عظمت خانم فولادلو

عظمت خانم فولادلو (حاکم خلخال) سیاستمدار زن ترک آذربایجانی و ایران یکی از حامیان همیشگی میرزا کوچک خان جنگلی، از طوایف فولاد لوی اسکان یافته در روستای نیلق بود.[۱]

زندگی‌نامه

عظمت خانم دختری از ایل شاطرانلو در روستای نیلق بود. او در روستای نیلق و به روایتی در روستای کرندق خلخال به دنیا آمد. مادرش نازی خانم نام داشت. همسر دوم ایشان یونس خان آقاجانی (رشید همایون لقب ایشان بوده و نام اصلی ایشان زین العابدین بوده است) رئیس سی و دو طایفهٔ شاهسون آذربایجان بود و عظمت خانم بعد ازفوت همسراول عنوان عظمت خانم یافته است. با کشته شدن جورق بیگ همسر اول به دست دولت قاجار، این ریاست به عظمت خانم سپرده شد.عظمت خانم مثل رئیس یک دولت برای تزار روس، تبریک و هدیه می‌فرستاد. همگان به نفوذ و قدرت عظمت خانم معترف بودند.[۱][۲][۳]

رابطه با نهضت جنگل

برادر عظمت خانم به نام امیر عشایر، از طرف میرزا حکمران گیلان شد. عظمت خانم نیز با تمام نیروهایش به میرزا کوچک خان کمک کرد.[۴] یک فرزند عظمت خانم به نام امیر نصرت، نایب والی گیلان شد. این همه حمایت، روسیه را به این نتیجه رساند که برای محدودکردن میرزا، باید حمایت امیر عشایر و عظمت خانم از میرزا را قطع کند. کاری که با توطئه میسر شد. البته عظمت خانم به محض اطلاع از این که میرزا کوچک خان به سوی خلخال حرکت کرده است، نیروهایی را به استقبال میرزا فرستاد. اما برف و بوران مانع پیشروی کوچک خان شد. پس از درگذشت کوچک‌خان، مخالفت عظمت خانم با رضاخان ادامه یافت و جنگهایی بین نیروهای عظمت خانم و برخی خان‌های خلخال با نیروهای دولتی رخ داد که به نفع نیروهای دولتی پایان یافت.[۱][۲][۵][۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 «عظمت خانم از زاویه ای دیگر».
  2. 1 2 «عظمت خانم؛ شیرزنی در نهضت جنگل».
  3. «عظمت خانم، شیرزنی در نهضت جنگل». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۷.
  4. «از «عظمت خانم فولادلو» … تا عظمت زنان فولادین‌عزم در گرامیداشت یازدهم آذر، سالروز شهادت سردار نامی جنگل». mojahedin.org. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۱۰-۱۳.
  5. «نقش زنان در نهضت جنگل». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۷.
  6. «نقش مؤثر خلخال و خلخالیها در نهضت جنگل». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۷.