علیاکبر دلبری
| علیاکبر دلبری | |
|---|---|
| زاده | ۱۳۰۶ ه. ش (۹۷–۹۸ سال) شهر آباده |
| درگذشته | ۱۴۰۲ ه. ش |
| ژانر | موسیقی کلاسیکموسیقی نظامیموسیقی پاپ |
| ساز(ها) | ترومپت |
| سازهای اصلی | |
| ترومپت | |
| دانشگاه | کالج ندرهال لندن |
| علت سرشناسی | ساخت مارش |
| جایزه(ها) | نشان افتخار |
علیاکبر دلبری (زادهٔ ۱۳۰۶ ه. ش) متولد آباده[۱]، موسیقیدان، آهنگساز و رهبر ارکستر اهل ایران است. «مارش شهریار» که به «مارش پیروزی» در زمان جنگ ایران و عراق شهرت یافت، از جمله آثار او است.
زندگینامه
علیاکبر دلبری در سال ۱۳۰۶ ه.ش در آباده متولد شد.[۲] در سال ۱۳۱۶، زمانی که دهساله بود، وارد مدرسهٔ موسیقی ارتش شد.[۳] او درسهای تخصصی موسیقی از جمله تئوری موسیقی و ساز ترومپت را در این مدرسه آموخت. وی از سن ۱۶ سالگی آهنگسازی موسیقی پاپ را تجربه کرد و نخستین قطعهٔ موسیقی پاپ خود را با نام «عشق نو»، برای حمید قنبری آهنگسازی کرد. علیاکبر دلبری از اوایل دههٔ ۱۳۳۰، رهبری ارکستر و آهنگسازی موسیقی نظامی را آغاز کرد. او ابتدا به سمت معاونت موسیقی ارتش و پس از آن به فرماندهی موسیقی ژاندارمری منصوب شد. در سالهای ۱۳۳۲ و ۱۳۳۳، در جریان پیمان سنتو میان کشورهایی همچون ایران، پاکستان، ترکیه و انگلستان، ایران به منظور روابط نظامی با کشورهای همپیمان، به قطعات مارش نیازمند بود. در این زمان علیاکبر دلبری ۱۱ مارش ساخت که همهٔ آنها مورد تأیید قرار گرفت و به همین دلیل نشان افتخار به او اهدا شد. «مارش شهریار» که به «مارش پیروزی» در زمان جنگ ایران و عراق شهرت یافت، یکی از این قطعات بود که در طول ۸ سال جنگ، بدون اشاره به نام آهنگساز از صدا و سیمای ایران پخش میشد. این این قطعه، مارش رسمی ژاندارمری بود.[۴][۵]
علیاکبر دلبری در مراسم رژهٔ جشنهای ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی ایران، رهبری ارکستر ژاندارمری را بر عهده داشت. وی همزمان در مدارس تهران نیز به تدریس موسیقی مشغول بود و آموزش موسیقی در اردوهای دانشآموزی رامسر را نیز بر عهده داشت. او از میان دانشآموزان حاضر در اردوگاه رامسر، یک گروه موسیقی تشکیل داد و در سال ۱۳۵۱ با این ارکستر در المپیک مونیخ و پس از آن در کشورهای ایتالیا، فرانسه، آلمان، یوگسلاوی، ترکیه و بلغارستان، به اجرای برنامه پرداخت. علیاکبر دلبری پس از مدتی برای ادامهٔ تحصیلات موسیقی به انگلستان سفر کرد و پس از پایان تحصیل در کالج ندرهال لندن،[۶] به ایران بازگشت و به فعالیتهای هنری خود ادامه داد. او به مدت ۶ سال در «انستیتو مربیان هنری» به تدریس پرداخت و در دانشسراهای ایران نیز به عنوان مدرس موسیقی فعالیت داشت.[۷]
بیشترین آثار موسیقی پاپ علیاکبر دلبری با صدای محمد نوری اجرا و ضبط شدهاند و اثری نیز برای صدای ناهید سرفراز نوشته است. او همچنین با تئاتر دهقان به عنوان نوازنده همکاری داشت و در رادیو به اجرای برنامه میپرداخت. علیاکبر دلبری در سالهای پس از انقلاب ۱۳۵۷ به انگلستان مهاجرت کرد. وی جدای از تدریس، کتابهایی در زمینهٔ تئوری موسیقی، فراگیری ساز پیانو و سازهای بادی ترجمه، تألیف و منتشر کرده و در حیطهٔ شعر نیز فعالیت داشته است. کتاب شعرهای علیاکبر دلبری و همچنین کتاب زندگینامهاش در دست چاپ قرار دارد.[۷]
آثار هنری
از جمله آثار موسیقی علیاکبر دلبری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- «عشق نو» با خوانندگی حمید قنبری[۴]
- «مرغک وحشی» (موسیقی تئاتر) با خوانندگی محمد نوری[۴]
- «چراغ چشم تو» با خوانندگی محمد نوری[۴]
- «از شهر دیگر» با شعر حسن شاهزیدی و خوانندگی محمد نوری[۸]
- «پیک سعادت» با شعر حسن شاهزیدی و خوانندگی محمد نوری[۹]
- «امید فردا» با شعر علیاکبر خطیبی و خوانندگی محمد نوری[۱۰]
- «مارش شهریار» (مارش پیروزی، مارش حمله، مارش ۲۱ حمزه)[۱۱][۶][۳]
منابع
- ↑ مستندفا | MostanadFa (2023-06-11), بزم رزم, retrieved 2025-02-05
- ↑ علیرضا میرعلینقی. «موسیقی ایرانی و اسناد تاریخی معاصر(۲) اسناد مدرسه موزیک: ۱۳۰۱–۱۳۰۳». گنجینه اسناد بهار و تابستان ۱۳۷۱، شمارهٔ ۵ و ۶ ISC، صفحهٔ ۱۱۷، به واسطهٔ نورمگز.
- 1 2 «قطعهای گمنام اما آشنا به گوش ایرانیان». خبرگزاری مهر. ۴ فروردین ۱۳۹۹.
- 1 2 3 4 «از مارشهای نظامی تا آهنگسازی برای محمد نوری؛ علیاکبر دلبری». بیبیسی فارسی. ۱۶ دی ۱۳۹۹.
- ↑ https://www.mehrnews.com/news/4884128/قطعه-ای-گمنام-اما-آشنا-به-گوش-ایرانیان-شنوندگان-عزیز-توجه-فرمایید
- 1 2 محمد سهیلی. «موسیقی در کوران حادثه». سند.
- 1 2 «از مارشهای نظامی تا آهنگسازی برای محمد نوری؛ علیاکبر دلبری-به عبارت دیگر». یوتیوب بیبیسی فارسی.
- ↑ «از شهر دیگر». ایران صدا.
- ↑ «پیک سعادت». ایران صدا.
- ↑ «امید فردا». تبیان.
- ↑ «مارش حمله». ایران صدا.