فهرست گونه‌های ماهی‌های مهم تجاری
فهرست گونه‌های ماهی‌های مهم تجاری فهرستی از جانوران آبزی است که در بیشترین مقدار به‌صورت تجاری برداشت می‌شوند. این فهرست بر پایه داده‌های سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) و بر اساس تناژ سالانه (سال ۲۰۱۲) مرتب شده‌است. گونه‌های درج‌شده در این فهرست تناژ سالانه‌ای بیش از ۱۶۰٬۰۰۰ تن دارند.
این فهرست بیشتر دربرگیرندهٔ گونه‌های ماهی خوراکی است، اما سخت‌پوستان (خرچنگ‌ها و میگوها)، سرپایان (ماهی‌مرکب‌ها و سپیداجان‌ها)، دوکفه‌ای‌ها و یک خزنده (لاک‌پشت نرم‌کاسه) نیز در آن جای دارند. مفهوم «گونه تجاری» در صنعت شیلات به گونه‌ای اطلاق می‌شود که بهره‌برداری از آن سودآوری اقتصادی مشخصی دارد و ممکن است به‌عنوان گونه هدف یا صید جانبی صید شود. مدیریت بهره‌برداری از این‌گونه‌ها معمولاً در چارچوب مقررات ملی و بین‌المللی برای پیشگیری از صید بیش‌ازحد انجام می‌گیرد.
چکیده
۷۰ گونه وحشی نشان‌داده‌شده در این فهرست مجموعاً ۴۱٬۹۲۵٬۲۵۰ تن محصول دارند. دیگر گونه‌های وحشی مجموعاً ۴۹٬۴۱۰٬۹۸۰ تن تولید دارند و در کل تولید جهانی جانوران وحشی صیدشده به ۹۱٬۳۳۶٬۲۳۰ تن می‌رسد.[۱]
۳۱ گونه پرورشی نشان‌داده‌شده در این فهرست مجموعاً ۴۵٬۲۵۲٬۹۹۹ تن تولید دارند. دیگر گونه‌های پرورشی مجموعاً ۲۱٬۳۸۰٬۲۵۴ تن تولید دارند و در کل تولید جهانی جانوران پرورش‌یافته از راه آبزی‌پروری به ۶۶٬۶۳۳٬۲۵۳ تن می‌رسد.[۲]
شایان یادآوری است که تیلاپیای نیل و میگوی ببری بزرگ هر دو دوبار در فهرست آمده‌اند، زیرا مقادیر چشمگیری از آن‌ها هم از طبیعت صید می‌شود و هم به‌طور گسترده از راه آبزی‌پروری پرورش می‌یابد.[۲]
جانوران آبزی برداشت‌شده بر حسب وزن
| نام رایج | نام دوجمله‌ای | تصویر | وحشی/ پرورشی |
برداشت (تن) |
یادداشت |
|---|---|---|---|---|---|
| کپور علف‌خوار | Ctenopharyngodon idella |  |
پرورشی | ۶٬۰۶۸٬۰۱۴ | چین تولیدکننده اصلی کپور علف‌خوار است. این ماهی به‌سرعت رشد می‌کند و به پروتئین غذایی نسبتاً کمی نیاز دارد. خوراک ارزان مانند فرآورده‌های فرعی فرآوری غلات و استخراج روغن گیاهی، علف‌های خشکی و گیاهان آبزی امکان تولید ارزان آن را فراهم می‌کند.[۳] این ماهی بیشتر به‌صورت تازه و به‌شکل قطعه‌ای یا کامل به فروش می‌رسد.[۳] |
| موتوماهی پرو | Engraulis ringens |  |
وحشی | ۴٬۶۹۲٬۸۵۵ | |
| کپور نقره‌ای | Hypophthalmichthys molitrix |  |
پرورشی | ۴٬۱۸۹٬۵۷۸ | گونه‌ای از کپورماهیان آسیایی که به‌طور گسترده همراه با دیگر کپورماهیان آبزی‌پروری پرورش داده می‌شود اما در زیستگاه بومی خود (چین و شرق سیبری) تحت فشار است. همچنین به‌عنوان گونه مهاجم در بسیاری از کشورها شناخته می‌شود.[۴] |
| کپور | Cyprinus carpio |  |
پرورشی | ۳٬۷۹۱٬۹۱۳ | |
| صدف مانیل | Venerupis philippinarum |  |
پرورشی | ۳٬۷۸۵٬۳۱۱ | |
| زغال‌ماهی آلاسکا | Theragra chalcogramma |  |
وحشی | ۳٬۲۷۱٬۴۲۶ |  این‌گونه اغلب مادهٔ اصلی چوب خرچنگی (کانی‌کاما) است.[۱] |
| تیلاپیای نیل | Oreochromis niloticus |  |
پرورشی | ۳٬۱۹۷٬۳۳۰ | |
| میگوی سفیدپا | Penaeus vannamei |  |
پرورشی | ۳٬۱۷۸٬۷۲۱ | |
| کپور سرگنده | Hypophthalmichthys nobilis |  |
پرورشی | ۲٬۸۹۸٬۸۱۶ | |
| تن گیدر | Katsuwonus pelamis |  |
وحشی | ۲٬۷۹۵٬۳۳۹ | |
| کاتلا | Catla catla |  |
پرورشی | ۲٬۷۶۱٬۰۲۲ | |
| کاراس | Carassius carassius |  |
پرورشی | ۲٬۴۵۱٬۸۴۵ | |
| آزادماهی اطلس | Salmo salar |  |
پرورشی | ۲٬۰۶۶٬۵۶۱ | صنعت صید آزادماهی اطلسی وحشی عملاً از بین رفته‌است؛ پس از آسیب گسترده به زیستگاه و صید بیش‌ازحد، ماهیان وحشی تنها ۰٫۵ درصد از آزادماهی اطلسی موجود در بازارهای جهانی ماهی را تشکیل می‌دهند. بقیه پرورشی هستند و بیشتر از آبزی‌پروری در نروژ، شیلی، کانادا، بریتانیا، ایرلند، جزایر فارو، روسیه و تاسمانی در استرالیا تأمین می‌شوند.[۲] |
| شاه‌ماهی اطلسی | Clupea harengus |  |
وحشی | ۱٬۸۴۹٬۹۶۹ |  |
| قباد ژاپنی | Scomber japonicus |  |
وحشی | ۱٬۵۸۱٬۳۱۴ |  |
| روهو | Labeo rohita |  |
پرورشی | ۱٬۵۵۵٬۵۴۶ | |
| تن زردباله | Thunnus albacares |  |
وحشی | ۱٬۳۵۲٬۲۰۴ | |
| موتوماهی ژاپنی | Engraulis japonicus |  |
وحشی | ۱٬۲۹۶٬۳۸۳ | |
| ماهی یال‌اسبی ژاپنی | Trichiurus lepturus |  |
وحشی | ۱٬۲۳۵٬۳۷۳ | |
| روغن‌ماهی اطلسی | Gadus morhua |  |
وحشی | ۱٬۱۱۴٬۳۸۲ | |
| ساردین اروپایی | Sardina pilchardus |  |
وحشی | ۱٬۰۱۹٬۳۹۲ | |
| خردماهی | Mallotus villosus |  |
وحشی | ۱٬۰۰۶٬۵۳۳ | |
| ماهی‌مرکب پرندهٔ بزرگ | Dosidicus gigas |  |
وحشی | ۹۵۰٬۶۳۰ | |
| شیرماهی | Chanos chanos |  |
پرورشی | ۹۴۳٬۲۵۹ | |
| ماهی خال‌خالی اطلس | Scomber scombrus |  |
وحشی | ۹۱۰٬۶۹۷ |  |
| قزل‌آلای رنگین‌کمان | Oncorhynchus mykiss |  |
پرورشی | ۸۵۵٬۹۸۲ | |
| میگوی ببری بزرگ | Penaeus monodon |  |
پرورشی | ۸۵۵٬۰۵۵ | |
| شاه‌ماهی آروکانیا | Clupea bentincki | وحشی | ۸۴۸٬۴۶۶ |  | |
| صدف تیغی چینی | Sinonovacula constricta |  |
پرورشی | ۷۲۰٬۴۶۶ | |
| خرچنگ دستکشی چینی | Eriocheir sinensis |  |
پرورشی | ۷۱۴٬۳۹۲ | |
| سیم ووچانگ | Megalobrama amblycephala | پرورشی | ۷۰۵٬۸۲۱ | ||
| صدف آرام | Crassostrea gigas |  |
پرورشی | ۶۰۸٬۶۸۸ | |
| شاه‌میگوی لوئیزیانا | Procambarus clarkii |  |
پرورشی | ۵۹۸٬۲۸۹ | |
| میگوی خمیری آکیامی | Acetes japonicus | وحشی | ۵۸۸٬۷۶۱ | یکی از ۱۴ گونه در سردهٔ آسِتِس؛ این میگوی کوچک کریل‌مانند برای تولید خمیر میگو در جنوب شرقی آسیا کاربرد دارد.[۱] | |
| کودماهی خلیج | Brevoortia patronus |  |
وحشی | ۵۷۸٬۶۹۳ |  |
| ساردین روغنی هندی | Sardinella longiceps |  |
وحشی | ۵۶۰٬۱۴۵ | |
| کپور سیاه | Mylopharyngodon piceus |  |
پرورشی | ۴۹۵٬۰۷۴ | |
| آنچووی اروپایی | Engraulis encrasicolus |  |
وحشی | ۴۸۹٬۲۹۷ | |
| سرماری شمالی | Channa argus |  |
پرورشی | ۴۸۰٬۸۵۴ | |
| روغن‌ماهی آرام | Gadus macrocephalus |  |
وحشی | ۴۷۴٬۰۴۷ | |
| سوری آرام | Cololabis saira |  |
وحشی | ۴۶۰٬۹۶۱ | |
| شاه‌ماهی آرام | Clupea pallasii |  |
وحشی | ۴۵۱٬۴۵۷ |  |
| تن چشم‌درشت | Thunnus obesus |  |
وحشی | ۴۵۰٬۵۴۶ | |
| چغوک‌ماهی شیلی | Trachurus murphyi |  |
وحشی | ۴۴۷٬۰۶۰ |  |
| شوریده زرد | Larimichthys polyactis |  |
وحشی | ۴۳۷٬۶۱۳ | |
| روغن‌ماهی کوچک | Melanogrammus aeglefinus |  |
وحشی | ۴۳۰٬۹۱۷ | |
| خرچنگ گازامی | Portunus trituberculatus |  |
وحشی | ۴۲۹٬۹۵۹ | |
| گربه‌ماهی آمور | Silurus asotus |  |
پرورشی | ۴۱۳٬۳۵۰ | |
| خمسی اروپایی | Sprattus sprattus |  |
وحشی | ۴۰۸٬۵۰۹ |  |
| آزادماهی صورتی | Oncorhynchus gorbuscha |  |
وحشی | ۴۰۶٬۱۳۱ | |
| کپور مریگال | Cirrhinus mrigala | پرورشی | ۳۹۶٬۴۷۶ | ||
| گربه‌ماهی کانال | Ictalurus punctatus |  |
پرورشی | ۳۹۴٬۱۷۹ | |
| صدف خونی | Anadara granosa |  |
پرورشی | ۳۹۱٬۵۷۴ | |
| سفیدگون آبی | Micromesistius poutassou |  |
وحشی | ۳۷۸٬۷۹۴ | |
| ماهی صبور | Tenualosa ilisha |  |
وحشی | ۳۷۶٬۷۳۴ | |
| مارماهی دریایی دندان‌خنجری | Muraenesox cinereus |  |
وحشی | ۳۷۲٬۷۰۴ | |
| ساردین کالیفرنیا | Sardinops caeruleus |  |
وحشی | ۳۶۴٬۳۸۶ | |
| چغوک‌ماهی دماغه | Trachurus capensis |  |
وحشی | ۳۵۶٬۷۹۵ | |
| موتوماهی آرام | Cetengraulis mysticetus | وحشی | ۳۵۲٬۹۴۵ | ||
| سرپاور پرنده ژاپنی | Todarodes pacificus |  |
وحشی | ۳۵۱٬۲۲۹ | |
| ماهی‌مرکب آرژانتینی | Illex argentinus | وحشی | ۳۴۰٬۶۲۲ | ||
| پولاک | Pollachius virens |  |
وحشی | ۳۳۶٬۸۳۸ |  |
| لاک‌پشت نرم‌کاسه چینی | Pelodiscus sinensis |  |
پرورشی | ۳۳۵٬۵۳۵ | این‌گونه بخش مهمی از آبزی‌پروری چین را تشکیل می‌دهد. بر پایه داده‌های به‌دست‌آمده از ۶۸۴ مزرعه لاک‌پشت چینی، آن‌ها سالانه بیش از ۹۱ میلیون لاک‌پشت از این‌گونه فروختند؛ با توجه به اینکه این مزارع کمتر از نیمی از ۱٬۴۹۹ مزرعه ثبت‌شده لاک‌پشت در چین را نمایندگی می‌کردند، مجموع کشوری می‌تواند بیش از دو برابر این رقم باشد.[۵] |
| کاواکاوا | Euthynnus affinis |  |
وحشی | ۳۲۸٬۹۲۷ | |
| ماهی خال‌خالی هندی | Rastrelliger kanagurta |  |
وحشی | ۳۲۵٬۶۱۲ | |
| مارماهی مردابی آسیایی | Monopterus albus |  |
پرورشی | ۳۲۱٬۰۰۶ | |
| شانه‌صدف یسو | Patinopecten yessoensis |  |
وحشی | ۳۱۸٬۰۸۱ | |
| قلاب‌دهان آرژانتینی | Merluccius hubbsi |  |
وحشی | ۳۱۸٬۰۶۷ | |
| میگوی شمالی | Pandalus borealis |  |
وحشی | ۳۱۵٬۵۱۱ | |
| خال‌خالی کوتاه | Rastrelliger brachysoma |  |
وحشی | ۳۱۲٬۹۳۰ |  |
| میگوی زبر جنوبی | Trachysalambria curvirostris |  |
وحشی | ۳۰۸٬۲۵۷ | |
| موتوماهی آفریقای جنوبی | Engraulis capensis | وحشی | ۳۰۷٬۶۰۶ | ||
| لوچ برکه‌ای | Misgurnus anguillicaudatus |  |
پرورشی | ۲۹۴٬۴۵۶ | |
| کوسه رنگین‌کمانی | Pangasius hypophthalmus |  |
پرورشی | ۲۸۵٬۰۸۹ | |
| ماهی ماندارین | Siniperca chuatsi | _%D1%87%D1%83%D1%87%D0%B5%D0%BB%D0%BE.JPG) |
پرورشی | ۲۸۱٬۵۰۲ | |
| سوف نیل | Lates niloticus |  |
وحشی | ۲۷۸٬۶۷۵ | |
| ساردین گرد | Sardinella aurita |  |
وحشی | ۲۷۳٬۰۱۸ | |
| ساردین ژاپنی | Sardinops melanostictus | |
وحشی | ۲۶۹٬۹۷۲ | |
| شانه‌صدف آمریکایی | Placopecten magellanicus |  |
وحشی | ۲۶۷٬۷۴۵ | |
| بمبئی‌داک | Harpadon nehereus | .jpg) |
وحشی | ۲۵۷٬۳۷۶ | |
| گربه‌ماهی زردسر | Tachysurus fulvidraco |  |
پرورشی | ۲۵۶٬۶۵۰ | |
| خال‌خالی اسپانیایی باریک‌نوار | Scomberomorus commerson |  |
وحشی | ۲۵۶٬۴۶۹ |  |
| تن باله‌دراز | Thunnus alalunga |  |
وحشی | ۲۵۶٬۰۸۲ | |
| ساردین مادیرا | Sardinella maderensis |  |
وحشی | ۲۵۱٬۳۴۲ | |
| شاد بونگا | Ethmalosa fimbriata |  |
وحشی | ۲۴۹٬۴۲۲ | |
| سیپرینید نقره‌ای | Rastrineobola argentea | وحشی | ۲۴۱٬۱۲۲ | ||
| تیلاپیای نیل (وحشی) | Oreochromis niloticus | |
وحشی | ۲۳۵٬۰۰۳ | |
| تن دم‌دراز | Thunnus tonggol |  |
وحشی | ۲۳۴٬۴۲۷ | |
| کودماهی اطلسی | Brevoortia tyrannus |  |
وحشی | ۲۲۴٬۴۰۴ |  |
| میگوی ببری بزرگ (وحشی) | Penaeus monodon | |
وحشی | ۲۱۲٬۵۰۴ | |
| قلاب‌دهان شمال آرام | Merluccius productus |  |
وحشی | ۲۰۶٬۹۸۵ | |
| چغوک‌ماهی اطلسی | Trachurus trachurus |  |
وحشی | ۲۰۵٬۸۰۷ |  |
| چغوک‌ماهی ژاپنی | Trachurus japonicus |  |
وحشی | ۲۰۲٬۸۱۶ |  |
| شاه‌ماهی نخی آرام | Opisthonema libertate | وحشی | ۲۰۱٬۹۹۳ |  | |
| گیش چشم‌درشت | Selar crumenophthalmus |  |
وحشی | ۲۰۰٬۶۱۷ | |
| گیش نوارزرد | Selaroides leptolepis |  |
وحشی | ۱۹۸٬۶۰۰ | |
| آزادماهی سگی | Oncorhynchus keta |  |
وحشی | ۱۸۹٬۷۷۷ | |
| کریل جنوبگان | Euphausia superba | .jpg) |
وحشی | ۱۸۸٬۱۴۷ | |
| خرچنگ شناگر آبی | Portunus pelagicus |  |
وحشی | ۱۸۰٬۱۱۹ | |
| ماسه‌خور آرام | Ammodytes personatus |  |
وحشی | ۱۷۵٬۸۹۲ | بیشتر برای فرآوری روغن و آرد فرآوری می‌شود اما در ژاپن به‌عنوان غذا نیز مصرف می‌شود.[۶] |
| ساردین پهلوطلایی | Sardinella gibbosa |  |
وحشی | ۱۶۱٬۸۳۹ |
جستارهای وابسته
- آبزیان
- ماهی آب‌شیرین
- زیست‌شناسی دریا
- ماهی آب‌شور
- فرآوری جهانی ماهی
- صنعت ماهیگیری بر پایه کشور
- فهرست انواع غذاهای دریایی
منابع
- 1 2 3 "Capture production by principal species in 2012" (PDF). Ftp.fao.org. Archived from the original (PDF) on 2017-05-18. Retrieved 11 November 2014.
- 1 2 3 "World aquaculture production of fish, crustaceans, molluscs, etc. , by principal species in 2012" (PDF). Ftp.fao.org. Archived from the original (PDF) on 2017-05-18. Retrieved 11 November 2014.
- 1 2 "FAO Fisheries & Aquaculture". Fao.org. Retrieved 26 March 2022.
- ↑ "Hypophthalmichthys molitrix". NAS - Nonindigenous Aquatic Species. US Geological Survey. Retrieved 21 April 2016.
- ↑ Shi, Haitao; Parham, James F; Fan, Zhiyong; Hong, Meiling; Yin, Feng (2008-01-01), "Evidence for the massive scale of turtle farming in China", Oryx, vol. 42, Cambridge University Press, pp. 147–150, doi:10.1017/S0030605308000562
- ↑ "Ammodytes personatus Girard, 1856, Pacific sandlance". Fishbase.org. Retrieved 10 November 2014.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «List of commercially important fish species». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Espèce commerciale». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی، بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۲۶.
الگو:Commercial fish topics الگو:Fishery science topics الگو:Fishing industry topics الگو:Fisheries and fishing
| جو زمین |
|  | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| انرژی | ||||||
| خشکی | ||||||
| زندگی | ||||||
| آب |
| |||||
| مرتبط |
| |||||
 درگاهها |
| |||||
| ||||||
ردهها:
- ماهیان تجاری
- فهرستهای ماهیان
- صنعت ماهیگیری