فوران کوه وزوو

انفجار کوه وزوو در سال ۷۹ میلادی
نابودی پمپئی و هرکولانیوم
(سال ۱۸۲۱) اثر جان مارتین
آتشفشانوزوو
تاریخسال ۷۹ میلادی
نوع فورانفوران پلینیایی، فوران پله
موقعیتکمان آتشفشانی کامپانیا، شبه‌جزیره ایتالیا
۴۰°۴۹′۱۷″ شمالی ۱۴°۲۶′۳۴″ شرقی / ۴۰٫۸۲۱۳۹°شمالی ۱۴٫۴۴۲۷۸°شرقی / 40.82139; 14.44278
شدت فوران۵
تأثیراین رویداد سکونتگاه‌های رومی پمپئی، هرکولانیوم، اوپلونتیس و استابیه را زیر خاک مدفون کرد.
تلفاتبین ۱۵۰۰ تا ۳۵۰۰ نفر برآورد شده‌است، اما برخی منابع رقم آن‌را تا ۱۶۰۰۰ نفر ذکر کرده‌اند[۱][الف]

در سال ۷۹ میلادی، کوه وزوو که یک آتشفشان چینه‌ای در منطقهٔ امروزی کامپانیا بود، فوران کرد و یکی از مرگبارترین فوران‌های تاریخ را رقم زد.[۲][۳][۴] آتشفشان وزوو در هنگام فوران، ابری از خاکستر و گازهای داغ رو تا حدود ۳۳ کیلومتر بالا فرستاد. هم‌زمان مقدار زیادی سنگ مذاب، خرده‌سنگ‌های سبک (پومیس) و خاکستر داغ رو با سرعت بسیار زیاد بیرون ریخت. قدرت این فوران حدود ۱۰۰ هزار برابر بیشتر از بمباران اتمی هیروشیما و ناگاساکی بود.[۵][۶] این فوران باعث شد نوعی از فوران‌های آتشفشانی به نام «فوران وزووی» شناخته بشود. در این نوع فوران، دود و خاکستر داغ تا لایه‌های بالای جو بالا میرود. علاوه بر این، در همان فوران وزوو، جریان‌های سریع و مرگبارِ گاز و سنگ داغ وجود داشت که معمولاً در فوران‌های دیگر با نام پله‌آن شناخته می‌شود.

این رویداد چندین شهر و سکونتگاه رومی در منطقه‌را نابود کرد. پمپئی و هرکولانیوم، که در زیر جریان‌های عظیم پیروکلاستیکی و لایه‌های خاکستر دفن شدند، شناخته‌شده‌ترین نمونه‌ها هستند.[۴][۵] کاوش‌های باستان‌شناسی بخش زیادی از شهرها و زندگی ساکنان آن‌ها را آشکار کرده‌است و باعث شده‌است این منطقه به پارک ملی وزوو تبدیل شود و به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت گردد.

یادداشت‌ها

  1. شمار تلفات تأییدشده تاکنون ۱۵۰۰ نفر گزارش شده‌است؛ این رقم بر پایهٔ پیکرهای کشف‌شده اعلام گردیده‌است.

منابع

  1. "3 – Vesuvius in 79 AD Ranks Way Down the List of History's Deadliest Eruptions". History Collection. August 7, 2017. Archived from the original on December 18, 2022. Retrieved November 22, 2020.
  2. Martin, Stephanie C. (May 1, 2020). "Past eruptions and future predictions: Analyzing ancient responses to Mount Vesuvius for use in modern risk management". Journal of Volcanology and Geothermal Research (به انگلیسی). 396: 106851. Bibcode:2020JVGR..39606851M. doi:10.1016/j.jvolgeores.2020.106851. ISSN 0377-0273. S2CID 216194471.
  3. Vogel, Sebastian; Esposito, Domenico; Seiler, Florian; Märker, Michael (2012). Analysing the Rural Landscape around Pompeii before the Eruption of Somma-Vesuvius in AD 79 (PDF). Landscape Archaeology Conference (LAC 2012). ETopoi, Journal for Ancient Studies. Vol. Special Volume 3. pp. 377–382. Archived (PDF) from the original on June 14, 2022. Retrieved June 8, 2022.
  4. 1 2 Andrew Wallace-Hadrill (October 15, 2010). "Pompeii: Portents of Disaster". BBC History. Archived from the original on January 8, 2021. Retrieved February 4, 2011.
  5. 1 2 "Science: Man of Pompeii". Time. October 15, 1956. Archived from the original on December 14, 2008. Retrieved February 4, 2011.
  6. Daley, Jason (October 10, 2018). "Mount Vesuvius Boiled Its Victims' Blood and Caused Their Skulls to Explode". Smithsonian Magazine. Archived from the original on October 10, 2018. Retrieved August 15, 2022.