عملیات دکل

عملیات دکل
بخشی از جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل
تاریخ۸–۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸
موقعیت
جلیل سفلا
نتایج پیروزی اسرائیل
طرف‌های درگیر
اسرائیل نیروهای دفاعی اسرائیل ارتش آزادی‌بخش عرب
فرماندهان و رهبران
بن دانکلمن
حاییم فیش †
موشه کارمل
ییگال آلون		 فوزی القاوقجی
واحدهای درگیر
قوا
نزدیک به ۲۳۰۰ نزدیک به ۸۰۰
تلفات و خسارات
۷ کشته ۱۶ کشته

عملیات دکل (מבצע דקל، به معنای «عملیات درخت خرما») بزرگ‌ترین حمله نیروهای اسرائیلی در شمال سرزمین فلسطین پس از نخستین آتش‌بس جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل بود. این عملیات را تیپ ۷ زرهی هاتیفا شیوا به فرماندهی داوطلب کانادایی بن دانکلمن (که در اسرائیل بنیامین بن‌داوید خوانده می‌شد)، یک گردان از تیپ ۲ کارملی و بخش‌هایی از تیپ ۱ گولانی در بازه ۸ تا ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸ انجام دادند. هدف عملیات تصرف ناصره و جلیل سفلا بود.

عملیات در دو مرحله انجام شد: در مرحله نخست از ۸ ژوئیه نیروهای اسرائیلی از سمت عکا به سوی شرق به حرکت درآمدند و ناصره را در ۱۶ ژوئیه تصرف کردند. در مرحله دوم از ۱۵ تا ۱۸ ژوئیه بیش از بیست روستای پیرامون ناصره به دست نیروهای اسرائیلی افتاد. در ۱۸ ژوئیه با اعلام دومین آتش‌بس، اسرائیل جنوب جلیل را از خلیج حیفا تا دریاچه طبریه در اختیار داشت.

در جریان تصرف ناصره، بن دانکلمن که به فرمانداری نظامی شهر گمارده شده بود، از اجرای فرمان حاییم لاسکوف برای اخراج ساکنان عرب سر باز زد. این موضوع تا سطح دیوید بن‌گوریون بالا رفت و او دستور اخراج را لغو کرد. در نتیجه ساکنان ناصره که بیشترشان مسیحی بودند در شهر ماندند و پایه جامعه عرب‌های اسرائیلی را شکل دادند.

زمینه و فرماندهی

عملیات دکل زیر نظر حاییم لاسکوف و با فرماندهی میدانی بن دانکلمن انجام شد.[۱] نیروهای شرکت‌کننده دربرمی‌گرفت تیپ ۷ زرهی هاتیفا شیوا، گردان ۲۱ از تیپ ۲ کارملی و گردان ۱۳ از تیپ ۱ گولانی.[۲] در سوی مقابل، نیروهای ارتش آزادی‌بخش عرب به فرماندهی فوزی القاوقجی در منطقه مستقر بودند.[۳]

روند عملیات

مرحله نخست: پیشروی به سوی ناصره

از ۸ ژوئیه نیروهای اسرائیلی از غرب به سوی شرق پیشروی کردند.[۴] نخستین روستایی که مورد حمله قرار گرفت عمقا بود که پیشینه‌اش به سده ششم میلادی بازمی‌گشت و جمعیتی مختلط از مسلمانان و دروزیان داشت؛ مسلمانان اخراج شدند و به دروزیان اجازه داده شد به روستاهای دروزنشین دیگر بروند. عمقا با توپخانه بمباران و ویران شد.[۵]

در ۱۵ ژوئیه هواپیماهای اسرائیلی روستای صفوریه را بمباران کردند و هراس گسترده‌ای در میان ساکنان پدیدآوردند؛ بسیاری از روستاییان به سوی شمال و لبنان گریختند، شماری در ناصره پناه جستند و نزدیک به ۱۰۰ سالمند در روستا ماندند.[۶]

تصرف ناصره

شامگاه ۱۶ ژوئیه، ناصره پس از درگیری کوتاهی که یک کشته و یک زخمی اسرائیلی برجای گذاشت تسلیم شد.[۷] نیروهای ارتش آزادی‌بخش عرب زیر فرماندهی فوزی القاوقجی به کوه‌های شمالی عقب‌نشینی کردند.[۸]

برخلاف روستاها و شهرهای پیرامون، ساکنان ناصره هرگز مجبور به ترک شهر نشدند. بن دانکلمن که فرماندار نظامی شهر شده بود، از اجرای فرمان حاییم لاسکوف برای اخراج ساکنان خودداری کرد و خواستار دستور از مقام‌های بالاتر شد. موضوع به دیوید بن‌گوریون رسید و او اخراج را ممنوع کرد و مسئولیت صدور فرمان نخستین را بر عهده موشه کارمل، فرمانده کل جبهه شمال، گذاشت. با این حال لاسکوف افسر دیگری را به فرمانداری ناصره گماشت.[۹]

مرحله دوم: تصرف روستاهای پیرامونی

از ۱۵ تا ۱۸ ژوئیه نیروهای اسرائیلی بیش از بیست روستای پیرامون ناصره را تصرف کردند.[۱۰] برخی روستاهای مختلط مسیحی، مسلمان و دروزی مانند کفریاسیف، اعبلین و شفاعمرو دست‌نخورده باقی ماندند.[۱۱] در ۱۸ ژوئیه ساعت ۱۹:۰۰ دومین آتش‌بس اعلام شد و اسرائیل جنوب جلیل را از خلیج حیفا تا دریاچه طبریه در دست داشت.[۱۲]

روستاهای عربی فلسطینی تصرف‌شده

نقشه عملیات دکل، ژوئیه ۱۹۴۸

جدول زیر روستاها و شهرهای عربی را که در جریان عملیات دکل تصرف شدند نشان می‌دهد:[۱۳]

نامجمعیتتاریخ (ژوئیه)تیپیادداشت
کویکات۱٬۰۵۰۹تیپ ۷ زرهی هاتیفا شیوا و تیپ ۲ کارملیروستا تخلیه و ویران شد
کفریاسیف۱٬۰۵۷ (۱۹۳۱)۱۰تیپ ۲ کارملیبیشتر ساکنان مسلمان و پناهندگان اخراج شدند؛ شهر امروز پابرجاست
خربه جدین۱٬۵۰۰۱۰–۱۱روستا و اردوگاه‌های بادیه‌نشینان تخلیه و ویران شد
جولسنامشخص (دروز)۸–۱۴به ساکنان اجازه ماندن داده شد؛ شهر امروز پابرجاست
المکرنامشخص۸–۱۴شهر امروز پابرجاست
اعبلین۱٬۰۵۷۸–۱۴ساکنان مسلمان اخراج شدند؛ شهر امروز پابرجاست
شفاعمرو۳٬۶۴۰۸–۱۴تیپ ۷ زرهی و تیپ ۲ کارملیساکنان مسلمان زیر بمباران گریختند؛ امروز شهر است
کابول۴۵۷ (۱۹۳۱)۱۵تیپ ۷ زرهیساکنان ماندند؛ شهر امروز پابرجاست
المجیدل۱٬۹۰۰۱۵تیپ ۱ گولانیروستا کاملاً تخلیه و با خاک یکسان شد
معلول۶۹۰۱۵روستا تخلیه و ویران شد
صفوریه۴٬۰۰۰۱۶تیپ ۷ زرهی و تیپ ۲ کارملیساکنان اخراج شدند؛ صدها بازگشته در نوامبر ۱۹۴۸ و ژانویه ۱۹۴۹ اخراج شدند
ناصره۱۸٬۰۰۰۱۶تیپ ۲ کارملیبه ساکنان اجازه ماندن داده شد؛ شهر امروز پابرجاست
نمرین۳۲۰۱۷روستا تخلیه و ویران شد
لوبیا۲٬۳۷۰۱۷به ساکنان اجازه بازگشت داده نشد؛ ساختمان‌ها در دهه ۱۹۶۰ ویران شد
حطین۱٬۱۹۰۱۷تیپ ۱ گولانیساکنان پیش از حمله گریختند و از بازگشت بازداشته شدند؛ روستا ویران شد
عمقا۱٬۲۴۰۱۵–۱۶تیپ ۷ زرهی و تیپ ۲ کارملیروستا تخلیه و ویران شد
الدامون۱٬۳۱۰۱۵–۱۶تیپ ۷ زرهیروستا بمباران، ساکنان اخراج و ساختمان‌ها ویران شد
طمره۱۵–۱۸تیپ ۷ زرهیساکنان در ۲۰ مه تخلیه شدند؛ سپس آوارگان روستاهای همسایه در آن جای گرفتند
میعار۷۷۰۱۵–۱۸تیپ ۷ زرهیساکنان از برابر سربازان گریختند؛ روستا ویران شد
یافا۸۳۳ (۱۹۳۱)۱۵–۱۸شهر امروز پابرجاست
عزیر۱۵۰۱۵–۱۸روستا امروز پابرجاست
کفرکنا۱٬۱۷۵ (۱۹۲۲)۱۵–۱۸تیپ ۷ زرهیشهر امروز پابرجاست
رمانه۵۹۰۱۵–۱۸روستا امروز پابرجاست
البعینه۱۵–۱۸شهر امروز پابرجاست
الرویس۳۳۰۱۸تیپ ۷ زرهیساکنان زیر بمباران گریختند و ساختمان‌ها ویران شد؛ زمین اکنون در بهره‌گیری کیبوتص یسعور است
طرعان۱٬۳۵۰۱۸خانه‌های خالی برای پناهندگان اخراج‌شده از روستاهای دیگر به کار رفت؛ شهر امروز پابرجاست
نحف۲۰۰ (۱۸۸۱)۱۸تیپ ۷ زرهیبه ساکنان اجازه ماندن داده شد؛ شهر امروز پابرجاست
البروه۱٬۴۶۰۱۸واحدهایی از ارتش آزادی‌بخش عرب از روستا دفاع کردند؛ پس از تصرف، ساکنان از بازگشت بازداشته شدند و روستا ویران شد
شعب۱٬۷۴۰۱۹ساکنان اخراج شدند و سپس آوارگان روستاهای دیگر جایگزین شدند

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Morris، Benny (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۴۱۶–۴۲۳. شابک ۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ Morris، Benny (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۴۱۶–۴۲۳. شابک ۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ Said، Edward W. (۲۰۰۱). Blaming the Victims. ص. ۸۶–۸۷. شابک ۱-۸۵۹۸۴-۳۴۰-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ Morris، Benny (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۴۱۶–۴۲۳. شابک ۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ Pappé، Ilan (۲۰۰۸). La pulizia etnica della Palestina. Fazi. ص. ۱۹۵. شابک ۹۷۸-۸۸-۸۱۱۲-۹۰۸-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ Dan Freeman-Maloy (۲۰۱۱). «Mahal and the Dispossession of the Palestinians». ژورنال مطالعات فلسطین. ۴۰ (۲): ۴۳–۶۱.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Said، Edward W. (۲۰۰۱). Blaming the Victims. ص. ۸۶–۸۷. شابک ۱-۸۵۹۸۴-۳۴۰-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Said، Edward W. (۲۰۰۱). Blaming the Victims. ص. ۸۶–۸۷. شابک ۱-۸۵۹۸۴-۳۴۰-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Morris، Benny (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۴۱۶–۴۲۳. شابک ۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Morris، Benny (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۴۱۶–۴۲۳. شابک ۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ Pappé، Ilan (۲۰۰۸). La pulizia etnica della Palestina. Fazi. ص. ۱۹۵. شابک ۹۷۸-۸۸-۸۱۱۲-۹۰۸-۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ Morris، Benny (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۴۱۶–۴۲۳. شابک ۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۷.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ All That Remains. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.