فرقه (شاخه دینی)
فرقه (انگلیسی: Sect) زیرگروهی از یک نظام اعتقادی دینی، سیاسی یا فلسفی است که معمولاً شاخه‌ای از یک گروه بزرگتر است. اگرچه این اصطلاح در ابتدا، یک طبقه‌بندی برای گروه‌های مذهبی به کار می‌رفت، اما اکنون می‌تواند به هر سازمانی اشاره کند که از یک سازمان بزرگتر جدا شده و از مجموعه‌ای از قوانین و اصول متفاوت پیروی کند. فرقه‌ها معمولاً به دلیل بدعت دینی توسط زیرگروه یا گروه بزرگتر ایجاد می‌شوند.
تمایز اصطلاحات در دانشنامه
در مطالعات ادیان و جامعه‌شناسی، سه مفهوم مجزا وجود دارند که در زبان فارسی اغلب با واژه عمومی «فرقه» شناخته می‌شوند، اما در ویکی‌پدیای فارسی مقالات متفاوتی دارند:
آیین‌های پرستش (کالت (عمل مذهبی))
این مفهوم به «عمل مذهبی» (Cult practice) اشاره دارد و شامل مجموعه مناسک، آداب و رفتارهایی است که برای تکریم یک موجود الهی یا امر قدسی انجام می‌شود. تمرکز این اصطلاح بر «چگونگی پرستش» و شعائر ظاهری است و فاقد هرگونه بار معنایی منفی است.[۱]
این واژه که معادل (Sect) است، به یک «شاخه» یا گروه انسانی اشاره دارد که از بدنه اصلی یک دین بزرگتر (مانند مسیحیت یا اسلام) جدا شده است. انشعاب‌ها معمولاً در اعتراض به برخی بدعت‌ها یا برای بازگشت به اصول اولیه شکل می‌گیرند، اما همچنان در چارچوب کلی آن دین باقی می‌مانند.[۲]
این مفهوم که معادل (Cult) به معنای اجتماعی است، به گروه‌هایی اطلاق می‌شود که دارای باورها و مناسک مذهبی یا فلسفی غیرمعمول و اغلب افراطی هستند. فداکاری مفرط به یک رهبر کاریزماتیک، انحصارطلبی و اتهاماتی نظیر شستشوی مغزی از ویژگی‌های این گروه‌هاست. این اصطلاح اغلب بار معنایی تحقیرآمیز دارد و تحت عنوان جنبش‌های نوپدید دینی نیز مطالعه می‌شود.
منابع
- ↑ Swatos، William H. (۱۹۹۸). Encyclopedia of Religion and Society. Rowman Altamira. صص. ۱۲۲–۱۲۴. شابک ۹۷۸-۰-۷۶۱۹-۸۹۵۶-۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ American Psychological Association (2023). "Cults and Religious Groups" (in English).
{{cite web}}: از پارامتر ناشناخته|urldate=صرف‌نظر شد (کمک)
پیوند به بیرون
- جامعه‌شناسی دین
- مذهبها
- ناسزاها