قهوه در ایران
 کافهای سنتی در باغموزه تهران | |
| گونه | نوشیدنی گرم |
|---|---|
| خاستگاه |  ایران |
| منطقه یا ناحیه | خاورمیانه |
| آغاز تولید | سدهٔ شانزدهم میلادی (صفویان) |
| رنگ | قهوهای تیره تا سیاه |
| مزه | قوی و معطر؛ معمولاً همراه با هل یا گلاب |
| مواد تشکیلدهنده | دانه قهوه، آب، شکر، هل، گلاب (اختیاری) |
| انواع | قهوه ، قهوه یزدی، نوشیدنیهای اسپرسو |
| محصول مشابه | قهوه ترک، قهوه عربی، چای در ایران |
قهوه در ایران به فرهنگ، تاریخ و صنعت نوشیدن و تولید قهوه در ایران اشاره دارد. در دهههای اخیر، قهوه بهعنوان بخشی از سبک زندگی شهری در ایران گسترش یافته و تبدیل به یکی از محبوبترین نوشیدنیهای گرم پس از چای ایرانی شده است. رشد کافیشاپها، ظهور مسابقات باریستایی و توجه به قهوههای اسپشالتی (ویژه) از نشانههای این تحول است.
تاریخچه
ورود قهوه به ایران به دوران صفویه (قرن شانزدهم میلادی) بازمیگردد، زمانی که تجارت با کشورهای عثمانی و عربی باعث ورود این نوشیدنی به شهرهایی چون اصفهان و شیراز شد. در دورهٔ قاجار، قهوهخانهها که بیشتر محل نوشیدن چای بودند، گاهی قهوه نیز سرو میکردند، اما پس از گسترش چای سیاه، مصرف قهوه کاهش یافت. در قرن بیستم، با ورود فرهنگ غربی و ایجاد نخستین کافههای مدرن در تهران، قهوه دوباره جایگاه خود را بازیافت.
قهوه در دوران معاصر
در دهههای ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ خورشیدی، با افزایش سفرهای خارجی، رشد برندهای قهوه بینالمللی، و توسعهٔ کافیشاپها در شهرهای بزرگ، قهوه به یکی از اجزای اصلی سبک زندگی جوانان ایرانی تبدیل شد. شهرهایی مانند تهران، شیراز، اصفهان و مشهد مراکز اصلی مصرف و آموزش قهوه در ایران بهشمار میآیند.
فرهنگ قهوهنوشی
فرهنگ قهوه در ایران ترکیبی از سبک سنتی و مدرن است. در حالی که در جنوب ایران، بهویژه در بوشهر و خوزستان، قهوه عربی یا قهوه تلخ با هل و زعفران رواج دارد، در مناطق شهری قهوه به سبک اروپایی (مانند اسپرسو، لاته و کاپوچینو) سرو میشود. در سالهای اخیر، مسابقات باریستا و جشنوارههای قهوه در ایران برگزار میشود و بسیاری از باریستاهای ایرانی در مسابقات جهانی شرکت کردهاند.[۱]
صنعت و تجارت
هرچند ایران تولیدکنندهٔ دانهٔ قهوه نیست، اما صنعت برشتهکاری (روست) و فروش قهوه رشد قابلتوجهی داشته است. برندهای ایرانی متعددی در حوزهٔ قهوه اسپرسو، قهوه فوری و قهوه دمی فعال هستند. واردات دانههای سبز از کشورهای برزیل، کلمبیا، اتیوپی و ویتنام صورت میگیرد و در کارگاههای داخلی برشته میشود. با رشد بازار قهوه، کارگاههای آموزش باریستا و دورههای اسپشالتی کافی نیز در شهرهای مختلف گسترش یافتهاند.
رسانه و رویدادها
رویدادهایی مانند جشنواره ملی قهوه ایران، نمایشگاه بینالمللی قهوه و چای و مسابقات باریستا [۲]زیر نظر انجمنهای تخصصی قهوه برگزار میشود. رسانههای تخصصی و صفحات اجتماعی مرتبط با قهوه نیز نقش مهمی در آموزش و ارتقای آگاهی عمومی دربارهٔ کیفیت، طعم و روشهای دمآوری ایفا میکنند.
جستارهای وابسته
منابع
- "Despite challenges, Iran's coffee market is prospering" (به انگلیسی). Perfect Daily Grind. ۲۰۲۵. Retrieved 8 October 2025.
- "Iran eyes strategic coffee trade ties with Vietnam amid surging coffee market" (به انگلیسی). Tehran Times. Retrieved 8 October 2025.
- "Exploring Coffee Culture in Iran" (به انگلیسی). Perfect Daily Grind. ۲۰۲۲. Retrieved 8 October 2025.
- "Iranian Coffee Culture: From Traditional Brews To Modern Cafés" (به انگلیسی). OrientTrips. Retrieved 8 October 2025.
- "Iranian Coffee House (Ghahve Khaneh)" (به انگلیسی). TasteIran. Retrieved 8 October 2025.
- "Iran Coffee Industry Outlook 2024–2028" (به انگلیسی). ReportLinker. Retrieved 8 October 2025.
- "The Promise of Progress from Iran's Cafes" (به انگلیسی). American Iranian Council. Retrieved 8 October 2025.
- ↑ ایران، عصر (۱۴۰۴/۰۳/۰۴ - ۱۶:۳۳). «فلسفه زیبای چای و قهوه در میان عرب های ایران (فیلم)». fa. دریافتشده در 2025-10-09. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - ↑ «ایران باریستا - آموزش باریستا - باریستا در ایران». iranbarista.org. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.