علم سیستم زمین
علم سیستم زمین (انگلیسی: Earth system science) یا دانش سامانه زمین (به اختصار: ESS) کاربرد علم سیستمها در علوم زمین میباشد. دانش سیستم زمین بهطور ویژه بر تعاملات میان کره زمین، اتمسفر، هیدروسفر، یخکره، ژئوسفر، پدوسفر، بیوسفر و مغناطیسفر، همچنین تأثیر جوامع بشری بر روی این اجزاء، متمرکز میباشد.[۱][۲]
این علم، تعاملات و «بازخوردها»، از طریق شارهای مواد و انرژی، بین چرخهها، فرایندها و «کرههای» زیرسیستمهای زمین - جو، هیدروسفر، کرایوسفر، ژئوسفر، پدوسفر، لیتوسفر، بیوسفر و حتی مگنتوسفر - و همچنین تأثیر جوامع انسانی بر این اجزا را در نظر میگیرد. در وسیعترین مقیاس خود، علم سیستم زمین، محققان علوم طبیعی و اجتماعی را از حوزههایی از جمله بومشناسی، اقتصاد، جغرافیا، زمینشناسی، یخچالشناسی، هواشناسی، اقیانوسشناسی، اقلیمشناسی، دیرینهشناسی، جامعهشناسی و علوم فضایی گرد هم میآورد. علم سیستم زمین، مانند موضوع گستردهتر علم سیستمها، دیدگاهی جامع از تعامل پویا بین کرههای زمین و شارها و فرآیندهای زیرسیستمهای تشکیلدهنده متعدد آنها، سازماندهی فضایی و تکامل زمانی این سیستمها و تغییرپذیری، پایداری و بیثباتی آنها را در نظر میگیرد. زیرمجموعههای علم سیستم زمین شامل زمینشناسی سیستمها و بومشناسی سیستمها میشود و بسیاری از جنبههای علم سیستم زمین برای موضوعات جغرافیای فیزیکی و علم آب و هوا اساسی هستند.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ «Spaceship Earth: An Introduction to Earth System Science». Scientists' Warning (به انگلیسی). ۲۰۲۰-۰۶-۰۷. دریافتشده در ۲۰۲۲-۰۷-۲۶.
- ↑ «Earth Spheres».
| انواع سامانه | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| مفاهیم |
| ||||
| ردههای سامانهها |
| ||||
| سامانهها |
| ||||
| زمینههای نظری |
| ||||
| دانشمندان |
| ||||
| نهادها |
| ||||
| |||||
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Earth system science». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۱ مه ۲۰۱۹.