فهرست آثار عارف قزوینی

ابوالقاسم عارف قزوینی (۱۲۵۹ ه‍.خ در قزوین — ۱ بهمن ۱۳۱۲ ه‍.خ در همدان) شاعر، موسیقی‌دان و تصنیف‌ساز ایرانی دوران قاجار و پهلوی بود که در قزوین زاده شد. او به‌خاطر سرودن تصنیف‌ها و غزل‌های سیاسی، میهنی و عاشقانه‌اش شناخته می‌شود. از مهم‌ترین شعرها و تصنیف‌هایی که همزمان با تحولات دورهٔ مشروطه و جنگ جهانی اول سروده است، می‌توان به از خون جوانان وطن لاله دمیده و گریه کن پس از مرگ محمدتقی پسیان اشاره کرد. این صفحه فهرستی از آثار عارف قزوینی است.

قصیده‌ها، غزلیات، مثنوی‌ها

دیوان عارف
جنبش مشروطه
شاهان قاجار
نام

دورهٔ پادشاهی

۱۱۷۵–۱۱۶۱
۱۲۱۳–۱۱۷۶
۱۲۲۷–۱۲۱۳
۱۲۷۵–۱۲۲۷
۱۲۸۵–۱۲۷۵
۱۲۸۸–۱۲۸۵

۱۳۰۴–۱۲۸۸

بر پایه دیوان عارف قزوینی چاپ برلین:

  1. مرثیه اول - ۱۲۷۲ - قزوین
  2. مرثیه دوم - ۱۲۷۲ - قزوین
  3. مرثیه سوم - ۱۲۷۴ - قزوین
  4. راز دل - ۱۲۷۷ - رشت
  5. خم دو طرّه - ۱۲۷۷ - قزوین
  6. قافیه سالار دل - ۱۲۸۲ - اول فروردین تهران
  7. بلای هجر - ۱۲۸۲ - تهران
  8. سفر بی‌خبر - ۱۲۸۲ - تهران
  9. اندیشه وصل - ۱۲۸۲ - قزوین
  10. درد عشق - ۱۲۸۲ - تهران
  11. مس قلب در اکسیر - ۱۲۸۲ - قزوین
  12. بوسه و جان - تهران - ۱۲۸۴
  13. شکنج طرّه - ۱۲۸۶ - تهران
  14. گیسوی نگار - ۱۲۸۷ - تهران
  15. هاله زلف - ۱۲۸۷ - تهران
  16. عوض اشک - ۱۲۸۵ - تهران
  17. مرا هجرت کشد - ۱۲۸۵ - تهران
  18. شرمسار دیده - ۱۲۸۶ - تهران
  19. خوش به گریه - ۱۲۸۶ - تهران
  20. شاه فراری - ۱۲۸۸ - تهران
  21. شهر عشق - ۱۲۸۸ - مرداد ماه تهران
  22. حکایت هجران - ۱۲۸۸ - گرگان رود طوالش - ۱۲۸۸
  23. پیام آزادی - ۱۲۸۸ - تهران
  24. زنده باد - ۱۲۸۸ - تهران
  25. وادی عشق - ۱۲۸۸ - تهران
  26. مرگ دوست - ۱۲۸۹ - تهران
  27. دست به دامان - ۱۲۸۹ - تهران
  28. رغم چشم - ۱۲۸۹ - تهران
  29. غزل اول - پارتی زلف - ۱۲۹۰ - تهران
  30. غزل دوم - خیانت به وطن - ۱۲۹۰ - تهران
  31. دشمن خونی خسروان - ۱۲۹۰ - تهران
  32. مراد دل - ۱۲۹۰ - پائیز تهران
  33. کیفر بد کار - ۱۲۹۰ - تهران
  34. یا مرگ یا آزادی (دربارهٔ اولتیماتوم به روس‌ها) - ۱۲۹۰ - تهران
  35. بمیرم یا نمیرم - ۱۲۹۰ - تهران
  36. عهد با جانان - ۱۲۹۱ - تهران
  37. غم تن - ۱۲۹۱ - تهران
  38. غزل اول، زاهدان ریایی - واعظان دروغی - ۱۲۹۲ - تهران
  39. غزل دوم، بیداری دشمن - غفلت دوست - ۱۲۹۲ - تهران
  40. حال دل - ۱۲۹۲ - اصفهان
  41. دل خوار کرد - ۱۲۹۲ - اصفهان
  42. بی هنری و تن آسایی - ۱۲۹۳ - تهران
  43. لباس مرگ - ۱۲۹۴ - تهران
  44. فتنه رقیب - ۱۲۹۴ - تهران
  45. جور - ۱۲۹۴ - قصر شیرین
  46. دیدار طاق کسری - ۱۲۹۵ - بغداد (مدائن)
  47. یادگار کاوه - ۱۲۹۵ - سال‌های تبعید
  48. فضولی - ۱۲۹۶ - دوران تبعید استانبول (دوره تبعید)
  49. تیغ زبان - پرده‌های ریا - ۱۲۹۶ - استانبول (دوره تبعید)
  50. تمدن بیترتیب نسوان - سفر نیمه راه - ۱۲۹۶ - استانبول (دوره تبعید)
  51. سلیمان نظیف - ۱۲۹۶ - استانبول (دوره تبعید)
  52. غم غربت - ۱۲۹۷ - استانبول (دوره تبعید)
  53. یاد وطن - ۱۲۹۷ - استانبول (دوره تبعید)
  54. گدای عشق - ۱۲۹۷ - استانبول (دوره تبعید)
  55. آرزو - ۱۲۹۷ - استانبول (دوره تبعید)
  56. جمهوری عشق - ۱۲۹۷ - استانبول (دوره تبعید)
  57. کوی میکده - ۱۲۹۸ - تهران (به یادگار از بازگشت تبعیدی‌های سیاسی ایران از استانبول و آلمان گفته شده)
  58. هیئت کابینه، تکیه دولت - ۱۲۹۸ - تهران
  59. عقده دل - ۱۲۹۸ - تهران
  60. فرقه بازی و جهالت - ۱۲۹۸ - تهران
  61. خنده پس از گریه - ۱۲۹۸ - تهران
  62. خوش آن زمان - ۱۲۹۸ - تهران
  63. ناله مرغ اسیر - ۱۲۹۸ - تهران
  64. به مرگ راضیم - ۱۲۹۸ - تهران
  65. صباح خماری - ۱۲۹۸ - اصفهان
  66. اصفهان در عصر صفویه - ۱۲۹۸ - اصفهان
  67. سپاه عشق - ۱۲۹۸ - اصفهان
  68. رنود و انقلاب - ۱۲۹۸- اصفهان
  69. در استقبال از رئیس‌الوزراء ۱–۱۲۹۸ - اصفهان
  70. در استقبال از رئیس‌الوزراء ۲–۱۲۹۸- اصفهان
  71. سلطنت نکبت - ۱۲۹۸ - اصفهان
  72. قصر نو - ۱۲۹۸ - اصفهان
  73. بیرق دشمن - ۱۲۹۸ - اراک/اصفهان
  74. خسرو بیگانه پرست - وکلای خائن - ۱۲۹۹ - اراک
  75. هجر و سفر، عارف در به در - ۱۲۹۹ اراک/اصفهان
  76. دل کارگر - زلف سرمایه‌دار - ۱۲۹۹ - اراک
  77. مساوات عشق - ۱۲۹۹ - اراک
  78. دموکرات و اعتدالی - ۱۲۹۹ - اراک
  79. شکایت تلخ - ۱۳۰۰ - اراک/تهران
  80. از زبان کلنل محمد تقی خان پسیان - ۱۳۰۰- مشهد
  81. دزد ترکمن - ۱۳۰۰ - مشهد
  82. تکمیل معارف - ۱۳۰۰ - مشهد
  83. رؤیای راحتی - ۱۳۰۰ - مشهد
  84. سر و همسر - ۱۳۰۰ - تهران/دروازه قزوین
  85. دلاّکیه - ۱۳۰۰ - تهران
  86. مرد قجر - ۱۳۰۰ - تهران
  87. قحط الرجال - ۱۳۰۰ - تهران
  88. خون کلنل - ۱۳۰۰ - تهران
  89. پدرنامه - ۱۳۰۰ - تهران
  90. خرنامه - ۱۳۰۱ - تهران. *
  91. بهار در دامنه الوند - ۱۳۰۱ - تهران
  92. از زبان پدر - ۱۳۰۱ - کُردستان
  93. به یاد سید ضیاء - ۱۳۰۱ - کردستان/تهران
  94. گریه - ۱۳۰۱- سنندج
  95. وطن دوستی بی چشم داشت - ۱۳۰۱- کردستان/سنندج
  96. در مدح حضرت مولانا علی بیرنگ - ۱۳۰۱ - همدان
  97. بیابان‌گرد - ۱۳۰۱ - یانس آباد/قزوین
  98. حشمت الملک - ۱۳۰۱ - تهران/کردستان
  99. عشق علی - ۱۳۰۱ - سنندج
  100. نامه - ۱۳۰۱ - سنندج
  101. بار فلک - ۱۳۰۱ - کردستان
  102. در رثاء ثقةالاسلام - ۱۳۰۱ - سنندج
  103. شکوه - ۱۳۰۱ - سنندج
  104. طره زلف پریشان - ۱۳۰۱ - سنندج
  105. همای سعادت - ۱۳۰۱ - سنندج
  106. فلفلحلحح - ۱۳۰۱ - سنندج/همدان
  107. جار و مجور - ۱۳۰۱ - تهران -
  108. مینو و مینا - ۱۳۰۱ - تهران
  109. دزد انتخاب نکن - ۱۳۰۱ - تهران
  110. آتش وطن - ۱۳۰۱ - همدان
  111. غزل پوشالی - ۱۳۰۱ - تهران
  112. صدای ناله مظلوم - ۱۳۰۲ - تهران
  113. مژه و نیشتر - ۱۳۰۲ - تهران
  114. خواب و خیال - ۱۳۰۲ - تهران
  115. صبح شد باز - ۱۳۰۲ - تهران
  116. ستاره صبح - ۱۳۰۲ - تهران
  117. غزل‌های جمهوری - ۱۳۰۲ - تهران
  118. آتش جمهوری - ۱۳۰۳ - تبریز
  119. عشق آذربایجان - ۱۳۰۳ - تبریز.
  120. ستایش تبریز - ۱۳۰۳ - تبریز.
  121. درویش بیابانی - ۱۳۰۳ - تبریز
  122. داد حسنت به تو - ۱۳۰۳ - تبریز
  123. نتوان گفت - ۱۳۰۴ - تبریز
  124. پیام سروش - ۱۳۰۴ - تبریز/تهران
  125. خانه به دوش - ۱۳۰۴ - تهران
  126. استقبال از غزل دوخامحمد - ۱۳۰۵ - اراک
  127. در انتقاد رضاشاه - ۱۳۰۵ - بروجرد
  128. تربیت روزگار - ۱۳۰۶ - همدان
  129. اسیر سال و ماه و هفته - ۱۳۰۷ - همدان
  130. عارف در بوستان - ۱۳۰۷ - همدان
  131. نور صبح معارف - ۱۳۰۷ - همدان
  132. دودمان دل - ۱۳۰۷ - همدان
  133. احترام ایرانی - ۱۳۰۸ - همدان
  134. زرتشت - ۱۳۰۸ - همدان.
  135. پاسخ به رضا شاه - ۱۳۰۸ - همدان
  136. نثار وطن - ۱۳۰۹ - همدان
  137. میهمان سفارت - ۱۳۰۹ - همدان
  138. ای حضرت شفق - ۱۳۰۹ - همدان
  139. پاسخ به معاندان - ۱۳۰۹ - همدان
  140. لعنت - ۱۳۰۹ - همدان
  141. در استقبال غزل شهریار - ۱۳۱۰ - همدان
  142. کوی یار - ۱۳۱۰ - همدان
  143. حاجی بی عقیده - ۱۳۱۱ - همدان
  144. همدان - ۱۳۱۱ - همدان
  145. خودکشی - ۱۳۱۱ - همدان
  146. خوشا شیراز - ۱۳۱۱ - همدان
  147. ای زن نادان دهاتی - ۱۳۱۱ - همدان
  148. تیر دعا - ۱۳۱۱ - همدان
  149. رشک آفتاب - ۱۳۱۱ - همدان
  150. میهمان وطن - ۱۳۱۱ - همدان
  151. پائیز عمر شد - ۱۳۱۱ - همدان
  152. حرف آخر - ۱۳۱۱ - همدان
  153. تیمورتاش نامه - ۱۳۱۱ - همدان
  154. شهر عشق و آوارگی - ۱۳۱۱ - همدان
  155. کوی عشق - ۱۳۱۱ - همدان
  156. جهل و فقر - ۱۳۱۲ - همدان
  157. تاریخ قزوین - ۱۳۱۲ - همدان
  158. اجنبی از خانه بیرون کن - ۱۳۱۲ - همدان
  159. سرّ دل - ۱۳۱۲ - همدان
  160. غم دوست - ۱۳۱۲ - همدان
  161. بیماری عشق - ۱۳۱۲ - همدان
  162. نازم آن دست - ۱۳۱۲ - همدان
  163. تو باشی من.. - ۱۳۱۲ -همدان
  164. بد نمی‌شد - ۱۳۱۲ - همدان

تصنیف‌ها

  1. از خون جوانان وطن لاله دمیدهآواز دشتی
  2. دیدم صنمی، سرو قدی، روی چو ماهیآواز افشاری – ۱۲۶۵
  3. ای امان از فراقت اماندستگاه شور – ۱۲۷۵ (هم‌زمان با ورود مشروطه خواهان به تهران)
  4. نمی‌دانم چه در پیمانه کردیآواز افشاری
  5. نکنم اگر چاره دل هرجایی راآواز افشاری – ۱۲۷۶
  6. افتخار همه آفاقی و منظور منی – دستگاه سه‌گاه - (برای افتخارالسلطنه - دختر ناصرالدین شاه)
  7. توای تاج، تاج سر خسروانی – آواز افشاری – ۱۲۷۷ - (برای تاج السلطنه - دختر ناصرالدین شاه)
  8. هنگام می‌فصل گل و گشت چمن شد – آواز دشتی - (به مناسبت افتتاح دورهٔ دوم مجلس‌شورای‌ملی‌ایران)
  9. دل هوس سبزه و صحرا نداردآواز ابوعطا
  10. نه قدرت که با وی نشینم، نا طاقت که جز وی ببینم – آواز افشاری
  11. ننگ آن خانه که مهمان ز سر خوان برود – آواز دشتی – ۱۲۸۸ - (به مناسبت اخراج مورگان شوستر آمریکایی از ایران)
  12. باد فرح‌بخش بهاری وزیدآواز بیات‌زند
  13. بلبل شوریده فغان می‌کند – دستگاه ماهور – ۱۲۸۹
  14. گریه را به مستی بهانه کردمدستگاه شور – ۱۲۸۷
  15. از کفم رها شد مهار دلآواز افشاری – ۱۲۸۸
  16. ترک چشمش ار فتنه کرد راست – آواز ابوعطا – ۱۲۹۴
  17. چه شورها که من به پا ز شاهناز می‌کنمدستگاه شور – ۱۲۹۵
  18. بماندیم ما، مستقل شد ارمنستان – دستگاه سه‌گاه –۱۲۹۷
  19. جان برخی آذربایجان باد – آواز دشتی – ۱۲۹۷ (برای آذربایجان - در جواب تفرقه افکنان پانترکیسم)
  20. شانه بر زلف پریشان زده‌ای، به‌به و به – آواز دشتی –۱۲۹۷
  21. رحم‌ای خدای دادگر کردی نکردی – آواز بیات‌زند – ۱۲۹۷
  22. امروزای فرشتهٔ رحمت بلا شدی – آواز افشاری – ۱۲۹۹
  23. گریه کن که گر سیل خون گری ثمر نداردآواز دشتی – ۱۳۰۰ (به مناسبت مرگ کلنل محمد تقی‌خان پسیان)
  24. تا رخت مقید نقاب است – آواز بیات‌اصفهان – ۱۳۰۱
  25. ای دست حق پشت و پناهت بازآ – دستگاه شور – ۱۳۰۰(برای سید ضیا)
  26. گو به ساقی کز ایاغی ترکی و ماغی
  27. چه آذرها به جان از عشق آذربایجان دارم – ۱۳۰۳ (به یاد ستارخان و باقر خان)
  28. باد خزانی زد ناگهانی، کرد آنچه دانیدستگاه شور - ۱۳۰۳