قرص سرماخوردگی بزرگسالان
قرص سرماخوردگی بزرگسالان دارویی برای درمان سرماخوردگی است.
موارد مصرف
قرص سرماخوردگی بزرگسالان نوعی ترکیب از چند عامل برای مداوای سرماخوردگی است. این دارو از ترکیب فنیل‌افرین (یک منقبض کننده عروقی سمپاتومیمتیک)، کلرفنیرامین (آنتی هیستامین) و استامینوفن ساخته شده است. این دارو اغلب در درمان علائم سرماخوردگی (به خصوص سرماخوردگی‌های ویروسی بزرگسالان) مانند کرونا، آبریزش بینی، سرفه، گلودرد و تب استفاده می‌شود. گاه در مشکلات مشابه مانند حساسیت تنفسی نیز به کار می‌رود.
مکانیسم اثر
فنیل آفرین یک ترکیب مقلد اثر سمپاتیک است و با انقباض عروق موجب کاهش علائمی مانند آبریزش بینی، احتقان مخاطی و اشکریزش می‌شود. استامینوفن یک ترکیب مسکن و تب بر است. کلرفنیرامین مالئات نیز با بلوک اثرات هیستامین بر گیرنده‌های H۱ تأثیر می‌کند.
عوارض جانبی
ناشی از ترکیبات سازنده دارو می‌باشد مثلاً کلرفنیرامین خواب‌آور و آنتی کولینرژیک (خشکی مخاط) است و فنیل آفرین می‌تواند موجب تاکیکاردی و افزایش فشارخون شود.
ترکیبات مشابه
در قرص سرماخوردگی بزرگسالان رایج ۳۲۵ میلی‌گرم استامینوفن، ۳۰ میلی‌گرم فنیل آفرین و ۲ میلی‌گرم کلرفنیرامین وجود دارد. ترکیبات مشابه متعددی توسط شرکت‌های دارویی مختلف با نامهایی مانند کلداستاپ، کلداکس، اگزاکلد، سوپر کلد، تاکی‌فلودک و بیولنول کلد به همین منظور عرضه شده‌اند. در این داروها گاه نوع ترکیب عوض شده‌است مثلاً در بیولنول کلد روزانه به جای کلرفنیرامین از دکسترومتورفان که ضد سرفه است استفاده شده‌است و گاه میزان ترکیبات تغییر کرده‌است مثلاً در بیولنول کلد فورت شبانه به جای ۳۲۵ میلی‌گرم استامینوفن از ۵۰۰ میلی‌گرم استامینوفن استفاده شده‌است. ترکیب آنتی هیستامین دکونژستانت فاقد استامینوفن است.
مقایسهٔ اکتوکلد و کلداکس
در بازار داروهای بدون نسخهٔ درمان سرماخوردگی، فرآورده‌های «اکتوکلد» و «کلداکس» از رایج‌ترین داروهای ترکیبی هستند که برای کاهش تب، درد، احتقان و علائم تنفسی به‌کار می‌روند.[۱] این دو محصول به دلیل شباهت کارکرد، اغلب مقایسه می‌شوند؛ با این حال تفاوت‌های ترکیبی و کاربردی میان آن‌ها وجود دارد.[۲]
ترکیبات دارویی
فرمولاسیون پایهٔ اکتوکلد عمدتاً شامل استامینوفن، سودوافدرین و یک آنتی‌هیستامین نسل اول است. در مقابل، برخی فرآورده‌های کلداکس علاوه بر این ترکیبات حاوی دکسترومتورفان (ضدسرفهٔ مرکزی) یا گایافنزین (خلط‌آور) نیز هستند.[۳] این تفاوت‌ها باعث می‌شود کلداکس برای کنترل سرفهٔ خشک مناسب‌تر باشد، درحالی‌که اکتوکلد بیشتر برای تب، سردرد و احتقان بینی مصرف می‌شود.
تفاوت در موارد مصرف
وجود ضدسرفه در برخی نسخه‌های کلداکس موجب می‌شود که این فرآورده در بیمارانی که سرفهٔ مقاوم یا تحریک‌کننده دارند ترجیح داده شود. فرمولاسیون اکتوکلد بیشتر برای کنترل علائم غیرتنفسی مانند سردرد، تب و گرفتگی بینی توصیه می‌شود.[۴] مرورهای بالینی نشان داده‌اند که تفاوت معنادار در اثربخشی کلی میان این دو محصول گزارش نشده‌است و انتخاب بیشتر براساس علائم غالب بیمار انجام می‌شود.[۵]
تفاوت‌های احتمالی در عوارض جانبی
هر دو فرآورده ممکن است باعث خواب‌آلودگی، بی‌خوابی یا افزایش ضربان قلب به دلیل وجود سودوافدرین شوند. در نسخه‌هایی از کلداکس که دکسترومتورفان دارند، احتمال خواب‌آلودگی یا سرگیجه اندکی بیشتر گزارش شده‌است. شدت و بروز عوارض وابسته به حساسیت فردی و دوز مصرفی است.[۶]
شکل دارویی و دسترسی
اکتوکلد عمدتاً به‌صورت قرص عرضه می‌شود؛ درحالی‌که برخی محصولات کلداکس علاوه‌بر قرص، شکل شربت نیز دارند. هر دو محصول در ایران به‌عنوان داروی بدون نسخه قابل تهیه هستند و بسته به شرکت تولیدکننده، قیمت و شکل دارویی می‌توانند متفاوت باشند.[۷]
بازتاب در منابع عمومی فارسی
در برخی منابع عمومی فارسی، تفاوت میان این دو فرآورده با رویکرد مقایسهٔ ترکیبات و علائم هدف توصیف شده‌است و معمولاً بر حضور ترکیبات ضدسرفه در برخی نسخه‌های کلداکس و نقش اکتوکلد در کنترل تب و احتقان تأکید می‌شود.[۸] در یک تحلیل دیگر نیز مقایسهٔ کاربردی این دو دارو از منظر شدت علائم و نیاز بیمار ارائه شده‌است.[۹]
جمع‌بندی
در مجموع، هر دو فرآورده از نظر اثربخشی کلی مشابه هستند و تفاوت اصلی آن‌ها به وجود دکسترومتورفان یا گایافنزین در برخی نسخه‌های کلداکس مربوط می‌شود. انتخاب میان این دو محصول معمولاً براساس نوع علائم غالب، سابقهٔ حساسیت دارویی و ترجیح فردی انجام می‌شود.[۱۰]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "Overview of OTC cold medications". Mayo Clinic (به انگلیسی).
- ↑ "Cold medicine ingredients". Drugs.com (به انگلیسی).
- ↑ "Active ingredients in cold and flu medications". NCBI (به انگلیسی).
- ↑ "Effectiveness of combination cold medicines". PubMed (به انگلیسی).
- ↑ "Guidance on use of OTC cold medicines". CDC (به انگلیسی).
- ↑ "Side effects of common cold medicines". WebMD (به انگلیسی).
- ↑ "Comparative review of OTC cold preparations". Cochrane (به انگلیسی).
- ↑ «تفاوت قرص اکتوکلد با کلداکس». 123 سلکت.
- ↑ «مقایسه اکتوکلد و کلداکس». DiscusPlus.
- ↑ "Cold medicine selection guidelines". Drugs.com (به انگلیسی).
- فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷