فهرست آثار عارف قزوینی
ابوالقاسم عارف قزوینی (۱۲۵۹ ه.خ در قزوین — ۱ بهمن ۱۳۱۲ ه.خ در همدان) شاعر، موسیقیدان و تصنیفساز ایرانی دوران قاجار و پهلوی بود که در قزوین زاده شد. او بهخاطر سرودن تصنیفها و غزلهای سیاسی، میهنی و عاشقانهاش شناخته میشود. از مهمترین شعرها و تصنیفهایی که همزمان با تحولات دورهٔ مشروطه و جنگ جهانی اول سروده است، میتوان به از خون جوانان وطن لاله دمیده و گریه کن پس از مرگ محمدتقی پسیان اشاره کرد. این صفحه فهرستی از آثار عارف قزوینی است.
قصیدهها، غزلیات، مثنویها

![]() | |
| شاهان قاجار | |
|---|---|
نام | دورهٔ پادشاهی |
۱۱۷۵–۱۱۶۱ | |
بر پایه دیوان عارف قزوینی چاپ برلین:
- مرثیه اول - ۱۲۷۲ - قزوین
- مرثیه دوم - ۱۲۷۲ - قزوین
- مرثیه سوم - ۱۲۷۴ - قزوین
- راز دل - ۱۲۷۷ - رشت
- خم دو طرّه - ۱۲۷۷ - قزوین
- قافیه سالار دل - ۱۲۸۲ - اول فروردین تهران
- بلای هجر - ۱۲۸۲ - تهران
- سفر بیخبر - ۱۲۸۲ - تهران
- اندیشه وصل - ۱۲۸۲ - قزوین
- درد عشق - ۱۲۸۲ - تهران
- مس قلب در اکسیر - ۱۲۸۲ - قزوین
- بوسه و جان - تهران - ۱۲۸۴
- شکنج طرّه - ۱۲۸۶ - تهران
- گیسوی نگار - ۱۲۸۷ - تهران
- هاله زلف - ۱۲۸۷ - تهران
- عوض اشک - ۱۲۸۵ - تهران
- مرا هجرت کشد - ۱۲۸۵ - تهران
- شرمسار دیده - ۱۲۸۶ - تهران
- خوش به گریه - ۱۲۸۶ - تهران
- شاه فراری - ۱۲۸۸ - تهران
- شهر عشق - ۱۲۸۸ - مرداد ماه تهران
- حکایت هجران - ۱۲۸۸ - گرگان رود طوالش - ۱۲۸۸
- پیام آزادی - ۱۲۸۸ - تهران
- زنده باد - ۱۲۸۸ - تهران
- وادی عشق - ۱۲۸۸ - تهران
- مرگ دوست - ۱۲۸۹ - تهران
- دست به دامان - ۱۲۸۹ - تهران
- رغم چشم - ۱۲۸۹ - تهران
- غزل اول - پارتی زلف - ۱۲۹۰ - تهران
- غزل دوم - خیانت به وطن - ۱۲۹۰ - تهران
- دشمن خونی خسروان - ۱۲۹۰ - تهران
- مراد دل - ۱۲۹۰ - پائیز تهران
- کیفر بد کار - ۱۲۹۰ - تهران
- یا مرگ یا آزادی (دربارهٔ اولتیماتوم به روسها) - ۱۲۹۰ - تهران
- بمیرم یا نمیرم - ۱۲۹۰ - تهران
- عهد با جانان - ۱۲۹۱ - تهران
- غم تن - ۱۲۹۱ - تهران
- غزل اول، زاهدان ریایی - واعظان دروغی - ۱۲۹۲ - تهران
- غزل دوم، بیداری دشمن - غفلت دوست - ۱۲۹۲ - تهران
- حال دل - ۱۲۹۲ - اصفهان
- دل خوار کرد - ۱۲۹۲ - اصفهان
- بی هنری و تن آسایی - ۱۲۹۳ - تهران
- لباس مرگ - ۱۲۹۴ - تهران
- فتنه رقیب - ۱۲۹۴ - تهران
- جور - ۱۲۹۴ - قصر شیرین
- دیدار طاق کسری - ۱۲۹۵ - بغداد (مدائن)
- یادگار کاوه - ۱۲۹۵ - سالهای تبعید
- فضولی - ۱۲۹۶ - دوران تبعید استانبول (دوره تبعید)
- تیغ زبان - پردههای ریا - ۱۲۹۶ - استانبول (دوره تبعید)
- تمدن بیترتیب نسوان - سفر نیمه راه - ۱۲۹۶ - استانبول (دوره تبعید)
- سلیمان نظیف - ۱۲۹۶ - استانبول (دوره تبعید)
- غم غربت - ۱۲۹۷ - استانبول (دوره تبعید)
- یاد وطن - ۱۲۹۷ - استانبول (دوره تبعید)
- گدای عشق - ۱۲۹۷ - استانبول (دوره تبعید)
- آرزو - ۱۲۹۷ - استانبول (دوره تبعید)
- جمهوری عشق - ۱۲۹۷ - استانبول (دوره تبعید)
- کوی میکده - ۱۲۹۸ - تهران (به یادگار از بازگشت تبعیدیهای سیاسی ایران از استانبول و آلمان گفته شده)
- هیئت کابینه، تکیه دولت - ۱۲۹۸ - تهران
- عقده دل - ۱۲۹۸ - تهران
- فرقه بازی و جهالت - ۱۲۹۸ - تهران
- خنده پس از گریه - ۱۲۹۸ - تهران
- خوش آن زمان - ۱۲۹۸ - تهران
- ناله مرغ اسیر - ۱۲۹۸ - تهران
- به مرگ راضیم - ۱۲۹۸ - تهران
- صباح خماری - ۱۲۹۸ - اصفهان
- اصفهان در عصر صفویه - ۱۲۹۸ - اصفهان
- سپاه عشق - ۱۲۹۸ - اصفهان
- رنود و انقلاب - ۱۲۹۸- اصفهان
- در استقبال از رئیسالوزراء ۱–۱۲۹۸ - اصفهان
- در استقبال از رئیسالوزراء ۲–۱۲۹۸- اصفهان
- سلطنت نکبت - ۱۲۹۸ - اصفهان
- قصر نو - ۱۲۹۸ - اصفهان
- بیرق دشمن - ۱۲۹۸ - اراک/اصفهان
- خسرو بیگانه پرست - وکلای خائن - ۱۲۹۹ - اراک
- هجر و سفر، عارف در به در - ۱۲۹۹ اراک/اصفهان
- دل کارگر - زلف سرمایهدار - ۱۲۹۹ - اراک
- مساوات عشق - ۱۲۹۹ - اراک
- دموکرات و اعتدالی - ۱۲۹۹ - اراک
- شکایت تلخ - ۱۳۰۰ - اراک/تهران
- از زبان کلنل محمد تقی خان پسیان - ۱۳۰۰- مشهد
- دزد ترکمن - ۱۳۰۰ - مشهد
- تکمیل معارف - ۱۳۰۰ - مشهد
- رؤیای راحتی - ۱۳۰۰ - مشهد
- سر و همسر - ۱۳۰۰ - تهران/دروازه قزوین
- دلاّکیه - ۱۳۰۰ - تهران
- مرد قجر - ۱۳۰۰ - تهران
- قحط الرجال - ۱۳۰۰ - تهران
- خون کلنل - ۱۳۰۰ - تهران
- پدرنامه - ۱۳۰۰ - تهران
- خرنامه - ۱۳۰۱ - تهران. *
- بهار در دامنه الوند - ۱۳۰۱ - تهران
- از زبان پدر - ۱۳۰۱ - کُردستان
- به یاد سید ضیاء - ۱۳۰۱ - کردستان/تهران
- گریه - ۱۳۰۱- سنندج
- وطن دوستی بی چشم داشت - ۱۳۰۱- کردستان/سنندج
- در مدح حضرت مولانا علی بیرنگ - ۱۳۰۱ - همدان
- بیابانگرد - ۱۳۰۱ - یانس آباد/قزوین
- حشمت الملک - ۱۳۰۱ - تهران/کردستان
- عشق علی - ۱۳۰۱ - سنندج
- نامه - ۱۳۰۱ - سنندج
- بار فلک - ۱۳۰۱ - کردستان
- در رثاء ثقةالاسلام - ۱۳۰۱ - سنندج
- شکوه - ۱۳۰۱ - سنندج
- طره زلف پریشان - ۱۳۰۱ - سنندج
- همای سعادت - ۱۳۰۱ - سنندج
- فلفلحلحح - ۱۳۰۱ - سنندج/همدان
- جار و مجور - ۱۳۰۱ - تهران -
- مینو و مینا - ۱۳۰۱ - تهران
- دزد انتخاب نکن - ۱۳۰۱ - تهران
- آتش وطن - ۱۳۰۱ - همدان
- غزل پوشالی - ۱۳۰۱ - تهران
- صدای ناله مظلوم - ۱۳۰۲ - تهران
- مژه و نیشتر - ۱۳۰۲ - تهران
- خواب و خیال - ۱۳۰۲ - تهران
- صبح شد باز - ۱۳۰۲ - تهران
- ستاره صبح - ۱۳۰۲ - تهران
- غزلهای جمهوری - ۱۳۰۲ - تهران
- آتش جمهوری - ۱۳۰۳ - تبریز
- عشق آذربایجان - ۱۳۰۳ - تبریز.
- ستایش تبریز - ۱۳۰۳ - تبریز.
- درویش بیابانی - ۱۳۰۳ - تبریز
- داد حسنت به تو - ۱۳۰۳ - تبریز
- نتوان گفت - ۱۳۰۴ - تبریز
- پیام سروش - ۱۳۰۴ - تبریز/تهران
- خانه به دوش - ۱۳۰۴ - تهران
- استقبال از غزل دوخامحمد - ۱۳۰۵ - اراک
- در انتقاد رضاشاه - ۱۳۰۵ - بروجرد
- تربیت روزگار - ۱۳۰۶ - همدان
- اسیر سال و ماه و هفته - ۱۳۰۷ - همدان
- عارف در بوستان - ۱۳۰۷ - همدان
- نور صبح معارف - ۱۳۰۷ - همدان
- دودمان دل - ۱۳۰۷ - همدان
- احترام ایرانی - ۱۳۰۸ - همدان
- زرتشت - ۱۳۰۸ - همدان.
- پاسخ به رضا شاه - ۱۳۰۸ - همدان
- نثار وطن - ۱۳۰۹ - همدان
- میهمان سفارت - ۱۳۰۹ - همدان
- ای حضرت شفق - ۱۳۰۹ - همدان
- پاسخ به معاندان - ۱۳۰۹ - همدان
- لعنت - ۱۳۰۹ - همدان
- در استقبال غزل شهریار - ۱۳۱۰ - همدان
- کوی یار - ۱۳۱۰ - همدان
- حاجی بی عقیده - ۱۳۱۱ - همدان
- همدان - ۱۳۱۱ - همدان
- خودکشی - ۱۳۱۱ - همدان
- خوشا شیراز - ۱۳۱۱ - همدان
- ای زن نادان دهاتی - ۱۳۱۱ - همدان
- تیر دعا - ۱۳۱۱ - همدان
- رشک آفتاب - ۱۳۱۱ - همدان
- میهمان وطن - ۱۳۱۱ - همدان
- پائیز عمر شد - ۱۳۱۱ - همدان
- حرف آخر - ۱۳۱۱ - همدان
- تیمورتاش نامه - ۱۳۱۱ - همدان
- شهر عشق و آوارگی - ۱۳۱۱ - همدان
- کوی عشق - ۱۳۱۱ - همدان
- جهل و فقر - ۱۳۱۲ - همدان
- تاریخ قزوین - ۱۳۱۲ - همدان
- اجنبی از خانه بیرون کن - ۱۳۱۲ - همدان
- سرّ دل - ۱۳۱۲ - همدان
- غم دوست - ۱۳۱۲ - همدان
- بیماری عشق - ۱۳۱۲ - همدان
- نازم آن دست - ۱۳۱۲ - همدان
- تو باشی من.. - ۱۳۱۲ -همدان
- بد نمیشد - ۱۳۱۲ - همدان
تصنیفها
- از خون جوانان وطن لاله دمیده – آواز دشتی
- دیدم صنمی، سرو قدی، روی چو ماهی – آواز افشاری – ۱۲۶۵
- ای امان از فراقت امان – دستگاه شور – ۱۲۷۵ (همزمان با ورود مشروطه خواهان به تهران)
- نمیدانم چه در پیمانه کردی – آواز افشاری
- نکنم اگر چاره دل هرجایی را – آواز افشاری – ۱۲۷۶
- افتخار همه آفاقی و منظور منی – دستگاه سهگاه - (برای افتخارالسلطنه - دختر ناصرالدین شاه)
- توای تاج، تاج سر خسروانی – آواز افشاری – ۱۲۷۷ - (برای تاج السلطنه - دختر ناصرالدین شاه)
- هنگام میفصل گل و گشت چمن شد – آواز دشتی - (به مناسبت افتتاح دورهٔ دوم مجلسشورایملیایران)
- دل هوس سبزه و صحرا ندارد – آواز ابوعطا
- نه قدرت که با وی نشینم، نا طاقت که جز وی ببینم – آواز افشاری
- ننگ آن خانه که مهمان ز سر خوان برود – آواز دشتی – ۱۲۸۸ - (به مناسبت اخراج مورگان شوستر آمریکایی از ایران)
- باد فرحبخش بهاری وزید – آواز بیاتزند
- بلبل شوریده فغان میکند – دستگاه ماهور – ۱۲۸۹
- گریه را به مستی بهانه کردم – دستگاه شور – ۱۲۸۷
- از کفم رها شد مهار دل – آواز افشاری – ۱۲۸۸
- ترک چشمش ار فتنه کرد راست – آواز ابوعطا – ۱۲۹۴
- چه شورها که من به پا ز شاهناز میکنم – دستگاه شور – ۱۲۹۵
- بماندیم ما، مستقل شد ارمنستان – دستگاه سهگاه –۱۲۹۷
- جان برخی آذربایجان باد – آواز دشتی – ۱۲۹۷ (برای آذربایجان - در جواب تفرقه افکنان پانترکیسم)
- شانه بر زلف پریشان زدهای، بهبه و به – آواز دشتی –۱۲۹۷
- رحمای خدای دادگر کردی نکردی – آواز بیاتزند – ۱۲۹۷
- امروزای فرشتهٔ رحمت بلا شدی – آواز افشاری – ۱۲۹۹
- گریه کن که گر سیل خون گری ثمر ندارد – آواز دشتی – ۱۳۰۰ (به مناسبت مرگ کلنل محمد تقیخان پسیان)
- تا رخت مقید نقاب است – آواز بیاتاصفهان – ۱۳۰۱
- ای دست حق پشت و پناهت بازآ – دستگاه شور – ۱۳۰۰(برای سید ضیا)
- گو به ساقی کز ایاغی ترکی و ماغی
- چه آذرها به جان از عشق آذربایجان دارم – ۱۳۰۳ (به یاد ستارخان و باقر خان)
- باد خزانی زد ناگهانی، کرد آنچه دانی – دستگاه شور - ۱۳۰۳
