قهرمانی شطرنج جهان

دینگ لیرن قهرمان قبلی شطرنج جهان (۲۰۲۳)
ماگنوس کارلسن، قهرمان پیشین شطرنج جهان
امانوئل لاسکر رکورد دار قهرمانی مکرر، با ۲۷ قهرمانی پی در پی

قهرمانی شطرنج جهان (World Chess Championship) رقابتی برای تعیین بهترین شطرنج‌باز جهان است. مردان و زنان در هر سنی شایستگی تصاحب این عنوان را دارند. پس از کناره‌گیری مگنوس کارلسن از دفاع عنوان قهرمانی خود، استادبزرگ دینگ لیرن از کشور چین، قهرمان کنونی شطرنج جهان شد.

پس از او دومارجو گوکش هندی توسط شکست رسمی قهرمان جهان در مسابقات به این درجه نائل شد

باور عمومی اولین رقابت رسمی قهرمانی شطرنج جهان را در سال ۱۸۸۹ می‌داند که دو بازیکن برتر اروپا در آن هنگام یعنی ویلهلم اشتاینیتس و یوهان چین یک رویارویی مستقیم را برگزار کردند. از ۱۸۶۶ تا ۱۹۴۸ این قهرمان جهان بود که شرایط برگزاری مسابقه را تعیین می‌کرد، شخصی که قهرمان جهان را به رقابت می‌طلبید باید مبلغ قابل توجهی برای برگزاری مسابقه فراهم می‌کرد و در صورت پیروزی در یک رویارویی مستقیم که از تعداد زیادی مسابقه تشکیل می‌شد قهرمانی را به دست می‌آورد. از ۱۹۴۸ تا ۱۹۹۳ این مسابقه با نظارت فیده، فدراسیون جهانی شطرنج برگزار می‌شد اما در سال ۱۹۹۳ گری کاسپارف قهرمان وقت جهان از فیده خارج شد و مسابقهٔ قهرمانی جهان خود را خارج از نظارت فیده برگزار کرد. از آن زمان تا سال ۲۰۰۶ دو قهرمان شطرنج جهان وجود داشت، یکی قهرمان جهان از نظر فیده که در مسابقهٔ رسمی قهرمانی جهان فیده مشخص می‌شد و یکی قهرمان سنتی شطرنج جهان که به روش سنتی شکست قهرمان پیشین در یک رویارویی مستقیم برای قهرمانی جهان تعیین می‌شد. در سال ۲۰۰۶ این دو عنوان با برگزاری مسابقهٔ قهرمانی جهان ۲۰۰۶ دوباره متحد شدند.

قهرمان فعلی جهان استاد بزرگ گوکش هست و دارای رکورد جوانترین استاد بزرگ که به این مقام رسیده (۲۰۲۴)

قهرمان قبلی شطرنج جهان دینگ لیرن بود قهرمان قبل ماگنوس کارلسن بود که در سال ۲۰۱۳ با غلبه بر ویسواناتان آناند، قهرمان پنج دوره جهان، موفق به کسب این عنوان شد. وی در سالهای ۲۰۱۴، ۲۰۱۶، ۲۰۱۸ و ۲۰۲۱ نیز به ترتیب با کسب پیروزی مقابل ویسواناتان آناند، سرگئی کاریاکین، فابیانو کاروانا و یان نپومنیاشی توانست مقام قهرمانی شطرنج جهان را برای خود حفظ کند.[۱][۲] اما کارلسن در سال ۲۰۲۳ از دفاع از عنوان قهرمانی خود امتناع کرد.

علاوه بر این عنوان، رقابت‌های دیگری با نام‌های قهرمانی شطرنج زنان جهان، جوانان (زیر ۲۰ سال)، رده‌های سنی مختلف ۸ تا ۱۸ سال، پیشکسوتان و کامپیوترها برگزار می‌شود. کامپیوترهای شطرنج‌باز حق شرکت در رقابت اصلی قهرمانی جهان را ندارند.

قوانین بازی

مسابقه قهرمانی جهان شامل چهارده (۱۴) دور بازی بین دو کاندیدا نهایی است. کنترل زمان برای هر بازی ۱۲۰ دقیقه برای ۴۰ حرکت اول، ۶۰ دقیقه برای ۲۰ حرکت بعدی و سپس ۱۵ دقیقه برای بقیه بازی، با افزایش ۳۰ ثانیه در هر حرکت از حرکت ۶۱ است.

قهرمانان بی‌رقیب ۱۸۸۶–۱۹۹۳

ردیفنامسالکشورسن
۱ویلهلم اشتاینیتس۱۸۸۶–۱۸۹۴ اتریش-مجارستان ( بوهم)
 ایالات متحده آمریکا		۵۰–۵۸
۲امانوئل لاسکر۱۸۹۴–۱۹۲۱ امپراتوری آلمان۲۶–۵۲
۳خوزه رائول کاپابلانکا۱۹۲۱–۱۹۲۷ کوبا۳۳–۳۹
۴الکساندر آلخین۱۹۲۷–۱۹۳۵
۱۹۳۷–۱۹۴۶		فرانسه جمهوری سوم فرانسه
روسیه روس‌های مهاجر		۳۵–۴۳
۴۵–۵۴
۵ماکس اویوه۱۹۳۵–۱۹۳۷ هلند۳۴–۳۶
۶میخائیل بتوینیک۱۹۴۸–۱۹۵۷
۱۹۵۸–۱۹۶۰
۱۹۶۱–۱۹۶۳		 اتحاد جماهیر شوروی (روسیه)۳۷–۴۶
۴۷–۴۹
۵۰–۵۲
۷واسیلی اسمیسلوف۱۹۵۷–۱۹۵۸ اتحاد جماهیر شوروی (روسیه)۳۶
۸میخائیل تال۱۹۶۰–۱۹۶۱ اتحاد جماهیر شوروی (لتونی)۲۴
۹تیگران پتروسیان۱۹۶۳–۱۹۶۹ اتحاد جماهیر شوروی (ارمنستان)۳۴–۴۰
۱۰بوریس اسپاسکی۱۹۶۹–۱۹۷۲ اتحاد جماهیر شوروی (روسیه)۳۲–۳۵
۱۱بابی فیشر۱۹۷۲–۱۹۷۵ ایالات متحده آمریکا۲۹–۳۲
۱۲آناتولی کارپف۱۹۷۵–۱۹۸۵ اتحاد جماهیر شوروی (روسیه)۲۴–۳۴
۱۳گری کاسپارف۱۹۸۵–۱۹۹۳ اتحاد جماهیر شوروی (آذربایجان)
 روسیه		۲۲–۳۰

قهرمانان بی‌رقیب ۲۰۰۶–تاکنون

#نامسالکشورسن
۱۴ولادیمیر کرامنیک۲۰۰۶–۲۰۰۷ روسیه۲۱
۱۵ویسواناتان آناند۲۰۰۷–۲۰۱۳ هند۳۱
۱۶ماگنوس کارلسن۲۰۱۳–۲۰۲۳ نروژ۲۲
۱۷دینگ لیرن۲۰۲۳–۲۰۲۴ چین۳۱
۱۸گوکش دی۲۰۲۴ تا کنون

 هند|| ۱۸

منابع

  1. ↑ FIDE-Agon agreement (3.1a) of Annex 11, 2012 FIDE General Assembly
  2. ↑ "London Will Host FIDE World Chess Championship Match 2018". World Chess. 29 November 2017. Archived from the original on 1 December 2017. Retrieved 30 November 2017.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:ربات:وضعیت نامعلوم پیوند اصلی (link)
در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ قهرمانی شطرنج جهان موجود است.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.