فهرست میراث جهانی در شمال و آسیای مرکزی

فهرست میراث جهانی در شمال و آسیای میانه شامل ۱۹ میراث جهانی در شش کشور قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان، ازبکستان و قسمت آسیایی روسیه می‌شود.[۱][۲] قلعه ایچان نخستین مکان ثبت شده در فهرست میراث جهانی در این منطقه‌است.[۳] و روسیه با ۷ میراث که در یکی از آن‌ها با مغولستان مشترک است بیشترین میراث ثبت شده را دارا می‌باشد.[۴]

از ۱۹ میراث ثبت شده در این منطقه ۱۱ عدد فرهنگی و ۸ تای آن طبیعی است.[۴] تا کنون هیچ‌یک از میراث ثبت شده در این منطقه در فهرست میراث در خطر قرار نگرفته‌اند.[۵]

شرح

نام; توسط کمیته میراث جهانی فهرست شده‌اند[۶]
مکان; شهر ٬استان یا نام کشور، با مختصات[nb ۱]
معیارها; ذکر شده برای میراث
مساحت; برپایه هکتار
سال; سالی که در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌است.
خطر; سال قرار گرفتن فهرست میراث جهانی در معرض خطر
دلیل;تهدید مورد نظر

فهرست میراث جهانی

  * فرامرزی
محل نگاره مکان میراث جهانی مساحت
هکتار
سال ثبت منبع
سیخوته-آلین سرزمین پریمورسکی,  روسیه
۴۵°۲۰′ شمالی ۱۳۶°۱۰′ شرقی / ۴۵٫۳۳۳°شمالی ۱۳۶٫۱۶۷°شرقی / 45.333; 136.167 (Central Sikhote-Alin)
طبیعی:
(x)
۱٬۵۵۳٬۹۲۸ (۳٬۸۳۹٬۸۴۰); buffer zone ۶۵٬۲۵۰ (۱۶۱٬۲۰۰) 2001 [۷]
کوه‌های طلایی التای جمهوری آلتای,  روسیه
۵۰°۲۸′ شمالی ۸۶°۰′ شرقی / ۵۰٫۴۶۷°شمالی ۸۶٫۰۰۰°شرقی / 50.467; 86.000 (Golden Mountains of Altai)
طبیعی:
(x)
۱٬۶۱۱٬۴۵۷ (۳٬۹۸۲٬۰۰۰) 1998 [۸]
بخارا ولایت بخارا,  ازبکستان
۳۹°۴۶′۲۹″ شمالی ۶۴°۲۵′۴۳″ شرقی / ۳۹٫۷۷۴۷۲°شمالی ۶۴٫۴۲۸۶۱°شرقی / 39.77472; 64.42861 (Historic Centre of Bukhara)
فرهنگی:
(ii), (iv), (vi)
1993 [۹]
شهر سبز ولایت قشقه‌دریا,  ازبکستان
۳۹°۳′۰″ شمالی ۶۶°۵۰′۰″ شرقی / ۳۹٫۰۵۰۰۰°شمالی ۶۶٫۸۳۳۳۳°شرقی / 39.05000; 66.83333 (Historic Centre of Shakhrisyabz)
فرهنگی:
(iii), (iv)
۲۴۰ (۵۹۰); buffer zone ۸۲ (۲۰۰) 2000 [۱۰]
ایچان‌قلعه خیوه, ولایت خوارزم,  ازبکستان
۴۱°۲۲′۴۲″ شمالی ۶۰°۲۱′۵۰″ شرقی / ۴۱٫۳۷۸۳۳°شمالی ۶۰٫۳۶۳۸۹°شرقی / 41.37833; 60.36389 (Itchan Kala)
فرهنگی:
(iii), (iv), (v)
۲۶ (۶۴) 1990 [۱۱]
کهنه‌گرگانج ولایت داش‌اغوز,  ترکمنستان
۴۲°۱۰′۵۹″ شمالی ۵۹°۵′۶″ شرقی / ۴۲٫۱۸۳۰۶°شمالی ۵۹٫۰۸۵۰۰°شرقی / 42.18306; 59.08500 (Kunya-Urgench)
فرهنگی:
(ii), (iii)
2005 [۱۲]
دریاچه بایکال استان ایرکوتسک and بوریاتیا,  روسیه
۵۳°۱۰′۲۵″ شمالی ۱۰۷°۳۹′۴۵″ شرقی / ۵۳٫۱۷۳۶۱°شمالی ۱۰۷٫۶۶۲۵۰°شرقی / 53.17361; 107.66250 (Lake Baikal)
طبیعی:
(vii), (viii), (ix), (x)
۸٬۸۰۰٬۰۰۰ (۲۲٬۰۰۰٬۰۰۰) 1996 [۱۳]
چشم‌انداز دائوریا سرزمین زابایکالسکی,  روسیه*
استان دورنود,  مغولستان*
۴۹°۵۵′ شمالی ۱۱۵°۲۵′ شرقی / ۴۹٫۹۱۷°شمالی ۱۱۵٫۴۱۷°شرقی / 49.917; 115.417 (Landscapes of Dauria)
طبیعی:
(ix), (x)
۹۱۲٬۶۲۴ (۲٬۲۵۵٬۱۴۰); buffer zone ۳۰۷٬۳۱۷ (۷۵۹٬۴۰۰) 2017 [۱۴]
ستون‌های لنا یاقوتستان,  روسیه
۶۰°۴۰′۰″ شمالی ۱۲۷°۰′۰″ شرقی / ۶۰٫۶۶۶۶۷°شمالی ۱۲۷٫۰۰۰۰۰°شرقی / 60.66667; 127.00000 (Lena Pillars Nature Park)
طبیعی:
(viii)
۱٬۲۷۲٬۱۵۰ (۳٬۱۴۳٬۶۰۰) 2012 [۱۵]
مزار خواجه احمد یسوی ترکستان، قزاقستان, استان ترکستان,  قزاقستان
۴۳°۱۷′۳۵″ شمالی ۶۸°۱۶′۲۸″ شرقی / ۴۳٫۲۹۳۰۶°شمالی ۶۸٫۲۷۴۴۴°شرقی / 43.29306; 68.27444 (Mausoleum of Khoja Ahmed Yasawi)
فرهنگی:
(i), (iii), (iv)
۰٫۵۵ (۱٫۴); buffer zone ۸۸ (۲۲۰) 2003 [۱۶]
جزیره ورانگل ناحیه خودگردان چوکوتکا,  روسیه
۷۱°۱۱′۲۰″ شمالی ۱۷۹°۴۲′۵۵″ شرقی / ۷۱٫۱۸۸۸۹°شمالی ۱۷۹٫۷۱۵۲۸°شرقی / 71.18889; 179.71528 (Natural System of Wrangel Island Reserve)
طبیعی:
(ix), (x)
۹۱۶٬۳۰۰ (۲٬۲۶۴٬۰۰۰); buffer zone ۳٬۷۴۵٬۳۰۰ (۹٬۲۵۵٬۰۰۰) 2004 [۱۷]
نسا Bagyr settlement, شهرستان دروازه (ترکمنستان), ولایت آخال,  ترکمنستان
۳۷°۵۹′۵۹″ شمالی ۵۸°۱۱′۵۵″ شرقی / ۳۷٫۹۹۹۷۲°شمالی ۵۸٫۱۹۸۶۱°شرقی / 37.99972; 58.19861 (Parthian Fortresses of Nisa)
فرهنگی:
(ii), (iii)
۷۸ (۱۹۰); buffer zone ۴۰۰ (۹۹۰) 2007 [۱۸]
تمغالی استان آلماتی,  قزاقستان
۴۳°۴۸′۱۲″ شمالی ۷۵°۳۲′۶″ شرقی / ۴۳٫۸۰۳۳۳°شمالی ۷۵٫۵۳۵۰۰°شرقی / 43.80333; 75.53500 (Petroglyphs within the Archaeological Landscape of Tamgaly)
فرهنگی:
(iii)
۹۰۰ (۲٬۲۰۰); buffer zone ۲٬۹۰۰ (۷٬۲۰۰) 2004 [۱۹]
سرزم پنج‌کند,  تاجیکستان
۳۹°۳۰′۲۸″ شمالی ۶۷°۲۷′۳۷″ شرقی / ۳۹٫۵۰۷۷۸°شمالی ۶۷٫۴۶۰۲۸°شرقی / 39.50778; 67.46028 (Proto-urban site of Sarazm)
فرهنگی:
(ii), (iii)
۱۶ (۴۰); buffer zone ۱۴۲ (۳۵۰) 2010 [۲۰]
فلات پوتورانا سرزمین کراسنویارسک,  روسیه
۶۹°۲′۴۹″ شمالی ۹۴°۹′۲۹″ شرقی / ۶۹٫۰۴۶۹۴°شمالی ۹۴٫۱۵۸۰۶°شرقی / 69.04694; 94.15806 (Putorana Plateau)
طبیعی:
(vii), (ix)
۱٬۸۸۷٬۲۵۱ (۴٬۶۶۳٬۵۰۰); buffer zone ۱٬۷۷۳٬۳۰۰ (۴٬۳۸۲٬۰۰۰) 2010 [۲۱]
سمرقند ولایت سمرقند,  ازبکستان
۳۹°۴۰′۷″ شمالی ۶۷°۰′۰″ شرقی / ۳۹٫۶۶۸۶۱°شمالی ۶۷٫۰۰۰۰۰°شرقی / 39.66861; 67.00000 (Samarkand – Crossroads of Cultures)
فرهنگی:
(i), (ii), (iv)
۹۶۵ (۲٬۳۸۰) 2001 [۲۲]
ساری‌آرقا استان آق‌مولا and استان قوستانایs,  قزاقستان
۵۰°۲۶′ شمالی ۶۹°۱۱′ شرقی / ۵۰٫۴۳۳°شمالی ۶۹٫۱۸۳°شرقی / 50.433; 69.183 (Saryarka — Steppe and Lakes of Northern Kazakhstan)
طبیعی:
(ix), (x)
۴۵۰٬۳۴۴ (۱٬۱۱۲٬۸۲۰); buffer zone ۲۱۱٬۱۴۸ (۵۲۱٬۷۶۰) 2008 [۲۳]
جاده‌های ابریشم: شبکه راه چانگ‌آن-تین شان 22 sites in  چین*: لوئویانگ, Lingbao و شهرستان شینان از هه‌نان; شی‌آن, بین و چنگو از شنشی; تیانشوی, شهرستان یونگجینگ, دون‌هوانگ و شهرستان گواژو از گانسو; تورفان (شهر در سطح ولایت), شهرستان جیمسار and کوچار، سین‌کیانگ of سین‌کیانگ.
8 سایت در  قزاقستان*: استان آلماتی و استان جامبیل.
3 sites in  قرقیزستان*: استان چوی
فرهنگی:
(ii)(iii)(iv)(vi)
۴۲٬۶۶۸٫۱۶ (۱۰۵٬۴۳۵٫۳); buffer zone ۱۸۹٬۹۶۳٫۱۳ (۴۶۹٬۴۰۹٫۱) 2014 [۲۴]
مرو (شهر باستانی) ولایت مرو,  ترکمنستان
۳۷°۴۲′۳″ شمالی ۶۲°۱۰′۳۹″ شرقی / ۳۷٫۷۰۰۸۳°شمالی ۶۲٫۱۷۷۵۰°شرقی / 37.70083; 62.17750 (State Historical and Cultural Park “Ancient Merv”)
فرهنگی:
(ii), (iii)
۳۵۳ (۸۷۰); buffer zone ۸۸۳ (۲٬۱۸۰) 1999 [۲۵]
تخت سلیمان، قرقیزستان اوش,  قرقیزستان
۴۰°۳۱′۵۲″ شمالی ۷۲°۴۶′۵۸″ شرقی / ۴۰٫۵۳۱۱۱°شمالی ۷۲٫۷۸۲۷۸°شرقی / 40.53111; 72.78278 (Sulaiman-Too Sacred Mountain)
فرهنگی:
(iii), (vi)
۱۱۲ (۲۸۰); buffer zone ۴٬۷۸۸ (۱۱٬۸۳۰) 2009 [۲۶]
پارک ملی پامیر  تاجیکستان
۳۸°۴۵′۵۴″ شمالی ۷۲°۱۸′۱۹″ شرقی / ۳۸٫۷۶۵۰۰°شمالی ۷۲٫۳۰۵۲۸°شرقی / 38.76500; 72.30528 (Tajik National Park (Mountains of the Pamirs))
طبیعی:
(vii), (viii)
۲٬۶۱۱٬۶۷۴ (۶٬۴۵۳٬۵۹۰) 2013 [۲۷]
حوضه اوبسونور استان اوفس, استان جافخان and استان خوفسگولs  مغولستان*
شهرستان مونگون-تایگینسکی, شهرستان اوویورسکی, شهرستان تس-خمسکی and شهرستان ارزینسکیs, تووا,  روسیه*
۵۰°۱۶′۳۰″ شمالی ۹۲°۴۳′۱″ شرقی / ۵۰٫۲۷۵۰۰°شمالی ۹۲٫۷۱۶۹۴°شرقی / 50.27500; 92.71694 (Uvs Nuur Basin))
طبیعی:
(ix), (x)
۸۹۸٬۰۶۴ (۲٬۲۱۹٬۱۶۰); buffer zone ۱۷۰٬۷۹۰ (۴۲۲٬۰۰۰) 2003 [۲۸]
آتشفشان‌های کامچاتکا سرزمین کامچاتکا,  روسیه
۵۶°۲۰′ شمالی ۱۵۸°۳۰′ شرقی / ۵۶٫۳۳۳°شمالی ۱۵۸٫۵۰۰°شرقی / 56.333; 158.500 (Volcanoes of Kamchatka)
طبیعی:
(vii), (viii), (ix), (x)
۳٬۸۳۰٬۲۰۰ (۹٬۴۶۵٬۰۰۰) 1996[nb ۲] [۲۹][۳۰]

فهرست آزمایشی

محل نگاره مکان معیار میراث جهانی سال منبع
فرهنگی

چشم‌انداز اولی‌تاو

استان اولی‌تاو,  قزاقستان فرهنگی:
(v)
2021 [۳۱]
پارک ملی ایل-آلاتائو

پارک ملی ایل-آلاتائو پارک ملی ایل-آلاتائو

استان آلماتی,  قزاقستان طبیعی:
(x)
2002 [۳۲]
پارک ملی آلتین-ایمل استان آلماتی,  قزاقستان طبیعی:
(vii), (viii), (ix)
2002 [۳۳]
سایمالو تاش استان جلال‌آباد,  قرقیزستان فرهنگی:
(iii), (iv), (vi)
2001 [۳۴]
واسع واسع, ناحیه واسع, ولایت ختلان,  تاجیکستان فرهنگی:
(ii), (iii), (iv)
2021 [۳۵]
کوهستان فان ولایت سغد,  تاجیکستان Mixed: (vii), (x) 2006 [۳۶]
آرامگاه امیر حمزه چارکوه, ناحیه اسفره, ولایت سغد,  تاجیکستان Cultural 1999 [۳۷]
آرامگاه خواجه مشهد ولایت ختلان,  تاجیکستان Cultural 1999 [۳۸]
تخت سنگین ولایت ختلان,  تاجیکستان Cultural 1999 [۳۹]
مجموعه‌بناهای شیخ بهاءالدین (ازبکستان) بخارا, ولایت بخارا,  ازبکستان فرهنگی:
(iv)
2008 [۴۰]
خوقند

خوقند

خوقند, ولایت فرغانه,  ازبکستان فرهنگی:
(ii)
2008 [۴۱]
اندیجان اندیجان, ولایت اندیجان,  ازبکستان فرهنگی:
(iii), (iv), (v)
2008 [۴۲]
ترمذ ترمذ, ولایت سرخان‌دریا,  ازبکستان Mixed: (i), (ii), (iii), (iv), (v), (vi), (ix) 2008 [۴۳]
ایرکوتسک ایرکوتسک, استان ایرکوتسک,  روسیه Cultural 1998 [۴۴]
ینی‌سئیسک ینی‌سئیسک, سرزمین کراسنویارسک,  روسیه فرهنگی:
(ii), (iii), (iv)
2000 [۴۵]
ارژن (سایت باستان‌شناسی) تووا,  روسیه فرهنگی:
(i), (iii), (iv)
2021 [۴۶]
پارک ملی کیتالیک یاقوتستان,  روسیه طبیعی:
(ix), (x)
2021 [۴۷]
پارک ملی کراسنویارسک سرزمین کراسنویارسک,  روسیه طبیعی:
(vii), (viii), (ix), (x)
2007 [۴۸]
ذخیره‌گاه طبیعی ماگادان

ذخیره‌گاه طبیعی ماگادان

استان ماگادان,  روسیه طبیعی:
(vii), (viii), (ix), (x)
2007 [۴۹]

یادداشت‌ها

  1. The Jerusalem site is not associated with a state by UNESCO and sorts as "Jerusalem".
  2. Extended in 2001 to include Kluchevskoy Nature Park.

منابع

یادداشت
  1. "Composition of macro geographical (continental) regions, geographical sub-regions, and selected economic and other groupings". Geographical region and composition of each region. United Nations Statistics Division. 2010. Retrieved 20 October 2011.
  2. "Number of World Heritage Properties by region". یونسکو. Retrieved 10 September 2011.
  3. "Number of World Heritage properties inscribed each Year". UNESCO. Retrieved 8 September 2011.
  4. 1 2 "World Heritage List". UNESCO. Retrieved 28 May 2010. خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «list» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  5. "World Heritage in Danger". UNESCO. Retrieved 28 May 2010.
  6. "List of World Heritage in Danger". UNESCO. Retrieved 10 December 2010.
  7. "Central Sikhote-Alin". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  8. "Golden Mountains of Altai". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  9. "Historic Centre of Bukhara". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  10. "Historic Centre of Shakhrisyabz". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  11. "Itchan Kala". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  12. "Kunya-Urgench". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  13. "Lake Baikal". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  14. Centre, UNESCO World Heritage. "Landscapes of Dauria". whc.unesco.org (به انگلیسی). Retrieved 2018-07-03.
  15. "Lena Pillars Nature Park". یونسکو. Retrieved 4 August 2013.
  16. "Mausoleum of Khoja Ahmed Yasawi". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  17. "Natural System of Wrangel Island Reserve". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  18. "Parthian Fortresses of Nisa". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  19. "Petroglyphs within the Archaeological Landscape of Tamgaly". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  20. "Proto-urban site of Sarazm". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  21. "Putorana Plateau". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  22. "Samarkand – Crossroads of Cultures". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  23. "Saryarka — Steppe and Lakes of Northern Kazakhstan". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  24. "Silk Road". یونسکو. Retrieved 22 June 2014.
  25. "State Historical and Cultural Park "Ancient Merv"". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  26. "Sulaiman-Too Sacred Mountain". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  27. "Tajik National Park (Mountains of the Pamirs)". یونسکو. Retrieved 4 August 2013.
  28. "Uvs Nuur Basin". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  29. "Volcanoes of Kamchatka". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  30. "Decision – 25COM X.B – Volcanoes of Kamchatka [Extension to include Kluchevskoy Nature Park] (Russian Federation)". یونسکو. Retrieved 20 October 2011.
  31. Centre, UNESCO World Heritage. "Cultural Landscape of Ulytau". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  32. Centre, UNESCO World Heritage. "Northern Tyan-Shan (Ile-Alatau State National Park)". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  33. "State National Natural Park "Altyn-Emel" - UNESCO World Heritage Centre". 2020-06-22. Archived from the original on 22 June 2020. Retrieved 2022-07-22.
  34. Centre, UNESCO World Heritage. "Saimaly-Tash Petroglyphs". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  35. Centre, UNESCO World Heritage. "Khulbuk – the capital of ancient Khuttal". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  36. Centre, UNESCO World Heritage. "Fann mountains". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  37. Centre, UNESCO World Heritage. "Mausoleum of "Amir Khamza Khasti Podshoh"". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  38. Centre, UNESCO World Heritage. "Mausoleum of "Khoja Mashkhad"". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  39. Centre, UNESCO World Heritage. "The Site of Ancient Town of Takhti-Sangin". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  40. Centre, UNESCO World Heritage. "Bahoutdin Architectural Complex". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  41. Centre, UNESCO World Heritage. "Historic Center of Qoqon". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  42. Centre, UNESCO World Heritage. "Andijon". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  43. Centre, UNESCO World Heritage. "Ancient Termiz". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  44. Centre, UNESCO World Heritage. "Centre historique d'Irkoutsk". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  45. Centre, UNESCO World Heritage. "Historic Center of the Yenisseisk". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  46. Centre, UNESCO World Heritage. "Valley of the Kings of Tuva". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  47. Centre, UNESCO World Heritage. "National Park Kytalyk". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  48. Centre, UNESCO World Heritage. "Krasnoyarsk Stolby". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.
  49. Centre, UNESCO World Heritage. "Magadansky State Nature Reserve". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Retrieved 2022-07-22.