فهرست بزرگ‌ترین فوران‌های آتشفشانی

A tower of grey ash erupts above a mountain
فوران کوه پیناتوبو در سال ۱۹۹۱، بزرگ‌ترین فوران از سال ۱۹۱۲ به این سو، در مقایسه با فوران‌های فهرست حاضر بسیار کوچک است.

فهرست بزرگ‌ترین فوران‌های آتشفشانی فهرستی است از عظیم‌ترین فوران‌های آتشفشانی در تاریخ زمین، دسته‌بندی‌شده بر پایه حجم مواد بیرون‌رانده‌شده. در یک فوران آتشفشانی، گدازه، بمب‌های آتشفشانی، خاکستر و گازهای گوناگون از دهانه و شکاف‌های آتشفشانی بیرون رانده می‌شوند. اگرچه بسیاری از فوران‌ها تنها برای منطقه بلافصل پیرامون خود خطرآفرین‌اند، بزرگ‌ترین فوران‌های زمین می‌توانند پیامدهای چشمگیر منطقه‌ای یا حتی جهانی داشته باشند؛ برخی از آن‌ها بر آب‌وهوا تأثیر گذاشته و به انقراض‌های جمعی کمک کرده‌اند.

فوران‌های آتشفشانی را به‌طور کلی می‌توان به دو نوع تقسیم کرد: فوران‌های انفجاری که همراه با پرتاب ناگهانی سنگ و خاکستر هستند، و فوران‌های جریانی که شامل خروج نسبتاً آرام گدازه می‌شوند. در این مقاله برای هر نوع، فهرستی جداگانه ارائه شده‌است. احتمالاً در طول تاریخ زمین فوران‌های بسیار بیشتری از آنچه در این فهرست‌ها آمده رخ داده‌اند؛ اما فرسایش و زمین‌ساخت صفحه‌ای شواهد بسیاری را از بین برده‌اند و برآورد حجم فوران‌های برجای‌مانده نیز با عدم‌قطعیت قابل‌توجهی همراه است.

فوران‌های انفجاری

در فوران‌های انفجاری، خروج ماگما با آزاد شدن سریع فشار، که اغلب با انفجار گازهای پیشتر حل‌شده در ماگما همراه است، صورت می‌گیرد. مشهورترین و مخرب‌ترین فوران‌های تاریخی عمدتاً از این نوع‌اند. یک مرحله فوران می‌تواند شامل یک انفجار واحد یا مجموعه‌ای از انفجارهای پراکنده در طول چند روز، چند هفته یا چند ماه باشد. فوران‌های انفجاری معمولاً ماگمای غلیظ و بسیار گران‌رو از نوع ریولیتی یا فلسیک را دربرمی‌گیرند که سرشار از مواد فرار مانند بخار آب و کربن دی‌اکسید هستند. محصول اصلی آن‌ها مواد آذرآواری است که معمولاً به شکل توف یافت می‌شود. فوران‌هایی به بزرگی فوران دریاچه توبا در ۷۴٬۰۰۰ سال پیش با حداقل ۲٬۸۰۰ کیلومتر مکعب، یا فوران یلواستون در ۶۴۰٬۰۰۰ سال پیش با حدود ۱٬۰۰۰ کیلومتر مکعب، هر ۵۰٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ سال یک بار در جهان رخ می‌دهند.[۱]

آتشفشان—فوران[۲] عمر (میلیون سال)[n ۱] موقعیت حجم (کیلومتر مکعب)[n ۲] یادداشت‌ها مرجع
کالدرای دریاچه توبا—جوان‌ترین توف توبا ۰٫۰۷۳ کمان آتشفشانی سوندا، اندونزی ۲٬۰۰۰–۱۳٬۲۰۰ بزرگ‌ترین فوران شناخته‌شده زمین در حداقل یک میلیون سال اخیر؛ بیشتر برآوردها حجم آن را ۲٬۸۰۰ کیلومتر مکعب می‌دانند. احتمالاً موجب گلوگاه جمعیتی در گونه انسانی شده‌است (نگاه کنید به نظریه فاجعه توبا) [۳][۴][۵][۶][۷][۸]
فوران Flat Landing Brook 466-465  تشکیل فلت لندینگ بروک ۲٬۰۰۰–۱۲٬۰۰۰ یکی از بزرگ‌ترین و کهن‌ترین ابرفوران‌ها. وجود آن به‌عنوان یک فوران واحد مورد بحث است. احتمالاً رشته‌ای از فوران‌های بیش از ۲٬۰۰۰ کیلومتر مکعب در طول یک میلیون سال بوده‌است. [۹][۱۰]
Sam Ignimbrite و Green Tuff 29.5  یمن ۶٬۷۹۷–۶٬۸۰۳ حجم شامل ۵٬۵۵۰ کیلومتر مکعب توف دورافتاده است. این برآورد با ضریب ۲ یا ۳ نامطمئن است. [۱۱]
توف Wah Wah Springs 30.06  مجموعه کالدرای Indian Peak-Caliente ۵٬۵۰۰–۵٬۹۰۰ بزرگ‌ترین فوران مجموعه کالدرای Indian Peak-Caliente که شامل جریان‌هایی با ضخامت بیش از ۴٬۰۰۰ متر است. [۱۲][۵]
کالدرای لاگاریتا—توف Fish Canyon 27.8  میدان آتشفشانی سان‌خوان، کلرادو ۵٬۰۰۰ بخشی از حداقل ۲۰ فوران بزرگ کالدراساز در میدان آتشفشانی سان‌خوان و نواحی اطراف آن که در حدود ۲۶ تا ۳۵ میلیون سال پیش شکل گرفتند. [۱۳][۱۴]
توف Lund 29.2  مجموعه کالدرای Indian Peak-Caliente ۴٬۴۰۰ White Rock Caldera را شکل داده؛ یکی از بزرگ‌ترین فوران‌های جهش ایگنیمبریت میانه ترشیری. [۱۲]
Jabal Kura'a Ignimbrite 29.6  یمن ۳٬۷۹۷–۳٬۸۰۳ برآورد حجم با ضریب ۲ یا ۳ نامطمئن است. [۱۱]
توف Windows Butte 31.4  William's Ridge، مرکز نوادا ۳٬۵۰۰ بخشی از جهش ایگنیمبریت میانه ترشیری [۱۵][۱۶]
ایگنیمبریت‌های Oxaya 19  شیلی ۳٬۰۰۰ در واقع همبستگی منطقه‌ای از ایگنیمبریت‌های متعدد است که ابتدا متمایز پنداشته می‌شدند. [۱۷]
کالدرای پشته گاکل 1.1  پشته گاکل ۳٬۰۰۰ تنها ابرآتشفشان شناخته‌شده‌ای است که مستقیماً بر روی پشته میانی اقیانوس قرار دارد.
فوران Grey's Landing 8.72  جنوب آیداهو >۲٬۸۰۰ یکی از ۲ ابرفوران پیشتر ناشناخته تفتگاه یلواستون؛ بزرگ‌ترین فوران یلواستون. [۱۸]
کالدرای پاکانا—ایگنیمبریت Atana 4  شیلی >۳٬۵۰۰ یک کالدرای رستاخیزی را تشکیل می‌دهد. [۱۹]
کالدرای مانگاکینو—ایگنیمبریت Kidnappers 1.01  منطقه آتشفشانی تاوپو، نیوزیلند ۲٬۷۶۰ [۲۰]
Iftar Alkalb—Tephra 4 W 29.5  آفرو-عربستانی ۲٬۷۰۰ [۲۱]
غول‌دهانه یلواستون—توف Huckleberry Ridge ۲٫۰۵۹ تفتگاه یلواستون ۲٬۴۵۰–۲٬۵۰۰ یکی از بزرگ‌ترین فوران‌های ثبت‌شده یلواستون [۲۲][۴]
Nohi Rhyolite—Gero Ash-Flow Sheet 70  هونشو، ژاپن ۲٬۲۰۰ کل حجم Nohi Rhyolite بیش از ۷٬۰۰۰ کیلومتر مکعب در ۷۰ تا ۷۲ میلیون سال پیش؛ Gero Ash-Flow Sheet بزرگ‌ترین آن است. [۲۳]
واکاماروو ۰٫۲۵۴ منطقه آتشفشانی تاوپو، نیوزیلند ۲٬۰۰۰ بزرگ‌ترین فوران در نیم‌کره جنوبی در اواخر کواترنری [۲۴]
توف Kilgore 4.3  نزدیک کیلگور (آیداهو) ۱٬۸۰۰ آخرین فوران از میدان آتشفشانی Heise [۲۵]
ابرفوران McMullen 8.99  جنوب آیداهو >۱٬۷۰۰ یکی از ۲ فوران پیشتر ناشناخته تفتگاه یلواستون. [۱۸]
Sana'a Ignimbrite—Tephra 2W63 29.5  آفرو-عربستانی ۱٬۶۰۰ [۲۱]
Deicke و Millbrig 454  انگلستان، در شمال اروپا و شرق آمریکا 1,509[n ۳] یکی از کهن‌ترین فوران‌های بزرگ برجای‌مانده [۲][۲۶][۲۷]
توف Blacktail 6.5  Blacktail، آیداهو ۱٬۵۰۰ نخستین فوران از میدان آتشفشانی Heise [۲۵]
کالدرای مانگاکینو—Rocky Hill 1  منطقه آتشفشانی تاوپو، نیوزیلند ۱٬۴۹۵ [۲۰]
کالدرای آسو ۰٫۰۸۷ کیوشو، ژاپن ۹۳۰–۱٬۸۶۰ ایگنیمبریت Aso-4 [۸]
کالدرای اموری—توف Kneeling Nun 33  میدان آتشفشانی موگویون-داتیل ۱٬۳۱۰ [۲۸]
کالدرای Omine-Odai—جریان پیروکلاستیک Murou 13.7  هونشو، ژاپن ۱٬۲۶۰ بخشی از فوران‌های بزرگی که در جنوب‌غرب ژاپن در ۱۳ تا ۱۵ میلیون سال پیش رخ داد. [۲۹]
توف Timber Mountain 11.6  جنوب‌غرب نوادا ۱٬۲۰۰ همچنین شامل توفی با حجم ۹۰۰ کیلومتر مکعب به‌عنوان عضو دوم است. [۳۰]
توف Paintbrush (عضو Tonopah Spring) 12.8  جنوب‌غرب نوادا ۱٬۲۰۰ مرتبط با توف ۱٬۰۰۰ کیلومتر مکعبی (عضو Tiva Canyon) به‌عنوان عضوی دیگر در توف Paintbrush [۳۰]
Bachelor—توف Carpenter Ridge 28  میدان آتشفشانی سان‌خوان ۱٬۲۰۰ بخشی از حداقل ۲۰ فوران بزرگ کالدراساز در میدان آتشفشانی سان‌خوان و نواحی اطراف آن [۱۴]
Bursum—توف Apache Springs 28.5  میدان آتشفشانی موگویون-داتیل ۱٬۲۰۰ مرتبط با توف Bloodgood Canyon با حجم ۱٬۰۵۰ کیلومتر مکعب [۳۱]
آتشفشان تاوپو—فوران اوروانویی ۰٫۰۲۷ منطقه آتشفشانی تاوپو، نیوزیلند ۱٬۱۷۰ جدیدترین فوران با VEI ۸ [۳۲]
کالدرای مانگاکینو—Ongatiti–Mangatewaiiti 1.21  منطقه آتشفشانی تاوپو، نیوزیلند ۱٬۱۵۰ [۲۰]
ایگنیمبریت Huaylillas 15  بولیوی ۱٬۱۰۰ پیش از نیمی از فرازآمدن مرکزی کوه‌های آند تشکیل شده‌است. [۳۳]
Bursum—توف Bloodgood Canyon 28.5  میدان آتشفشانی موگویون-داتیل ۱٬۰۵۰ مرتبط با توف Apache Springs با حجم ۱٬۲۰۰ کیلومتر مکعب [۳۱]
کالدرای اوکویاما 13.7  کیوشو، ژاپن ۱٬۰۳۰ بخشی از فوران‌های بزرگ در جنوب‌غرب ژاپن در ۱۳ تا ۱۵ میلیون سال پیش. [۲۹]
غول‌دهانه یلواستون—توف Lava Creek ۰٫۶۳۹ تفتگاه یلواستون ۱٬۰۰۰ آخرین فوران بزرگ در ناحیه پارک ملی یلواستون [۳۴][۴][۵]
کالدرای آواسا 1.09  شکاف اصلی اتیوپی ۱٬۰۰۰ [۳۵]
سرو گالان 2.2  استان کاتامارکا، آرژانتین ۱٬۰۰۰ کالدرای بیضوی با پهنای حدود ۳۵ کیلومتر [۳۶]
توف Paintbrush (عضو Tiva Canyon) 12.7  جنوب‌غرب نوادا ۱٬۰۰۰ مرتبط با توف ۱٬۲۰۰ کیلومتر مکعبی (عضو Topopah Spring) به‌عنوان عضوی دیگر در توف Paintbrush [۳۰]
San Juan—توف Sapinero Mesa 28  میدان آتشفشانی سان‌خوان ۱٬۰۰۰ بخشی از حداقل ۲۰ فوران بزرگ کالدراساز در میدان آتشفشانی سان‌خوان [۱۴]
Uncompahgre—توف‌های Dillon و Sapinero Mesa 28.1  میدان آتشفشانی سان‌خوان ۱٬۰۰۰ بخشی از حداقل ۲۰ فوران بزرگ کالدراساز در میدان آتشفشانی سان‌خوان [۱۴]
Platoro—توف Chiquito Peak 28.2  میدان آتشفشانی سان‌خوان ۱٬۰۰۰ بخشی از حداقل ۲۰ فوران بزرگ کالدراساز در میدان آتشفشانی سان‌خوان [۱۴]
کوه پرینستون—توف Wall Mountain 35.3  ناحیه آتشفشانی Thirtynine Mile، کلرادو ۱٬۰۰۰ به حفظ استثنایی منطقه فسیل فلوریسنت کمک کرده‌است. [۳۷]
کالدرای آیرا 0.03  کیوشو، ژاپن ۹۴۰–۱٬۰۴۰ رسوبات فروریزش پامیس اوسومی، ایگنیمبریت ایتو و رسوبات فروریزش خاکستر آیرا-تانزاوا [۸]

فوران‌های جریانی

A red-hot lava flow streams out of a fuming vent, meandering past the viewer under a low cloudy sky.
فوران جریانی گدازه از کرافلا، ایسلند

فوران‌های جریانی شامل خروج نسبتاً آرام و پیوسته گدازه به‌جای انفجارهای بزرگ هستند. این فوران‌ها می‌توانند سال‌ها یا دهه‌ها ادامه داشته باشند و جریان‌های وسیعی از گدازه‌های روان مافیک پدیدآورند.[۳۸] برای نمونه، کیلاویا در هاوایی (جزیره) از سال ۱۹۸۳ تا ۲۰۱۸ پیوسته فعال بود و ۲٫۷ کیلومتر مکعب گدازه تولید کرد که بیش از ۱۰۰ کیلومتر مربع را پوشاند.[۳۹] فوران‌های جریانی علی‌رغم ظاهر آرام‌شان می‌توانند به‌اندازه فوران‌های انفجاری خطرناک باشند؛ یکی از بزرگ‌ترین فوران‌های جریانی تاریخ در ایسلند و در جریان فوران ۱۷۸۳–۱۷۸۴ لکی رخ داد که حدود ۱۵ کیلومتر مکعب گدازه تولید کرد و یک‌پنجم جمعیت ایسلند را کشت.[۳۸] اختلالات آب‌وهوایی ناشی از آن نیز احتمالاً میلیون‌ها نفر را در جاهای دیگر به کام مرگ فرستاد.[۴۰] بزرگ‌تر از آن، فوران‌های ایسلندی کاتلا (فوران الدججا) در حدود سال ۹۳۴ با ۱۸ کیلومتر مکعب گدازه، و فوران جریان گدازه تیورسا از باراربونگا در حدود ۶۷۰۰ پیش از میلاد با ۲۵ کیلومتر مکعب گدازه بودند؛ این آخری بزرگ‌ترین فوران جریانی در ۱۰٬۰۰۰ سال گذشته‌است.[۴۱] مساحت میدان‌های گدازه این فوران‌ها ۵۶۵ کیلومتر مربع (لکی)، ۷۰۰ کیلومتر مربع (الدججا) و ۹۵۰ کیلومتر مربع (تیورسا) است.

فوران عمر (میلیون سال) موقعیت حجم
(کیلومتر مکعب)		 یادداشت‌ها منابع
Mahabaleshwar–Rajahmundry Traps (فوقانی) ۶۴٫۸ دکان تراپس، هند ۹٬۳۰۰ [۲۱]
جریان‌های Wapshilla Ridge ~۱۵٫۵ گروه بازالتی رودخانه کلمبیا، ایالات متحده ۵٬۰۰۰–۱۰٬۰۰۰ عضو شامل ۸–۱۰ جریان با حجم کل حدود ۵۰٬۰۰۰ کیلومتر مکعب [۴۲]
جریان McCoy Canyon ۱۵٫۶ گروه بازالتی رودخانه کلمبیا، ایالات متحده ۴٬۳۰۰ [۴۲]
جریان‌های Umtanum ~۱۵٫۶ گروه بازالتی رودخانه کلمبیا، ایالات متحده ۲٬۷۵۰ دو جریان با حجم کل ۵٬۵۰۰ کیلومتر مکعب [۲۱]
جریان Sand Hollow ۱۵٫۳ گروه بازالتی رودخانه کلمبیا، ایالات متحده ۲٬۶۶۰ [۲۱]
جریان Pruitt Draw ۱۶٫۵ گروه بازالتی رودخانه کلمبیا، ایالات متحده ۲٬۳۵۰ [۴۲]
جریان Museum ۱۵٫۶ گروه بازالتی رودخانه کلمبیا، ایالات متحده ۲٬۳۵۰ [۴۲]
داسیت Moonaree 1591   آتشفشانی‌های دامنه گاولر، استرالیا ۲٬۰۵۰ یکی از کهن‌ترین فوران‌های بزرگ برجای‌مانده [۲۱]
جریان Rosalia ۱۴٫۵ گروه بازالتی رودخانه کلمبیا، ایالات متحده ۱٬۹۰۰ [۲۱]
جریان Joseph Creek ۱۶٫۵ گروه بازالتی رودخانه کلمبیا، ایالات متحده ۱٬۸۵۰ [۴۲]
بازالت Ginkgo ۱۵٫۳ گروه بازالتی رودخانه کلمبیا، ایالات متحده ۱٬۶۰۰ [۲۱]
جریان California Creek–Airway Heights ۱۵٫۶ گروه بازالتی رودخانه کلمبیا، ایالات متحده ۱٬۵۰۰ [۴۲]
جریان Stember Creek ۱۵٫۶ گروه بازالتی رودخانه کلمبیا، ایالات متحده ۱٬۲۰۰ [۴۲]

استان‌های آذرین بزرگ

The Siberian Traps underlie much of Russia, from the Lena River west to the Ural Mountains (around 3,000 km), and stretching south from the Arctic coast almost to Lake Baikal (around 2,000 km).
گستره استان آذرین بزرگ تراپس سیبری (نقشه به زبان آلمانی)

دوره‌های بسیار فعال آتشفشانی در آنچه استان‌های آذرین بزرگ نامیده می‌شوند، در گذشته فلات‌های اقیانوسی و بازالت‌های سیلابی عظیمی پدیدآوردند. این استان‌ها می‌توانند صدها فوران بزرگ را دربرگیرند و در مجموع میلیون‌ها کیلومتر مکعب گدازه تولید کنند. در تاریخ بشر هیچ فوران بزرگ بازالت سیلابی رخ نداده و جدیدترین آن‌ها بیش از ۱۰ میلیون سال پیش بوده‌است. این استان‌ها اغلب با فروپاشی ابرقاره‌هایی مانند پانگه‌آ در سابقه زمین‌شناختی مرتبط‌اند[۴۳] و احتمالاً در چند انقراض جمعی سهیم بوده‌اند. بیشتر استان‌های آذرین بزرگ یا به‌اندازه کافی بررسی نشده‌اند تا اندازه فوران‌های سازنده آن‌ها مشخص شود، یا به‌خوبی برجای نمانده‌اند. از این رو بسیاری از فوران‌های فهرست‌شده در بالا تنها از دو استان آذرین بزرگ هستند: تراپس پارانا و اتندکا و گروه بازالتی رودخانه کلمبیا. این آخری جدیدترین استان آذرین بزرگ و در عین حال یکی از کوچک‌ترین آن‌هاست.[۴۰]

استان آذرین عمر (میلیون سال) موقعیت حجم (میلیون کیلومتر مکعب) یادداشت‌ها منابع
فلات انتونگ جاوا–مانیهیکی–هیکورانگی 121  اقیانوس آرام جنوب‌غربی ۵۹–۷۷[n ۴] بزرگ‌ترین جسم آذرین روی زمین که بعداً به سه فلات اقیانوسی جداگانه تقسیم شد و احتمالاً بخش چهارمی به آمریکای جنوبی ملحق شده است. احتمالاً با تفتگاه گالاپاگوس مرتبط است. [۴۴][۴۵][۴۶]
فلات کرگولن–Broken Ridge 112  اقیانوس هند جنوبی، جزایر کرگولن ۱۷[n ۴] با تفتگاه کرگولن مرتبط است. حجم شامل Broken Ridge و فلات‌های جنوبی و مرکزی کرگولن (تولیدشده در ۱۲۰–۹۵ میلیون سال پیش) است اما فلات شمالی کرگولن (تولیدشده پس از ۴۰ میلیون سال پیش) را دربرنمی‌گیرد. [۴۷][۴۸]
استان آذرین اقیانوس اطلس شمالی ۵۵٫۵ اقیانوس اطلس شمالی ۶٫۶[n ۵] با تفتگاه ایسلند مرتبط است. [۲][۴۹]
جهش ایگنیمبریت میانه ترشیری ۳۲٫۵ جنوب‌غرب ایالات متحده: عمدتاً در کلرادو، نوادا، یوتا و نیومکزیکو ۵٫۵ عمدتاً فوران‌های انفجاری (۰٫۵ میلیون کیلومتر مکعب) تا جریانی (۵ میلیون کیلومتر مکعب) از آندزیت تا ریولیت، در ۲۵–۴۰ میلیون سال پیش. شامل مراکز آتشفشانی متعدد از جمله میدان آتشفشانی سان‌خوان است. [۵۰]
استان آذرین بزرگ کارائیب 88  فلات اقیانوسی کارائیب–کلمبیا ۴ با تفتگاه گالاپاگوس مرتبط است. [۵۱]
تراپس سیبری ۲۴۹٫۴ سیبری، روسیه ۱–۴ خروج عظیم گدازه بر روی خشکی که باور بر این است موجب رویداد انقراض پرمین–تریاس، بزرگ‌ترین انقراض جمعی تاریخ شده‌است. [۵۲]
کارو-فرار 183  عمدتاً آفریقای جنوبی و جنتارکتیکا. همچنین آمریکای جنوبی، هند، استرالیا و نیوزیلند ۲٫۵ با فروپاشی گوندوانا شکل گرفت [۵۳]
تراپس پارانا و اتندکا 133  برزیل/آنگولا و نامیبیا ۲٫۳ با تفتگاه تریستان مرتبط است. [۵۴][۵۵]
استان ماگمایی اطلس مرکزی 200  قاره‌های لوراسیا ۲ باور بر این است که عامل رویداد انقراض تریاس–ژوراسیک بوده‌است. با فروپاشی پانگه‌آ شکل گرفت. [۵۶]
دکان تراپس 66  دکن، هند ۱٫۵ یک استان آذرین بزرگ در غرب-مرکز هند که باور بر این است یکی از عوامل رویداد انقراض کرتاسه–پالئوژن بوده‌است. با تفتگاه رئونیون مرتبط است. [۵۷][۵۸]
تراپس امیشان ۲۵۶٫۵ جنوب‌غرب چین ۱ علت احتمالی رویداد انقراض کاپیتانی و بعداً احتمالاً سهیم در رویداد انقراض پرمین–تریاس همراه با تراپس سیبری. [۵۹]
گروه رودخانه کاپرماین 1267  استان آذرین بزرگ مکنزی/سپر کانادا ۰٫۶۵ از حداقل ۱۵۰ جریان مجزا تشکیل شده‌است. [۶۰]
بازالت‌های سیلابی قاره‌ای اتیوپی-یمنی ۲۸٫۵ اتیوپی/یمن/منطقه عفار، سپر عربی-نوبی ۰٫۳۵ با توف‌های سیلیسی و انفجاری مرتبط است. [۶۱][۶۲]
گروه بازالتی رودخانه کلمبیا 16  شمال غربی آرام، ایالات متحده ۰٫۱۸ به‌خوبی توسط سیلاب‌های میسولا در دشت‌های کانالی آشکار شده‌است. [۶۳]

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

  1. ↑ تاریخ‌ها میانگین دامنه تاریخ‌های سنگ‌های آتشفشانی هستند.
  2. ↑ این حجم‌ها برآورد کل حجم توف بیرون‌رانده‌شده هستند. اگر منابع موجود تنها حجم معادل سنگ متراکم را گزارش کرده باشند، عدد کج‌نوشته شده‌است اما به حجم توف تبدیل نشده‌است.
  3. ↑ همچنین محل فوران‌هایی با حجم ۹۷۲ و ۹۴۳ کیلومتر مکعب.
  4. 1 2 این حجم، قطرشدگی پوسته است و شامل رسوبات نفوذی و سطحی می‌شود.
  5. ↑ در واقع چندین استان است که از ۱٫۵ تا ۶٫۶ میلیون کیلومتر مکعب متغیرند.
  1. ↑ Roy Britt، Robert (۸ مارس ۲۰۰۵). «Super Volcano Will Challenge Civilization, Geologists Warn». لایوساینس. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۳ مارس ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۷ اوت ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 (داده‌های این جدول از Ward (2009) هستند مگر در موارد دیگر) Ward, Peter L. (۲ آوریل ۲۰۰۹). «Sulfur Dioxide Initiates Global Climate Change in Four Ways» (PDF). Thin Solid Films. ۵۱۷ (۱۱). الزویر: ۳۱۸۸–۳۲۰۳. بیبکد:2009TSF...517.3188W. doi:10.1016/j.tsf.2009.01.005. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۰ ژانویه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۹ مارس ۲۰۱۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) جدول تکمیلی یک: «Supplementary Table to P.L. Ward, Thin Solid Films (2009) Major volcanic eruptions and provinces» (PDF). Teton Tectonics. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۲ فوریه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۴ مه ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archive-date= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |نشانی بایگانی= و |archive-url= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) جدول تکمیلی دو: «Supplementary References to P.L. Ward, Thin Solid Films (2009)» (PDF). Teton Tectonics. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۲ فوریه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۴ مه ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archive-date= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |نشانی بایگانی= و |archive-url= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ Ambrose، Stanley H. (ژوئن ۱۹۹۸). «Late Pleistocene human population bottlenecks, volcanic winter, and differentiation of modern humans» (PDF). Journal of Human Evolution. ۳۴ (۶). الزویر: ۶۲۳–۶۵۱. بیبکد:1998JHumE..34..623A. doi:10.1006/jhev.1998.0219. PMID 9650103. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۸ سپتامبر ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 3 «What is a supervolcano? What is a supereruption?». www.usgs.gov. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. 1 2 3 «Volcanic Explosivity Index: Measuring the size of an eruption». geology.com. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۱ ژوئن ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ Antonio Costa؛ Victoria C. Smith؛ Giovanni Macedonio؛ Naomi E. Matthews (۲۰۱۴). «The magnitude and impact of the Youngest Toba Tuff super-eruption». Frontiers in Earth Science. ۲: ۱۶. بیبکد:2014FrEaS...2...16C. doi:10.3389/feart.2014.00016.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ «VOGRIPA». www۲.bgs.ac.uk. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۳ آوریل ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۳ آوریل ۲۰۲۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. 1 2 3 Takarada، Shinji؛ Hoshizumi، Hideo (۲۳ ژوئن ۲۰۲۰). «Distribution and Eruptive Volume of Aso-4 Pyroclastic Density Current and Tephra Fall Deposits, Japan: A M8 Super-Eruption». Frontiers in Earth Science. ۸ ۱۷۰. بیبکد:2020FrEaS...8..170T. doi:10.3389/feart.2020.00170. شاپا ۲۲۹۶-۶۴۶۳.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ «Lexique du substrat rocheux». dnr-mrn.gnb.ca. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۲ دسامبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ «Archived copy» (PDF). بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:عنوان آرشیو به جای عنوان (رده)
  11. 1 2 Ingrid Ukstins Peate؛ Joel A. Baker؛ Mohamed Al-Kadasi؛ Abdulkarim Al-Subbary؛ Kim B. Knight؛ Peter Riisager؛ Matthew F. Thirlwall؛ David W. Peate؛ Paul R. Renne؛ Martin A. Menzies (۲۰۰۵). «Volcanic stratigraphy of large-volume silicic pyroclastic eruptions during Oligocene Afro-Arabian flood volcanism in Yemen». Bulletin of Volcanology. ۶۸ (۲). اشپرینگر ساینس+بیزینس مدیا: ۱۳۵–۱۵۶. بیبکد:2005BVol...68..135P. doi:10.1007/s00445-005-0428-4. S2CID 140160158.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. 1 2 Tingey, David G.; Hart, Garret L.; Gromme, Sherman; Deino, Alan L.; Christiansen, Eric H.; Best, Myron G. (1 اوت 2013). "The 36–18 Ma Indian Peak–Caliente ignimbrite field and calderas, southeastern Great Basin, USA: Multicyclic super-eruptions". Geosphere (in English). 9 (4): 864–950. Bibcode:2013Geosp...9..864B. doi:10.1130/GES00902.1.
  13. ↑ Ort، Michael (۲۲ سپتامبر ۱۹۹۷). «La Garita Caldera». دانشگاه آریزونای شمالی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۴ مه ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archive-date= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |نشانی بایگانی= و |archive-url= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. 1 2 3 4 5 Lipman، Peter W. (۲ نوامبر ۲۰۰۷). «Geologic Map of the Central San Juan Caldera Cluster, Southwestern Colorado». USGS Investigations Series I-۲۷۹۹. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۳۱ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۶ اوت ۲۰۱۰. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ Cannon، Eric. «4. Petrology – The Mid-Tertiary Ignimbrite Flare-Up». دانشگاه کلرادو بولدر. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ Best، Myron G.؛ Scott R. B.؛ Rowley P. D.؛ Swadley W. C.؛ Anderson R. E.؛ Grommé C. S.؛ Harding A. E.؛ Deino A. L.؛ Christiansen E. H.؛ Tingey D. G.؛ Sullivan K. R. (۱۹۹۳). «Oligocene–Miocene caldera complexes, ash-flow sheets, and tectonism in the central and southeastern Great Basin». Field Trip Guidebook for Cordilleran/Rocky Mountain Sections of the Geological Society of America. Crustal Evolution of the Great Basin and the Sierra Nevada: ۲۸۵–۳۱۲.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ Wörner، Gerhard؛ Konrad Hammerschmidt؛ Friedhelm Henjes-Kunst؛ Judith Lezaun؛ Hans Wilke (۲۰۰۰). «Geochronology (40Ar/39Ar, K-Ar and He-exposure ages) of Cenozoic magmatic rocks from Northern Chile (18–22°S): implications for magmatism and tectonic evolution of the central Andes». Revista Geológica de Chile. ۲۷ (۲). بایگانی‌شده از اصلی در ۷ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. 1 2 Knott، Thomas؛ Branney، M.؛ Reichow، Marc؛ Finn، David؛ Tapster، Simon؛ Coe، Robert (ژوئن ۲۰۲۰). «Discovery of two new super-eruptions from the Yellowstone hotspot track (USA): Is the Yellowstone hotspot waning?». Geology. ۴۸ (۹): ۹۳۴–۹۳۸. بیبکد:2020Geo....48..934K. doi:10.1130/G47384.1. دریافت‌شده در ۲۱ ژوئن ۲۰۲۲.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ Lindsay، J. M.؛ S. de Silva؛ R. Trumbull؛ R. Emmermann؛ K. Wemmer (آوریل ۲۰۰۱). «La Pacana caldera, N. Chile: a re-evaluation of the stratigraphy and volcanology of one of the world's largest resurgent calderas». Journal of Volcanology and Geothermal Research. ۱۰۶ (۱–۲). الزویر: ۱۴۵–۱۷۳. بیبکد:2001JVGR..106..145L. doi:10.1016/S0377-0273(00)00270-5.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. 1 2 3 «Mangakino». VOGRIPA. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۹ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۹ دسامبر ۲۰۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. 1 2 3 4 5 6 7 8 Scott E. Bryan؛ Ingrid Ukstins Peate؛ David W. Peate؛ Stephen Self؛ Dougal A. Jerram؛ Michael R. Mawby؛ J.S. Marsh؛ Jodie A. Miller (۲۰۱۰). «The largest volcanic eruptions on Earth» (PDF). Earth-Science Reviews. ۱۰۲ (۳–۴): ۲۰۷. بیبکد:2010ESRv..102..207B. doi:10.1016/j.earscirev.2010.07.001. بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۷ اوت ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۱ مارس ۲۰۲۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  22. ↑ Topinka، Lyn (۲۵ ژوئن ۲۰۰۹). «Description: Yellowstone Caldera, Wyoming». USGS. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ فوریه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۴ مه ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archive-date= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |نشانی بایگانی= و |archive-url= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  23. ↑ Takahiro، Sonehara؛ Satoru، Harayama (۱ نوامبر ۲۰۰۷). «Petrology of the Nohi Rhyolite and its related granitoids: A Late Cretaceous large silicic igneous field in central Japan». Journal of Volcanology and Geothermal Research. ۱۶۷ (۱–۴): ۵۷–۸۰. بیبکد:2007JVGR..167...57S. doi:10.1016/j.jvolgeores.2007.05.012.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  24. ↑ Froggatt، P. C.؛ Nelson, C. S.؛ Carter, L.؛ Griggs, G.؛ Black, K. P. (۱۳ فوریه ۱۹۸۶). «An exceptionally large late Quaternary eruption from New Zealand». نیچر. ۳۱۹ (۶۰۵۴): ۵۷۸–۵۸۲. بیبکد:1986Natur.319..578F. doi:10.1038/319578a0. S2CID 4332421.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  25. 1 2 Morgan، Lisa A.؛ McIntosh، William C. (مارس ۲۰۰۵). «Timing and development of the Heise volcanic field, Snake River Plain, Idaho, western USA». GSA Bulletin. ۱۱۷ (۳–۴). Geological Society of America: ۲۸۸–۳۰۶. بیبکد:2005GSAB..117..288M. doi:10.1130/B25519.1.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  26. ↑ Stetten، Nancy. «Plate Tectonics from the Middle of the Plate». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ مارس ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۴ مه ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archive-date= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |نشانی بایگانی= و |archive-url= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  27. ↑ Huff، W.D.؛ Bergstrom، S.M.؛ Kolata، D.R. (اکتبر ۱۹۹۲). «Gigantic Ordovician volcanic ash fall in North America and Europe: Biological, tectonomagmatic, and event-stratigraphy significance». Geology. ۲۰ (۱۰). Geological Society of America: ۸۷۵–۸۷۸. بیبکد:1992Geo....20..875H. doi:10.1130/0091-7613(1992)020<0875:GOVAFI>2.3.CO;2.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  28. ↑ Mason، Ben G.؛ Pyle, David M.؛ Oppenheimer, Clive (۲۰۰۴). «The size and frequency of the largest explosive eruptions on Earth». Bulletin of Volcanology. ۶۶ (۸): ۷۳۵–۷۴۸. بیبکد:2004BVol...66..735M. doi:10.1007/s00445-004-0355-9. S2CID 129680497.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  29. 1 2 Daisuke، Miura؛ Yutaka، Wada (۲۰۰۷). «Middle Miocene ash-flow calderas at the compressive margin of southwest Japan arc: Review and synthesis». The Journal of the Geological Society of Japan. ۱۱۳ (۷): ۲۸۳–۲۹۵. doi:10.5575/geosoc.113.283. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۶ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۶ دسامبر ۲۰۱۸.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  30. 1 2 3 Bindeman، Ilya N.؛ John W. Valley (مه ۲۰۰۳). «Rapid generation of both high- and low-δ۱۸O, large-volume silicic magmas at the Timber Mountain/Oasis Valley caldera complex, Nevada». GSA Bulletin. ۱۱۵ (۵). Geological Society of America: ۵۸۱–۵۹۵. بیبکد:2003GSAB..115..581B. doi:10.1130/0016-7606(2003)115<0581:RGOBHA>2.0.CO;2.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  31. 1 2 Ratté، J. C.؛ R. F. Marvin؛ C. W. Naeser؛ M. Bikerman (۲۷ ژانویه ۱۹۸۴). «Calderas and Ash Flow Tuffs of the Mogollon Mountains, Southwestern New Mexico». Journal of Geophysical Research. ۸۹ (B۱۰). اتحادیه ژئوفیزیک آمریکا: ۸۷۱۳–۸۷۳۲. بیبکد:1984JGR....89.8713R. doi:10.1029/JB089iB10p08713. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۴ اکتبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۸ اوت ۲۰۱۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  32. ↑ Wilson، Colin J. N.؛ Blake، S.؛ Charlier، B. L. A.؛ Sutton، A. N. (۲۰۰۶). «The 26.5 ka Oruanui Eruption, Taupo Volcano, New Zealand: Development, Characteristics and Evacuation of a Large Rhyolitic Magma Body». Journal of Petrology. ۴۷ (۱): ۳۵–۶۹. بیبکد:2005JPet...47...35W. doi:10.1093/petrology/egi066.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  33. ↑ Thouret، J. C.؛ Wörner, G.؛ Singer, B.؛ Finizola, A. (۶ آوریل ۲۰۰۳). «EGS-AGU-EUG Joint Assembly, held in Nice, France; chapter: Valley Evolution, Uplift, Volcanism, and Related Hazards in the Central Andes of Peru» (PDF): ۶۴۱–۶۴۴. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۱ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  34. ↑ Morgan، Lisa (۳۰ مارس ۲۰۰۴). «The floor of Yellowstone Lake is anything but quiet: Volcanic and hydrothermal processes in a large lake above a magma chamber». National Park Service and United States Geological Survey. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ مه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  35. ↑ «Corbetti Caldera». VOGRIPA. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۹ دسامبر ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۹ دسامبر ۲۰۱۸.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  36. ↑ «How Volcanos Work: Cerro Galan». دانشگاه ایالتی سن‌دیگو. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ فوریه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  37. ↑ «Wall Mountain Tuff». سازمان پارک‌های ملی. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ فوریه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  38. 1 2 «VHP Photo Glossary: Effusive Eruption». USGS. ۲۹ دسامبر ۲۰۰۹. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۷ مه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  39. ↑ Ruben، Ken (۶ ژانویه ۲۰۰۸). «A Brief History of the Pu'u 'O'o Eruption of Kilauea». دانشگاه هاوایی در مانوا. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۷ فوریه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۷ اوت ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  40. 1 2 Frank Press & Raymond Siever (۱۹۷۸). «Volcanism». Earth (ویراست 2nd). سان فرانسیسکو: W. F. Freeman and Company. صص. ۳۴۸–۳۷۸. شابک ۰-۷۱۶۷-۰۲۸۹-۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  41. ↑ «Smithsonian Institution – Global Volcanism Program: Worldwide Holocene Volcano and Eruption Information». Volcano.si.edu. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ اكتبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۴ مه ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |تاریخ بایگانی= و |archive-date= داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر |نشانی بایگانی= و |archive-url= داده‌شده است (کمک); تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  42. 1 2 3 4 5 6 7 Martin، B. S.؛ Petcovic، H. L.؛ Reidel، S. P. (مه ۲۰۰۵). «Goldschmidt Conference 2005: Field Trip Guide to the Columbia River Basalt Group» (PDF). doi:10.2172/15016367. OSTI 15016367. بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۳ اکتبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱ سپتامبر ۲۰۱۰. {{cite journal}}: یادکرد journal نیازمند |journal= است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  43. ↑ Coffin، Millard F.؛ Millard F. Coffin؛ Olav Eldholm (۱۹۹۴). «Large igneous provinces: Crustal structure, dimensions, and external consequences». Reviews of Geophysics. ۳۲ (۱): ۱–۳۶. بیبکد:1994RvGeo..32....1C. doi:10.1029/93RG02508. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۸ اکتبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۷ اوت ۲۰۱۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  44. ↑ T. Worthington؛ Tim J. Worthington؛ Roger Hekinian؛ Peter Stoffers؛ Thomas Kuhn؛ Folkmar Hauff (۳۰ مه ۲۰۰۶). «Osbourn Trough: Structure, geochemistry and implications of a mid-Cretaceous paleospreading ridge in the South Pacific». Earth and Planetary Science Letters. ۲۴۵ (۳–۴). الزویر: ۶۸۵–۷۰۱. بیبکد:2006E&PSL.245..685W. doi:10.1016/j.epsl.2006.03.018.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  45. ↑ Taylor، Brian (۳۱ ژانویه ۲۰۰۶). «The single largest oceanic plateau: Ontong Java-Manihiki-Hikurangi» (PDF). Earth and Planetary Science Letters. ۲۴۱ (۳–۴). الزویر: ۳۷۲–۳۸۰. بیبکد:2006E&PSL.241..372T. doi:10.1016/j.epsl.2005.11.049. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۰ نوامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  46. ↑ Kerr، Andrew C.؛ Mahoney، John J. (۲۰۰۷). «Oceanic plateaus: Problematic plumes, potential paradigms». Chemical Geology. ۲۴۱ (۳–۴): ۳۳۲–۳۵۳. بیبکد:2007ChGeo.241..332K. doi:10.1016/j.chemgeo.2007.01.019.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  47. ↑ Weis، D.؛ Frey، F. A. «Kerguelen Plateau—Broken Ridge: A Major Lip Related to the Kerguelen Plume» (PDF). Seventh Annual V. M. Goldschmidt Conference. بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۵ ژوئن ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  48. ↑ Coffin، M.F.؛ Pringle، M.S.؛ Duncan، R.A.؛ Gladczenko، T.P.؛ Storey، M.؛ Müller، R.D.؛ Gahagan، L.A. (۲۰۰۲). «Kerguelen Hotspot Magma Output since 130 Ma». Journal of Petrology. ۴۳ (۷): ۱۱۲۱–۱۱۳۷. بیبکد:2002JPet...43.1121C. doi:10.1093/petrology/43.7.1121.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  49. ↑ D. W. Jolley؛ B. R. Bell، ویراستاران (۲۰۰۲). The North Atlantic Igneous Province: Stratigraphy, Tectonic, Volcanic and Magmatic Processes. Special Publication No. ۱۹۷. انجمن زمین‌شناسی لندن. شابک ۱-۸۶۲۳۹-۱۰۸-۴. شاپا ۰۳۰۵-۸۷۱۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  50. ↑ Cannon، Eric. «Introduction – The Mid-Tertiary Ignimbrite Flare-Up». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ دسامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۹ سپتامبر ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  51. ↑ Hoernle، Kaj؛ Folkmar Hauff؛ Paul van den Bogaard (اوت ۲۰۰۴). «۷۰ m.y. history (۱۳۹–۶۹ Ma) for the Caribbean large igneous province». Geology. ۳۲ (۸). Geological Society of America: ۶۹۷–۷۰۰. بیبکد:2004Geo....32..697H. doi:10.1130/G20574.1.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  52. ↑ Goodwin, Anna؛ Wyles, Jon & Morley, Alex (۲۰۰۱). «The Siberian Traps». Palaeobiology and Biodiversity Research Group, Department of Earth Sciences, University of Bristol. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ اوت ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  53. ↑ Segev، A. (۴ مارس ۲۰۰۲). «Flood basalts, continental breakup and the dispersal of Gondwana: evidence for periodic migration of upwelling mantle flows (plumes)» (PDF). European Geosciences Union Special Publication Series. ۲: ۱۷۱–۱۹۱. بیبکد:2002SMSPS...2..171S. doi:10.5194/smsps-2-171-2002. بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  54. ↑ O'Neill، C.؛ Müller، R. D.؛ Steinberger، B. (۲۰۰۳). «Revised Indian plate rotations based on the motion of Indian Ocean hotspots» (PDF). Earth and Planetary Science Letters. ۲۱۵ (۱–۲). الزویر: ۱۵۱–۱۶۸. بیبکد:2003E&PSL.215..151O. CiteSeerX 10.1.1.716.4910. doi:10.1016/S0012-821X(03)00368-6. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  55. ↑ O'Connor، J. M.؛ le Roex، A. P. (۱۹۹۲). «South Atlantic hot spot-plume systems. ۱: Distribution of volcanism in time and space». Earth and Planetary Science Letters. ۱۱۳ (۳). الزویر: ۳۴۳–۳۶۴. بیبکد:1992E&PSL.113..343O. doi:10.1016/0012-821X(92)90138-L.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  56. ↑ McHone، Greg. «CAMP site introduction». دانشگاه آبرن. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۸ دسامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  57. ↑ «India's Smoking Gun: Dino-Killing Eruptions». ساینس دیلی. ۱۰ اوت ۲۰۰۵. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲۹ مارس ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  58. ↑ . 2009 Annual Meeting of the Geological Society of America.
  59. ↑ Lo، Ching-Hua؛ Sun-Lin Chung؛ Tung-Yi Lee؛ Genyao Wu (۲۰۰۲). «Age of the Emeishan Flood magmatism and relations to Permian-Triassic boundary events» (PDF). Earth and Planetary Science Letters. ۱۹۸ (۳–۴). الزویر: ۴۴۹–۴۵۸. بیبکد:2002E&PSL.198..449L. doi:10.1016/S0012-821X(02)00535-6. بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخهٔ اصلی در ۲۵ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  60. ↑ Gittings، Fred W. (اکتبر ۲۰۰۸). Geological Report on the Muskox Property: Coppermine River Area, Nunavut (PDF). ج. NTS ۸۶ O/۶. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  61. ↑ Peate، Ingrid Ukstins؛ و دیگران (۲۰۰۵). «Volcanic stratigraphy of large-volume silicic pyroclastic eruptions during Oligocene Afro-Arabian flood volcanism in Yemen». Bulletin of Volcanology. ۶۸ (۲). اشپرینگر ساینس+بیزینس مدیا: ۱۳۵–۱۵۶. بیبکد:2005BVol...68..135P. doi:10.1007/s00445-005-0428-4. S2CID 140160158.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  62. ↑ Peate، Ingrid Ukstins؛ و دیگران (۳۰ ژوئن ۲۰۰۳). «Correlation of Indian Ocean tephra to individual Oligocene silicic eruptions from Afro-Arabian flood volcanism» (PDF). Earth and Planetary Science Letters. ۲۱۱ (۳–۴). الزویر: ۳۱۱–۳۲۷. بیبکد:2003E&PSL.211..311U. doi:10.1016/S0012-821X(03)00192-4. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۲۰ نوامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  63. ↑ Topinka، Lyn (۲۷ اوت ۲۰۰۲). «Columbia Plateau, Columbia River Basin, Columbia River Flood Basalts». USGS. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۷ فوریه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۵ اوت ۲۰۱۰.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

منابع

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.