشتند. از آن زمان به بعد، پاپ‌ها، اسقف‌ها و پادشاهان و سازمان‌های مسیحی، مأموران ویژه‌ای را برای سازماندهی کمک‌های خود به فقرای نیازمند به خدمت گرفتند. این‌گونه کمک‌ها به عنوان صدقه یا خیرات و این مأموران به عنوان «صدقه‌دار» شناخته می‌شدند و این جایگاه شغلی از جایگاه و اعتبار بسیار بالایی برخوردار بود.
کلیسای کاتولیک
صدقه‌دار پاپ که به‌طور رسمی با عنوان «صدقه‌دار عالیجناب پاپ» شناخته می‌شود، مسئول انجام کارهای نیکوکارانه و امور عام‌المنفعه به نیابت از پاپ است. او از معدود مقامات سریر مقدس است که با مرگ یا استعفای پاپ و در دوران کرسی خالی کلیسا همچنان در سمت خود باقی می‌ماند.[۳] وی تا ژوئن ۲۰۲۲ عضوی از خانوار پاپ بود؛ اما از آن زمان به بعد ریاست دیوان خدمات خیریه (دیکستری برای خدمات خیریه) را که یک واحد اداری در کوریای رم است بر عهده دارد. کاردینال کونراد کرایفسکی از اواخر سال ۲۰۱۳ عهده‌دار این سمت بوده است.[۴]
دربار پادشاهی فرانسه
جایگاه صدقه‌دار در دربار پادشاهی فرانسه با عنوان صدقه‌دار بزرگ فرانسه (Grand aumônier de France) شناخته می‌شد که توسط پادشاه فرانسوای یکم پایه‌گذاری شده بود.
دربار پادشاهی بریتانیا
امروزه در بریتانیا، دفتر لرد عالی صدقه‌دار همچنان در مجموعه دربار بریتانیا فعال است و دارنده این منصب، در میان وظایف مختلف، مسئولیت سازماندهی مراسم سالانه اعطای سکه‌های ویژه پادشاهی (پول ماندی) را بر عهده دارد. در ارتباط با دفتر صدقه‌دار، عنوان «صدقه‌دار بزرگ» نیز وجود دارد که یک لقب موروثی در اختیار مارکی اکستر است.
صنف‌های بازرگانی و لژهای ماسونی
جایگاه صدقه‌دار همچنین به عنوان یک سمت فعال و مهم در صنف‌های بازرگانی لندن در سیتی لندن باقی مانده است. در لژهای فراماسونری نیز وظیفه صدقه‌دار، نظارت و رسیدگی به نیازهای برادران هم‌لژ خود است. او به عنوان رابط امور خیریه عمل می‌کند و مراقب رفاه اعضا است که شامل عیادت از بیماران، سالمندان و ناتوانان می‌شود.
صدقه‌دارهای بیمارستان
عنوان صدقه‌دار برای یکی از مقامات بیمارستان نیز به‌کار می‌رفت که با بیماران احتمالی مصاحبه می‌کرد تا واجد شرایط بودن آن‌ها را به عنوان فرد تنگدست احراز کند. این عنوان بعدها به مقاماتی اطلاق شد که مسئول رفاه و مراقبت‌های پس از درمان بیماران بودند. این جایگاه شغلی در نهایت به حرفه مدرن مددکاری اجتماعی پزشکی تکامل یافت.[۵] «بانوان صدقه‌دار» (Lady almoners) از سال ۱۸۹۵ تا زمان برچیده شدن سیستم پزشکی خصوصی در سال ۱۹۴۸ در بریتانیا وجود داشتند؛ وظیفه آن‌ها تعیین میزان توانایی مالی بیماران برای مشارکت در هزینه‌های درمانی خودشان بود.[۶]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "almoner". The Chambers Dictionary (9th ed.). Chambers. 2003. ISBN 0-550-10105-5.
- ↑ هارپر، دوگلاس. "almoner". واژه‌نامه ریشه‌شناسی زبان انگلیسی برخط.
- ↑ Universi Dominici gregis, 22
- ↑ O'Connell, Gerard (6 August 2013). "Pope tells new Almoner: 'Do this work with a lot of imagination'". La Stampa. Retrieved 10 June 2017.
- ↑ Cullen, L. T. (1 October 2013). "The First Lady Almoner: The Appointment, Position, and Findings of Miss Mary Stewart at the Royal Free Hospital, 1895-99". Journal of the History of Medicine and Allied Sciences. 68 (4): 551–582. doi:10.1093/jhmas/jrs020. PMC 3792647. PMID 22474098.
- ↑ "Paying for healthcare: Life in Britain before the 'free' NHS".
- دفاتر کلیسای کاتولیک
- شغلهای مذهبی مسیحی
- عنوانهای کلیسایی