قنیر

قنیر
قنْیر
Kannir
روستا
ریشه‌شناسی: برگرفته از نام شخصی[۱]
مختصات: ۳۲°۳۱′۴۲″ شمالی ۳۵°۰۱′۵۱″ شرقی / ۳۲٫۵۲۸۳۳°شمالی ۳۵٫۰۳۰۸۳°شرقی / 32.52833; 35.03083
شبکه فلسطین۱۵۳/۲۱۴
واحد جغرافیایی-سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشحیفا
تاریخ تخلیه۲۵ آوریل ۱۹۴۸[۲]
مساحت
 • کل۱۰٬۸۲۶ دونوم (۱۰٫۸۲۶ کیلومتر مربع یا ۴٫۱۸۰ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۷۵۰[۴][۳]
علت تخلیهپیامد سقوط شهر نزدیک
علت دومبیم از گرفتار شدن در درگیری‌ها
شهرک‌های کنونیرگاویم[۵]

قنیر (به عربی: قنیر) روستایی فلسطینی بود که در ۳۵ کیلومتری جنوب حیفا قرار داشت. این روستا در سال ۱۹۴۵ میلادی ۷۵۰ نفر جمعیت داشت و در آستانهٔ جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه شد.

قنیر در ارتفاع ۹۰ تا ۱۰۰ متری از سطح دریا در دامنهٔ جنوبی رشته‌کوه کرمل واقع بود. مساحت اراضی آن بیش از ۱۰٬۸۰۰ دونم بود و اقتصاد روستا بر پایهٔ کشاورزی و دامپروری استوار بود. پس از تخلیهٔ روستا در سال ۱۹۴۸، کیبوتص رگاویم در سال ۱۹۴۹ بر زمین‌های آن بنیان نهاده شد.

پیشینه

دورهٔ عثمانی

در اواخر دورهٔ عثمانی، نام قنیر در نقشهٔ ژاکوتن که در جریان لشکرکشی ناپلئون بناپارت به مصر و شام در سال ۱۷۹۹ ترسیم شده بود پدیدار می‌شود.[۶][۷]

در سال ۱۸۵۹ میلادی، کنسول انگلیس راجرز جمعیت روستا را ۲۵۰ نفر برآورد کرد که ۲۴ فدّان زمین زراعی داشتند.[۸] تا سال ۱۸۸۲، بررسی غرب فلسطین متعلق به صندوق اکتشاف فلسطین این مکان را روستایی با اندازهٔ متوسط از خشت توصیف کرد که یک چاه آب در جنوب و چاهی دیگر در غرب آن وجود داشت.[۸] بر پایهٔ گزارش‌های بعدی، خانه‌های روستا از سنگ ساخته شده و پهلو به پهلوی یکدیگر قرار داشتند.[۵]

فهرست جمعیتی مربوط به حدود سال ۱۸۸۷ نشان می‌داد که «الکنیر» در حدود ۶۶۵ ساکن داشت که همگی مسلمان بودند.[۹]

دورهٔ قیمومت بریتانیا

در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت قنیر ۴۰۰ نفر بود و همگی مسلمان بودند.[۱۰] این رقم در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین اندکی افزایش یافت و به ۴۸۳ نفر رسید که همچنان همگی مسلمان بودند و در ۹۲ خانه زندگی می‌کردند.[۱۱]

بر پایهٔ آمار سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۷۵۰ نفر مسلمان بود[۴] و مساحت کل اراضی آن ۱۰٬۸۲۶ دونم بود.[۳] از این میزان، ۵٬۷۶۰ دونم برای کشت غلات به کار می‌رفت و ۴۶۰ دونم آبیاری می‌شد یا به باغ‌های میوه اختصاص داشت.[۵][۱۲] همچنین ۲۲ دونم زمین ساخته‌شده (شهری) بود.[۱۳]

بر پایهٔ منبع عربی، در روستا یک مسجد به مساحت نزدیک به یکصد متر مربع با مناره و محراب وجود داشت.[۱۴] در سال ۱۹۳۷ یک مدرسهٔ ابتدایی خصوصی (از پایه اول تا چهارم) با هزینهٔ اهالی روستا تأسیس شد.[۱۵]

جنگ ۱۹۴۸ و پس از آن

بین ۲۲ تا ۲۴ آوریل ۱۹۴۸ زنان و کودکان قنیر آغاز به ترک روستا کردند؛ ظاهراً بر پایهٔ «دستور از بالا» از سوی فرماندهان عرب.[۱۶][۱۷]

بر پایهٔ گزارشی که فوزی القاوقجی به فرماندهی عالی عرب فرستاد، در ساعت ۴ بامداد ۸ مه ۱۹۴۸ حمله‌ای دشمن از سوی عین هشوفت به قنیر و کفر قاری آغاز شد. مهاجمان از خودروهای زرهی پشتیبانی می‌شدند. به گفتهٔ القاوقجی حمله «دفع شد» و از طرف فلسطینی یک کشته و چهار زخمی بر جای ماند.[۱۸]

با این حال، بر پایهٔ منابع هاگانا، نیروهای تیپ ۳ الکساندرونی «در ۹ مه ۱۹۴۸ به روستا یورش بردند، چهار عرب را کشتند و ۵۵ خانه را منفجر کردند».[۱۹] به گفتهٔ بنی موریس، ساکنان باقی‌ماندهٔ روستا احتمالاً در همین زمان آنجا را ترک کردند.[۲۰] پس از پایان جنگ، منطقه به دولت اسرائیل الحاق شد و کیبوتص رگاویم در سال ۱۹۴۹ بر زمین‌های روستا بنیان نهاده شد.[۵]

ولید خالدی در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل را چنین توصیف کرد:

آوار سنگی در سراسر محوطه پراکنده‌است و خار و درختان انجیر و کاکتوس آن را پوشانده‌اند. بخشی از زمین‌های مجاور به‌عنوان چراگاه و بخشی دیگر برای کشاورزی توسط اسرائیلی‌ها به کار می‌رود.[۵]

آوارگان قنیر در اردوگاه‌های پناهندگان در اردن و سوریه و نیز در اردوگاه جنین، اردوگاه نور شمس، عتیل، کفر رمان، وادی عاره، کفر قرع، عاره و برطعه ساکن شدند.[۲۱]

منابع

  1. ↑ Palmer, 1881, p. 147
  2. ↑ Morris, 2004, p. xviii village #171. Also gives causes of depopulation
  3. 1 2 3 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 48
  4. 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics, 1945, p. 14
  5. 1 2 3 4 5 Khalidi, 1992, p.181
  6. ↑ Kallner, D.H. (۱۹۴۴). «Jacotin's Map of Palestine». Quarterly Statement - Palestine Exploration Fund. ۷۶: ۱۶۱.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Karmon, Y. (۱۹۶۰). «An Analysis of Jacotin's Map of Palestine». Israel Exploration Journal. ۱۰ (۳, ۴): ۱۶۹.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. 1 2 Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۲. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Schumacher, G. (۱۸۸۸). «Population list of the Liwa of Akka». Quarterly Statement - Palestine Exploration Fund. ۲۰: ۱۸۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 91
  13. ↑ Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 141
  14. ↑ «قنیر». الباحث عباس نمر. ۲۰۱۷-۰۱-۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ «وثائق عن قریة قنیر المهجرة». عرب ۴۸. ۲۰۱۱-۰۸-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۱۷۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۲۴۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. ↑ Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۱۸۱.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۲۴۴. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۲۴۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. ↑ «وثائق عن قریة قنیر المهجرة». عرب ۴۸. ۲۰۱۱-۰۸-۰۴. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

کتاب‌شناسی

  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون