فریدون ذوالفقاری
فریدون ذوالفقاری | |
|---|---|
 | |
| نام تولد | فریدون ذوالفقاری |
| زاده | ا فروردین ۱۳۲۴ تهران |
| درگذشته | ۲۰ خرداد ۱۳۶۵ جزیره مجنون |
| مدفن | |
| وفاداری | پروازی-خلبان |
| سال‌های خدمت | از ۱۳۴۶ تا ۱۳۶۵ |
| درجه | سرتیپ |
| یگان | ارتش شاهنشاهی ایران ارتش جمهوری اسلامی ایران |
| فرماندهی | فرماندهی گردان شکاری شناسایی RF4 مهرآباد |
| جنگ‌ها و عملیات‌ها | جنگ ایران و عراق شناسایی هوایی در طول جنگ ایران عراق |
| نشان‌ها | نشان فتح |
فریدون ذوالفقاری (۱ فروردین ۱۳۲۴ - ۲۰ خرداد ۱۳۶۵) سرهنگ دوم خلبان نورتروث اف_۵ و مک‌دانل داگلاس‌اف-۴ فانتوم ۲ نیروی هوایی شاهنشاهی و نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بود. عمده تخصص و سرشناسی ذوالفقاری در عملیات‌های شناسایی هوایی در طول دوران جنگ ایران و عراق بود. بخش اعظم شناسایی که از فعالیت‌های نیروهای بعثی در خوزستان صورت گرفت، از سوی این خلبان و از کارهای او در طول مدت خدمت، گرفتن عکس مجلس الوطنی عراق و ساختمان ریاست جمهوری در بغداد است.[۱]
زندگی‌نامه
فریدون ذوالفقاری در سال ۱۳۲۴ در تهران زاده شد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه خود را در تهران به پایان رسانید و پس از آن برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت. وی در بازگشت به ایران در سال ۱۳۴۶ به استخدام نیروی هوایی ارتش درآمد و دوره‌های مقدماتی پروازی را با هواپیماهای آموزشی مانند T‑41 و T‑6 در تهران گذراند. سپس به ایالات متحدهٔ آمریکا اعزام شد تا دورهٔ پیشرفتهٔ پرواز با هواپیماهای جت آموزشی T‑37 و T‑38 را با بیش از ۲۲۰ ساعت پرواز طی کند و در پایان با درجهٔ ستوان دومی به ایران بازگشت.[۲][۳]
در آغاز جنگ ایران و عراق، ذوالفقاری در نقش خلبان شناسایی و هدایت پروازهای اطلاعاتی فعالیت کرد. گزارش‌ها نشان می‌دهد که او با هواپیمای شناسایی اف‑۴ خود در ارتفاع بالا عکس‌های اطلاعاتی ارزشمندی از مواضع دشمن در خوزستان و عراق ثبت کرد و برای برنامه‌ریزی عملیات‌های بعدی و ارزیابی خسارت (BDA) به یگان‌های ذی‌ربط ارسال کرد.[۴]
درگذشت
فریدون ذوالفقاری در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۶۵ در منطقهٔ جزیرهٔ مجنون در جریان یک عملیات شناسایی در ارتفاع بالا به دلیل اصابت آتش پدافند زمین‌به‌هوا و دفاع هوایی عراق کشته شد. کمک‌خلبان وی، محمد نوروزی، نیز در این حادثه جان باخت.[۵]
پس از شهادت، ذوالفقاری بر اساس مقررات ارتش جمهوری اسلامی ایران به درجهٔ سرتیپی مفتخر شد و نشان فتح به وی اهدا گردید، که نشان‌دهندهٔ تقدیر رسمی از خدمات او در دفاع از کشور بود.[۶]
رویدادهای مرتبط پس از مرگ
در سال ۱۴۰۰، رسانه‌ها گزارش دادند که مادر فریدون ذوالفقاری، توران بحری اصفهانی، درگذشت. این گزارش‌ها به زندگی و خدمات ذوالفقاری اشاره داشته و یاد او را گرامی داشتند.[۷]
آثار فرهنگی
در سال ۱۴۰۲، مستندی با عنوان «یک روز گرم تابستان … مهرآباد» به کارگردانی پویان افشین‌نژاد برای سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ساخته شد که در آن به تاریخچهٔ فرودگاه مهرآباد و معرفی خلبانان برجستهٔ آن پرداخته شده و نقش ذوالفقاری در ثبت عکس‌های مهم هوایی جنگ برجسته شده‌است.[۸]
همچنین کتاب «فرماندهٔ گردان ۱۱» که خاطرات و شرح خدمات او در گردان شناسایی را بازگو می‌کند، منتشر شده است و به‌عنوان منبع تاریخی دربارهٔ تجربیات او در جنگ معرفی شده‌است.[۹]
منابع
- ↑ «شهید سرلشكر خلبان فریدون ذوالفقاری، نابغه اسكادران شكاری فانتوم». www.irna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۱-۱۵.
- ↑ "خلبانی که صدام را عاصی کرده بود!/ ماجرای عکس‌های محرمانه جنگ". خبرگزاری مهر. Retrieved 1 January 2026.
- ↑ "مرور زندگی و کارنامه تیزپرواز گردان ۱۱ شناسایی/عکس هوایی پل شناور اروند را چه‌کسی گرفت؟". خبرگزاری مهر. Retrieved 1 January 2026.
- ↑ "خلبانی که صدام را عاصی کرده بود!/ ماجرای عکس‌های محرمانه جنگ". خبرگزاری مهر. Retrieved 1 January 2026.
- ↑ "۲۳ عکس از شاهکارهای نترس‌ترین خلبانان ارتش در جنگ". خبرگزاری تسنیم (با منابع تصویری). Retrieved 1 January 2026.
- ↑ "این خلبانان ایرانی بهترین های دوران خود بودند". دیبامگ. Retrieved 1 January 2026.
- ↑ "مادر خلبان شهید فریدون ذوالفقاری درگذشت". خبرگزاری مهر. Retrieved 1 January 2026.
- ↑ "خلبانی که صدام را عاصی کرده بود!/ ماجرای عکس‌های محرمانه جنگ". خبرگزاری مهر. Retrieved 1 January 2026.
- ↑ "فرمانده گردان ۱۱ چاپ شد". ایرنا. Retrieved 1 January 2026.