عبدالقادر شکوری
عبدالقادر شکوری | |
|---|---|
| زادهٔ | ۱۸۷۵ |
| درگذشت | ۱۹۴۳ |
| ملیت | امپراتوری روسیه |
| شهروندی | اتحاد جماهیر شوروی |
| پیشه(ها) | روزنامهنگار، آموزگار |
عبدالقادر شکوری (انگلیسی: Abduqodir Shakuriy؛ ۱۸۷۵ منطقه سمرقند، بخش زرافشان، استان ترکستان، امپراتوری روسیه - ۱۹۴۳ سمرقند، جمهوری سوسیالیستی ازبکستان، اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی) روزنامهنگار و معلمی اهل سمرقند، نویسنده تعدادی کتاب درسی برای مدارس روش جدید، یکی از نمایندگان مشهور جدیدیه بود.[۱]
زندگی
شکوری شخصاً با محمود خواجه بهبودی، عبدالرؤوف فطرت، سیداحمد وصلی، سیدرضا علیزاده، خواجه معین، صدرالدین عینی، صدیقی آجی، عبدالقیوم کوربی، تورکُل ذهنی، حمزه حکیمزاده نیازی و دیگران آشنا بود. افراد جدیدیه مرتباً در خانه کسی جمع میشدند، با هم وقت میگذراندند، در مورد برنامهها و اخبار بحث میکردند، ایدههایشان را رد و بدل میکردند، آثار و اشعار را میخواندند و در مورد آنها بحث میکردند. او در تعدادی از روزنامهها و مجلات جدیدگرا مقاله مینوشت.[۲]
عبدالقادر شکوری در سال ۱۹۴۳ در سن ۶۸ سالگی درگذشت.[۳]
فعالیت آموزشی
در پایان دهه ۱۸۹۰، به دعوت جدیدها، به کوخان رفت و با مدارس محلی با روش جدید که توسط جدیدها افتتاح شده بودند، آشنا شد. او به سمرقند بازگشت و در سال ۱۹۰۱ مدرسهای مدرن در روستای رجبامین، محل تولد و رشد خود، افتتاح کرد که در آن عمدتاً دروس سکولار و عادی تدریس میشد. عبدالقادر شکوری علاوه بر تدریس در مدرسهاش، کتابهای درسی نیز نوشت و آنها را با هزینه شخصی خود منتشر کرد.
یکی از کتابهای درسی معروف او «راهنمای سوادآموزی» (به زبان تاجیکی - رهنما سواد) به زبان فارسی است. او همچنین کتابهای درسی مانند «جامع الحکایات» (۱۹۰۷)،[۴] «زبدة الآثار» (۱۹۰۷) را نوشت.[۵] برخی از کتابهای درسی با همکاری سیداحمد وصلی و محمود بهبودی نوشته شدهاند.
در سال ۱۹۰۹، شکوری به قازان رفت و در آنجا با جدیدهای تاتار آشنا شد. در سال ۱۹۱۲، به استانبول رفت و در آنجا با روشهای تدریس مدارس جدید آشنا شد. او آشنایان و دوستان زیادی پیدا کرد. شکوری بعدها یک مدرسه مدرن دخترانه افتتاح کرد. رئیس این مدرسه خود شکوری بود و معلم آن همسرش راضیه بود که معلم بود. بعدها، این زوج تصمیم گرفتند دو مدرسه را ادغام کنند و آموزش جداگانه را لغو کنند، که این امر باعث نگرانی شدید روحانیون محلی و بخش محافظهکار جمعیت آن زمان شد.
در سال ۱۹۲۱، عبدالقدیر شکوری به عنوان مدیر مدرسه سیزدهم سمرقند منصوب شد. او همزمان معلم زبان و ادبیات در این مدرسه بود. در سال ۱۹۲۵، با کمک شکوری و بودجه جمعیت، یک مدرسه ابتدایی در یکی از روستاهای حومه سمرقند افتتاح شد.[۴] شکوری عنوان کارمند شایسته در آموزش عمومی را دریافت کرد.
یادبود
- نام عبدالقادر شکوری به دبیرستانی در سمرقند و یکی از خیابانهای سمرقند داده شد.[۶]
- هنرمند ایمیار منصوروف پرتره ای از عبدالقدیر شکوری کشید[۷]
منابع
- ↑ «ШАКУРӢ Абдуқодир». kitobam.
- ↑ Iraj, Bashiri. "A Brief Note on Sadriddin Aini's Life". Angelfire (به انگلیسی). Retrieved 19 September 2023.
- ↑ «The Life and Pedagogical Activity of Abduqodir Shakuriy In the Historical Context». ResearchGate.
- 1 2 National Encyclopedia of Uzbekistan. Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi davlat ilmiy nashriyoti. 2022. p. 880.
- ↑ Xoliqova, R (2017). Turkiston chor Rossiyasi mustamlakachiligi davrida (PDF). Tashkent: Fan va texnologiya. p. 165. ISBN 978-9943-11-694-8.
- ↑ Makhmudovna, Muyassar Makhmudova; Bekbutaevna, Mavjuda Burkhanova; Mamatkadirovna, Karimova Gulshod (2023-07-24). "Enlightener Abdukadir Shakuriy - the Initiator of the Reform of School and Education". Tuijin Jishu/Journal of Propulsion Technology (به انگلیسی). 44 (2). doi:10.52783/tjjpt.v44.i2.521. ISSN 1001-4055.
- ↑ "O'zbekiston tasviriy san'atida jadidlar siymosi". in-academy.uz (به Uzbek). Retrieved 17 November 2023.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (link)