فهرست نام روزهای ماه

در حوزهٔ تمدن ایرانی، هر ماه دارای سی روز بود که با اضافه کردن پنج روز در آخر سال (پنجه دزدیده)، سال به ۳۶۵ روز می‌رسید. و اکنون نام این روزها:

۱. اورمزد۲. بهمن۳. اردیبهشت۴. شهریور۵. سپندارمذ
۶. خرداد۷. امرداد۸. دی به آذر۹. آذر۱۰. آبان
۱۱. خور۱۲. ماه۱۳. تیر۱۴. گوش۱۵. دی به مهر
۱۶. مهر۱۷. سروش۱۸. رشن۱۹. فروردین۲۰. بهرام/ورهرام
۲۱. رام۲۲. باد۲۳. دی به دین۲۴. دین۲۵. ارد
۲۶. اشتاد۲۷. آسمان۲۸. زامیاد۲۹. مهراسپند/مانتره سپند۳۰. انارام


البته روزهای پنجه نیز نامی دارند که از نام گاتاهای زرتشت گرفته شده:

۱. اهنود۲. اشتود۳. سپنتمد۴. وهوخشتر۵. وهشتواش

روز ۳۶۶م سال در سالهای کبیسه، اورداد نام دارد.[۱]

ترتیب نام روز به اوستایی نام رایج معنی
۱اهورامزداههرمزدنام خداوند
۲وُهومَنَهبهمنمنش نیک
۳آشه‌وَهیشتَهاردیبهشتبهترین راستی
۴خششرهَ‌وَئیریَهشهریورشهریاری والا
۵سپنتا آرمیتیسپندارمذفروتنی، عشق و گسترش
۶هَئوروَتاتخردادکمال ایزدی
۷اَمرتاتامردادبی‌مرگی و نامیرایی
۸آفریدگاردی به آذرآفریدگار
۹آتَرآذرآتش
۱۰آپُوُآبانآب
۱۱خَورخشِیُتَهخورآفتاب و خورشید
۱۲ماهماهماه
۱۳تیشنریهتیرستارهٔ تیر و ایزد باران
۱۴گِئوش اوروانگوش یا گوشورونروان جهان، هستی و زندگی
۱۵آفریدگاردی به مهرآفریدگار
۱۶میثرهمهرنگهداشتن پیمان الهه ورهمهر
۱۷سرَوشَهسروشوخش ایزدی (الهام و وحی)
۱۸رشنورَشندادگری
۱۹فروَشی‌هافروردینفروهر و روان رفتگان
۲۰وِرثرغَنَهبهرام/ورهرامپیروزی
۲۱رامَنرامرامش و آشتی (صلح)
۲۲واتَهبادباد
۲۳آفریدگاردی به دینآفریدگار
۲۴دینادینوجدان بینش درونی
۲۵اَشیاردخوشبختی دارائی
۲۶اَرشتاتاشتادراستی
۲۷اَسمَنآسمانآسمان
۲۸زَمزامیادزمین
۲۹مَنثره سپنتهمهراسپند/مانتره سپندگفتار نیک
۳۰اَنغَرا رَرُچاهانارامروشنایی بی‌پایان

در ایران باستان هر گاه که نام روز و ماه یکی می شد آن روز را جشن بر پا می کردند.[۲]

پانویس

  1. تقویم سال ۱۴۰۳ خورشیدی، سال ۳۷۶۲ دینی زرتشتیان، چاپخانهٔ فروهر
  2. گاه‌شماری و جشن‌های ایران باستان، ص ۸۱ تا ۸۵