غابات کفر صور

غابات کفر صور
غابات کفر صور
روستا
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی منطقه پیرامون غابات کفر صور (روی دکمه‌ها کلیک کنید)
غابات کفر صور در قیمومت بریتانیا بر فلسطین واقع شده
غابات کفر صور
غابات کفر صور
مختصات: ۳۲°۱۷′۰۲″ شمالی ۳۴°۵۲′۰۳″ شرقی / ۳۲٫۲۸۳۸۹°شمالی ۳۴٫۸۶۷۵۰°شرقی / 32.28389; 34.86750
شبکه فلسطین۱۳۷/۱۸۷
واحد جغرافیایی-سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
قضاقضای طولکرم
تاریخ تخلیه جمعیتپیش از ۱۵ مه ۱۹۴۸
مساحت
 • کل۱۹٬۶۶۶ دونوم (۱۹٫۶۶۶ کیلومتر مربع یا ۷٫۵۹۳ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۷۴۰
شهرک‌های کنونیبیت یهوشوع، کفار نتر، تل ییتسحاق

غابات کفر صور (غابات کفر صور) روستایی فلسطینی در قضای طولکرم در دوره قیمومت بریتانیا بر فلسطین بود. این روستا در ۱۶ کیلومتری جنوب غربی طولکرم و در بخش جلگه‌ای ساحل قرار داشت. روستا بر بخشی از جنگل بزرگ ارسوف بنا شده بود و ساکنان آن بیشتر مسلمان بودند.

غابات کفر صور در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل و در چارچوب عملیات پاکسازی ساحلی که شبه‌نظامیان هاگانا انجام دادند، در ۱۵ مه ۱۹۴۸ از سکنه تخلیه شد. ساکنان روستا به روستاهای دیگر گریختند و هرگز نتوانستند بازگردند. امروزه بخش بزرگی از محل روستا از تپه‌های ماسه‌ای پوشیده از گیاهان وحشی تشکیل شده و بازمانده‌های سه خانه عربی بزرگ در میان باغ‌های پرتقال تازه‌کاشت به‌عنوان انبار کشاورزی به کار می‌رود.

پیشینه

روستا بر زمینی واقع بود که بخشی از جنگل بزرگ ارسوف (به عربی: الغابة) را تشکیل می‌داد. در دهه ۱۸۶۰ میلادی، مقامات عثمانی قطعه زمین کشاورزی‌ای در محدوده پیشین این جنگل در جلگه ساحلی، در غرب روستای کفر صور، به ساکنان آن واگذار کردند.[۱][۲] ساکنان کفر صور پس از پاکسازی زمین از درختان، به‌تدریج در آنجا اقامت گزیدند.[۳]

رمال ساحلی به بخش‌های میانی و جنوبی روستا پیشروی کرده و تپه‌های ماسه‌ای شیاردار ایجاد کرده بود. چاه‌ها و چشمه‌های فراوانی در بخش‌های شمالی و شرقی جنگل وجود داشت.[۴]

دوره قیمومت بریتانیا

در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، غابات کفر صور همراه با بیارات حنون و عرب البلاوینه شمارش شد. مجموع جمعیت آن‌ها ۵۵۹ نفر بود: ۶ مسیحی و ۵۵۳ مسلمان در ۱۲۸ خانه.[۵]

در سال ۱۹۳۲ دو شهرک یهودی بر زمین‌های خریداری‌شده از غابات کفر صور تأسیس شد و به نام‌های «کفار صور» و «تل صور» نام‌گذاری گردید که از نام روستای اصلی گرفته شده بود.[۶] کفار صور در سال ۱۹۳۳ به «بئر گانیم» تغییر نام داد.[۷] این دو شهرک در سال ۱۹۵۰ در شهرک اون یهودا ادغام شدند.[۸]

بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵ (فلسطین)، جمعیت غابات کفر صور ۷۴۰ مسلمان بود، در حالی که شهرک‌های یهودی نزدیک شامل بیت یهوشوع، کفار نتر و تل ییتسحاق مجموعاً ۳۹۰ نفر جمعیت یهودی داشتند.[۹] مجموع زمین‌های این منطقه ۱۹٬۶۶۶ دونوم بود که ۴٬۵۰۶ دونوم در مالکیت خصوصی اعراب و ۱۰٬۳۸۴ دونوم در مالکیت یهودیان قرار داشت.[۱۰] از این میان، اعراب مجموعاً ۱٬۳۳۳ دونوم را برای کشت مرکبات و موز، ۴۲ دونوم را برای باغ‌ها و زمین‌های آبی و ۲٬۷۰۰ دونوم را برای کشت غلات به کار می‌بردند.[۱۱] همچنین ۶٬۴۷۴ دونوم به‌عنوان زمین‌های «غیرقابل کشت» طبقه‌بندی شده بود.[۱۲]

شهرک‌های صهیونیستی بر زمین‌های روستا

در سال ۱۹۳۸ صهیونیست‌ها شهرک‌های بیت یهوشوع و تل ییتسحاق را بر زمین‌هایی بنا کردند که صندوق ملی یهود خریداری کرده بود اما به‌طور سنتی متعلق به روستا بودند. شهرک کفار نتر نیز یک سال بعد در فاصله نزدیک به دو کیلومتری شمال بیت یهوشوع ساخته شد.[۱۳]

پیامدهای جنگ ۱۹۴۸

بخش عمده غابات کفر صور در جریان عملیات پاکسازی ساحلی ویران شد. این عملیات از سوی گروه شبه‌نظامی صهیونیستی هاگانا انجام گرفت که شماری از آبادی‌های واقع در ساحل مدیترانه را تخریب کرد.[۱۴] فرماندهی کل هاگانا تصمیم گرفته بود تمام منطقه ساحلی میان یافا و زخرون یعقوب (رقعه‌ای به مساحت نزدیک به ۶۰ کیلومتر مربع) را با اخراج همه ساکنان عرب پیش از ۱۵ مه ۱۹۴۸ «ایمن‌سازی» کند.[۱۵]

یکی از بازماندگان به نام سلیم ابوسیف، کشته شدن زن عمویش را به دست صهیونیست‌ها روایت کرده‌است. روستاییان به الطیره گریختند و تا زمانی که نیروهای صهیونیستی آنان را نیز بیرون راندند، در آنجا ماندند.[۱۴]

سلیم ابوسیف که در سال ۲۰۰۱ در اردوگاه سوف در اردن مصاحبه شد، چنین گفت:[۱۴]

هنگامی که یهودیان به الطیره حمله کردند، ما به قلقیلیه گریختیم. اجازه حمل اسلحه نداشتیم و چیزی برای دفاع از خود نداشتیم. آن‌ها از هر دو سو به ما تیراندازی می‌کردند و کشتار دیر یاسین ما را وادار به فرار کرد… روستا شجاعانه جنگید اما سرانجام هیچ‌کس نمی‌توانست با تفنگ در برابر تانک و هواپیما بایستد. یهودیان ما را تا قلقیلیه تعقیب کردند و مدرسه را با مین منفجر ساختند. بسیاری از مردم در آنجا کشته شدند. ما پابرهنه و گرسنه از روستایی به روستای دیگر می‌رفتیم… داستان‌های هولناک دربارهٔ کشتارها مردم را وادار به فرار می‌کرد.

رزماری اسبر علت تخلیه جمعیت را چنین فهرست کرده‌است: «حمله مستقیم خمپاره‌ای به غیرنظامیان، محاصره و تیراندازی به اعراب در حال فرار».[۱۶]

روستا در زمان حاضر

نقشه منطقه روستا در دهه ۱۹۴۰ میلادی

در سال ۱۹۹۲ بازمانده‌های غابات کفر صور چنین توصیف شد: بخش قابل توجهی از محل روستا از تپه‌های شنی پوشیده از گیاهان وحشی تشکیل شده‌است. چند درخت اکالیپتوس بزرگ نیز در آنجا رشد کرده‌است. بازمانده‌های سه خانه بزرگ عربی در میان باغ‌های پرتقال تازه‌کاشت در بخش شرقی و شمال شرقی محل دیده می‌شود که اسرائیلی‌ها آن‌ها را به‌عنوان انبار کشاورزی به کار می‌برند.[۳]

امروزه محل روستا در نزدیکی منطقه صنعتی کریات سفیر و محله‌های «بئر گانیم» و «تل صور» در شهرک اون یهودا قرار دارد.[۱۷]

کتاب‌شناسی

  • Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine, Department of Statistics. ۱۹۴۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Esber، R.M. (۲۰۰۸). Under the Cover of War, The Zionist Expulsions of the Palestinians. Arabicus Books & Media. شابک ۹۷۸-۰۹۸۱۵۱۳۱۷۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

منابع

  1. ↑ Marom, Roy, "The Contribution of Conder's Tent Work in Palestine for the Understanding of Shifting Geographical, Social and Legal Realities in the Sharon during the Late Ottoman Period", in Gurevich D. and Kidron, A. (eds.), Exploring the Holy Land: 150 Years of the Palestine Exploration Fund, Sheffield, UK, Equinox (2019), pp. 212-231
  2. ↑ Marom، Roy (۲۰۲۲). «The Oak Forest of the Sharon (al-Ghaba) in the Ottoman Period: New Insights from Historical-Geographical Studies, Muse 5». escholarship.org. دریافت‌شده در ۶ اکتبر ۲۰۲۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 Khalidi, 1992, p. 553
  4. ↑ «نبذة تاریخیة عن غابات کفر صور-طولکرم من کتاب لکی لا ننسی لولید الخالدی». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ Mills, 1932, p. 57
  6. ↑ وילנאי، زئو (۱۹۳۹). «שמות לישובים עברים הלקוחים משמות ערבים». Lĕšonénu. י' (ד'): ۳۲۳–۳۳۱.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ «גנים، دبر، ۸ نوامبر ۱۹۳۳». کتابخانه ملی اسرائیل. ۸ نوامبر ۱۹۳۳. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ «האנציקלופדיה לשלטון המקומי בישראל». ۱۹۹۰. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Department of Statistics, 1945, p. 20
  10. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 74
  11. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 125
  12. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 175
  13. ↑ «غابات کفر صور - طولکرم - فلسطین فی الذاکرة». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. 1 2 3 Esber, 2008, pp. 296, 321
  15. ↑ «غابات کفر صور - طولکرم». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۹ نوامبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ Esber, 2008, pp. 294, 392
  17. ↑ «ע'אבאת כפר סור». ویکی‌پدیای عبری. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون