فرهنگنامه ایران

فرهنگنامه ایران
نویسنده(ها)رضا مرادی غیاث‌آبادی
عنوان اصلیفرهنگنامه ایران: دانشنامه فرهنگ و تمدن ایران و پیرامون آن
کشورایران
زبانفارسی
موضوع(ها)کتاب‌های مرجع- دائرةالمعارف‌ها- ایران‌شناسی
انتشار۱۳۹۳
گونه رسانهکتاب چاپی
شمار صفحات۸۴۸ صفحه.
شابکشابک ۹۷۸−۹۶۴−۰۴−۹۶۳۹−۸

فرهنگنامه ایران (با نام قبلی «فرهنگنامه ایران باستان») و با زیرعنوان «دانشنامه فرهنگ و تمدن ایران و پیرامون آن» یک دانشنامه به زبان فارسی با موضوع ایران است. فرهنگنامه ایران به مطالب و موضوع‌هایی می‌پردازد که با فرهنگ و تمدن ایران و پیرامون آن در پیوند است. محدوده زمانی این فرهنگنامه از دوران پیش از تاریخی تا اواخر عصر قاجار است.[۱]

موضوع مدخل‌های این فرهنگنامه عبارتند از: دوره‌های باستان‌شناسی، سکونتگاه‌ها، آثار و بناهای باستانی، سنگ‌نگاره‌ها، خط‌ها و زبان‌ها، کتیبه‌ها و متون کهن، متون ادبی و علمی، شخصیت‌های تاریخی و اسطوره‌ای، نام‌های اوستا و شاهنامه، هنرمندان، ادیبان و شاعران، جشن‌ها و گردهمایی‌های مردمی، مناسبت‌های تقویمی و باورهای کیهانی، هنرهای مردمی و صنایع دستی، موسیقی و خوشنویسی، اوزان و مقیاس‌ها، تاریخ‌نامه‌ها و جغرافی‌نامه‌ها، تاریخ‌نگاران و جغرافی‌نویسان، شرق‌شناسان، سفرنامه‌نویسان[۲] و به‌خصوص مظاهر هویت ایرانی در قبال یونسکو و آنچه به میراث فرهنگی ناملموس و مرکز مطالعات منطقه‌ای حفاظت از آن مرتبط است.[۳]

به گفته خبرگزاری کتاب ایران نسخه مخصوص نوجوانان یکی از برنامه‌های در دست اجرای فرهنگنامه ایران است.[۴]

مشخصات

ویرایش نخست و اصلی این فرهنگ در سال ۱۳۹۲ به پایان رسید.[۵] در این فرهنگنامه تلفظ کلمات و سرواژه‌ها با استفاده از زیر و زبرهای استاندارد خط و زبان فارسی نوشته شده‌اند.[۶] گفته شده که فرهنگنامه ایران اثری غیروابسته است که از بودجه یا حمایت دولتی یا نهادی استفاده نمی‌کند.[۷] اما به نظر می‌رسد انتشارات آگاه در چاپ و نشر آن همکاری داشته است.[۸] این فرهنگنامه دارای ۵۰۰۰ مدخل ایران‌شناسی است و در نگارش آن از ۵۰۰ قطعه عکس استفاده شده است.[۹]

برخی دیگر از ویژگی‌های این فرهنگنامه عبارت است از:

  • تلفظ مدخل‌ها و نام‌ها با علائم هجاوندی زبان فارسی
  • دارای مدخل‌های مرتبط با زبان و فرهنگ‌های حوزهٔ فرهنگی ایران و کشورهای همسایه آن

نسخهٔ آنلاین فرهنگنامه ایران فاقد تمامی مدخل‌ها و متن کامل آن‌ها است. همچنین نسخهٔ آنلاین بدون تصویرهای منتشر شده در نسخهٔ چاپی است. عده‌ای این را نقصان نسخهٔ آنلاین می‌شمارند و معتقدند تمامی کتاب‌های مرجع می‌باید دارای نسخهٔ آنلاین کامل و رایگان باشند.

پیوند به بیرون

جستارهای وابسته

منابع

  1. «فرهنگنامه ایران». opac.nlai.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۰.
  2. ««فرهنگ‌نامه‌ی ایران باستان» انتشار یافت». ایسنا. ۲۰۱۲-۱۱-۱۳. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۰.
  3. «مرثیه‌ای برای "تار ایرانی"...». ایسنا. ۲۰۱۲-۱۲-۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۰.
  4. Behnegarsoft.com (۲۰۱۴-۰۹-۰۸). «ایبنا - انتشار فرهنگنامه‌ای برای نوجوانان که جایش خالی بود». خبرگزاری کتاب ايران (IBNA). دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۰.
  5. «پیشگفتار کتاب فرهنگنامه ایران و حمایت از تداوم و توسعه آن « پژوهش‌های ایرانی». دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۰.
  6. «Happy Leap Day! Persian edition». The Universe of Discourse : Happy Leap Day! Persian edition. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۰.
  7. «پژوهش‌های ایرانی | درباره فرهنگنامه ایران و حمایت از تداوم و توسعه آن». ghiasabadi.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۰.
  8. agahbookshop.com https://agahbookshop.com/p-25924--.aspx. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۲-۲۰. پارامتر |عنوان= یا |title= ناموجود یا خالی (کمک)
  9. «انتشار کتاب فرهنگنامه ایران». دریافت‌شده در ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۵.