فوتبال در بوتان

فوتبال در بوتان
رژه در ورزشگاه چانگلیمیتانگ، خانهٔ فوتبال در بوتان
نهاد اداریفدراسیون فوتبال بوتان
مسابقات ملی
لیگ برتر فوتبال بوتان
مرحلهٔ انتخابی لیگ برتر بوتان
لیگ‌های منطقه‌ای بوتان
جام یادبود جیگمه دورجی وانگچوک
جام ریاست فدراسیون فوتبال بوتان
جام تاج‌گذاری بوتان
لیگ ملی فوتبال زنان بوتان
مرحلهٔ انتخابی لیگ ملی زنان
لیگ منطقه‌ای فوتبال زنان بوتان
مسابقات باشگاهی
مسابقات بین المللی
چلنج لیگ آسیا
لیگ قهرمانان فوتبال زنان آسیا
مسابقات باشگاهی جنوب آسیا
قهرمانی باشگاهی زنان جنوب آسیا
جام ملت‌های آسیا
جام جهانی فوتبال
جام جهانی فوتبال زنان
جام ملت‌های زنان آسیا
قهرمانی فوتبال جنوب آسیا
قهرمانی فوتبال زنان جنوب آسیا
مسابقات فوتبال زیر ۲۰ سال آسیا
قهرمانی فوتبال زیر ۲۰ سال جنوب آسیا
مسابقات فوتبال زیر ۱۶ سال آسیا
قهرمانی فوتبال زیر ۱۷ سال جنوب آسیا

فوتبال در بوتان (انگلیسی: Football in Bhutan) ورزشی است با پیشینه‌ای نسبتاً کوتاه در بوتان که نخستین بار در میانهٔ سدهٔ بیستم، به‌واسطهٔ آموزگاران هندی و اروپایی به این کشور معرفی شد.[۱] هرچند تیراندازی با کمان ورزش ملی بوتان محسوب می‌شود، اما فوتبال از دههٔ ۲۰۰۰ میلادی به‌طور چشمگیری محبوب شد، به‌ویژه پس از آغاز پخش تلویزیونی ماهواره‌ای رقابت‌های بین‌المللی.[۲] با وجود محبوبیت عمومی، فوتبال داخلی بوتان تا سال‌های پایانی قرن بیستم ساختار حرفه‌ای نداشت. نخستین لیگ رسمی در اواخر دههٔ ۱۹۸۰ بنیان گذاشته شد و رقابت‌های جدی از میانهٔ دههٔ ۱۹۹۰ آغاز گشت.[۳]

هرچند لیگ برتر بوتان در آغاز به‌صورت اسمی «ملی» نامیده می‌شد، اما عملاً تنها شامل تیم‌های پایتخت، تیمفو بود. در سال ۲۰۱۲، نخستین رقابت سراسری واقعی با عنوان لیگ برتر فوتبال بوتان (پیش‌تر «لیگ ملی») تأسیس شد. با وجود مشکلات مالی و حمل‌ونقلی، این لیگ تنها چند تیم خارج از پایتخت را دربر گرفت. باشگاه‌های بوتانی در تاریخ خود معمولاً در پایین‌ترین ردهٔ رقابت‌های آسیایی یعنی جام رئیس ای‌اف‌سی حضور داشتند و در سطح منطقه‌ای نیز، در فدراسیون فوتبال جنوب آسیا (SAFF)، از تیم‌های ضعیف‌تر محسوب می‌شدند.[۴]

تیم ملی بوتان سال‌ها در پایین‌ترین رتبهٔ فیفا قرار داشت و مدتی بدون هیچ امتیازی، «ضعیف‌ترین تیم ملی جهان» نامیده می‌شد. این تیم بیشتر در مسابقات قهرمانی فوتبال جنوب آسیا و مرحلهٔ مقدماتی جام چلنج ای‌اف‌سی شرکت می‌کرد و نخستین تلاشش برای حضور در جام جهانی فوتبال ۲۰۱۸ بود. بوتان با پیروزی ۲–۱ برابر سری‌لانکا در مرحلهٔ نخست، برای نخستین بار به مرحلهٔ دوم مقدماتی جام جهانی صعود کرد، هرچند در آن مرحله باخت‌های سنگینی از جمله ۱۵–۰ در برابر قطر و ۱۲–۰ مقابل چین متحمل شد.[۵]

تاریخچه

آغاز فوتبال در بوتان

مانند بسیاری از کشورها، دربارهٔ چگونگی ورود فوتبال به بوتان نیز ابهام‌هایی وجود دارد.[۱] در دوران استعماری، بوتان اگرچه توافق‌نامه‌هایی با هندِ تحت استعمار بریتانیا امضا کرده بود، اما هرگز مستقیماً مستعمرهٔ بریتانیا نبود و بنابراین ورزش‌های خارجی تا نیمهٔ سدهٔ بیستم در این کشور گسترش نیافتند.[۶] ورود فوتبال به بوتان با تأسیس مدارس در نواحی حا و پارو در دههٔ ۱۹۵۰ میلادی پیوند دارد، جایی‌که آموزگاران هندی و چند اروپایی، این ورزش را به دانش‌آموزان آموختند.[۷] در آن زمان امکانات ورزشی وجود نداشت و بازی‌ها روی زمین‌های سنگی با توپ‌های پارچه‌ای برگزار می‌شد.[۱] فوتبال با افزایش شمار دانشجویان بوتانی در هند و بازگشت آنان به کشور گسترش یافت و به بخشی از برنامهٔ مدارس، به‌ویژه در تیمفو تبدیل شد.[۱] در دههٔ ۱۹۶۰، شهرهای مرزی چون فونت‌شولینگ و سامتسه مراکز اصلی فوتبال بودند و گاه تیم‌هایی از هند برای بازی‌های دوستانه به این مناطق می‌آمدند.[۱]

در دههٔ ۱۹۸۰ فوتبال سازمان‌یافته‌تری شکل گرفت. نخستین تیم ملی بوتان در سال ۱۹۸۲ برابر نپال بازی کرد و ۳–۱ شکست خورد.[۴] فدراسیون فوتبال بوتان در ۱۹۸۳ تشکیل شد و همان سال به بی‌اف‌اف تغییر نام داد.[۸] در ۱۹۸۶ نخستین لیگ ملی برگزار شد که ده تیم در آن حضور داشتند و باشگاه فوتبال ارتش سلطنتی بوتان قهرمان شد.[۹]

فوتبال داخلی تا دههٔ ۱۹۹۰ پیشرفت چندانی نداشت تا اینکه در سال ۱۹۹۶ رقابت‌های دستهٔ A برگزار شد و دروک پول اف‌سی برای پنج سال پیاپی قهرمان شد.[۳] در همین دوران، پخش تلویزیونی مسابقات جام جهانی فوتبال ۱۹۹۸ برای نخستین‌بار در کشور مجاز شد و به گسترش علاقهٔ عمومی انجامید.[۱۰]

در دههٔ ۲۰۰۰ تیم ملی برای نخستین‌بار در مقدماتی جام ملت‌های آسیا ۲۰۰۰ شرکت کرد و باخت تاریخی ۲۰–۰ برابر کویت را تجربه کرد.[۱۱] در همین سال‌ها، فیلم بوتانی جام (۲۰۰۰) ساخته شد که دربارهٔ علاقهٔ راهبان بوتانی به فوتبال است.[۱۲]

در سال ۲۰۰۲ بوتان نخستین برد تاریخ خود را به‌دست‌آورد؛ پیروزی ۴–۰ برابر مونتسرات در ورزشگاه چانگلیمیتانگ، که با نام «فینال دیگر» شناخته شد.[۱۳]

در سال‌های پس از آن، لیگ داخلی گسترش یافت و سه ردهٔ A, B و C تشکیل شد. در سال ۲۰۱۲ آکادمی اوگین از خارج از تیمفو قهرمان لیگ ملی شد و نخستین تیم غیرپایتختی در رقابت‌های آسیایی بود.[۱۴]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 4 5 "A look at football in Bhutan". RA Online. Kuensel / RA Online. Archived from the original on 10 August 2014. Retrieved 30 July 2014.
  2. André, Aletta (۱۰ اکتبر ۲۰۱۳). "Soccer minnow Bhutan strives for greatness on the pitch". DW. دویچه‌وله. Archived from the original on 30 November 2013. Retrieved 18 July 2014.
  3. 1 2 Schöggl, Hans; Abbink, Dinant (۲۸ مهٔ ۲۰۱۴). "Bhutan – List of Champions". RSSSF. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Archived from the original on 17 July 2014. Retrieved 27 June 2014.
  4. 1 2 "World Football Elo Ratings: Bhutan". eloratings.com. Archived from the original on 24 April 2018. Retrieved 17 July 2014.
  5. "'World's worst' Bhutan enjoys dream World Cup debut". Arab News. AFP. ۱۳ مارس ۲۰۱۵. Archived from the original on 13 March 2015. Retrieved 13 March 2015.
  6. McKay, Alex (۲۰۰۵). Mills, James H. (ed.). Subaltern Sports: Politics and Sport in South Asia. London: Wimbledon Publishing Company. p. ۲۰۱. ISBN 1-84331-167-4.
  7. McKay, Alex (۲۰۰۵). Mills, James H. (ed.). Subaltern Sports: Politics and Sport in South Asia. London: Wimbledon Publishing Company. p. ۲۰۲. ISBN 1-84331-167-4.
  8. "Bhutan Club Directory". Bhutan Football Federation. Archived from the original on 14 July 2014. Retrieved 27 June 2014.
  9. Burns, Peter (۳۱ ژوئیه ۲۰۰۳). "Bhutan 1986". RSSSF. Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation. Archived from the original on 10 August 2022. Retrieved 27 June 2014.
  10. Baumik, Subhir (۹ ژوئیه ۱۹۹۸). "MEDIA: World Cup Soccer Brings TV to Bhutan For First Time". IPS. Archived from the original on 3 December 2013. Retrieved 18 July 2014.
  11. "Asian Nations Cup 2000". RSSSF. ۴ مارس ۲۰۱۱. Retrieved 17 July 2014.
  12. Rickey, Carrie (۱۱ فوریه ۲۰۰۰). "Bhutan Monks Catch Soccer Fever". Philly.com. Archived from the original on 4 March 2016. Retrieved 18 July 2014.
  13. "2002 Matches". RSSSF. ۲ فوریه ۲۰۰۵. Retrieved 27 June 2014.
  14. Schöggl, Hans (۲۰ فوریه ۲۰۱۴). "Bhutan 2013". RSSSF. Archived from the original on 10 August 2022. Retrieved 27 June 2014.

پیوند به بیرون