لاکپشت پرنده فهرستی از کتابهای برتر هر فصل ادبیات کودک و نوجوان است که با همکاری مشترک مؤسسه شهر کتاب و فصلنامه تخصصی پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان تهیه میشود. افزون بر این هیئت داوران لاکپشت پرنده، کتابهای برگزیدهی هر سال را نیز انتخاب و به کتابهای برگزیده نشانهای طلایی و نقرهای اهدا میکنند.
کتابها براساس شیوهنامهای مکتوب و با اصول و معیارهایی روشن به فهرست راه مییابند و یا موفق به دریافت نشان طلایی یا نقرهای میشوند.
هر سال داوران و سیاست گذاران فهرست، بر اساس مقتضیات روز و هم چنین با توجه دیدگاهها و نقد و بررسی صاحب نظران، این معیارها و ملاکها را بازبینی میکنند و آنها را در متنی با عنوان اصول، شیوهی اجرایی و معیارهای فهرست و نشانهای لاکپشت پرنده اعلام میکنند.
تاکنون، ۳۸ فهرست از لاکپشت پرنده منتشر شدهاست.
هدف
گروهی از منتقدان و کارشناسان کودک و نوجوان در پایان هر فصل، فهرستی از کتابهای کودک و نوجوان منتشر شده در یک فهرست معرفی میکنند. این فهرست بهعنوان ضمیمه فصلنامه پژوهشنامه ادبیات کودک و نوجوان منتشر میشود و میتواند راهنمای پدرها و مادرها، معلمها و مربیها و سایر علاقهمندان به ادبیات کودک و نوجوان باشد تا مناسبترین کتابهای سال را برای کتابخوانی بچهها و دانشآموزان انتخاب کنند.
در سال اول انتشار این فهرست، کتابها در سه گروه کتابهای عالی، کتابهای خوب و کتابهای راهیافته طبقهبندی و معرفی میشدند. درحالحاضر، کتابها بر مبنای گروه سنی و گروه موضوعی و همچنین، بر حسب رأی داورها با امتیاز شش لاکپشت (کتابهای بسیار عالی)، پنج لاکپشت (کتابهای عالی)، چهار لاکپشت (کتابهای خیلی خوب) و سه لاکپشت (کتابهای خوب) معرفی میشوند.
اسفند ماه ۱۳۹۱ اولین دوره اهدای نشان لاکپشت پرنده برگزار شد و به پنج کتاب برگزیده فهرست لاکپشت پرنده نشان طلایی و نقرهای لاکپشت پرنده اهدا شد.
داوران
- معصومه انصاریان
- محمود برآبادی
- شیوا حریری
- مینا حدادیان
- شادی خوشکار
- فاطمه زمانی
- نلی محجوب
- مریم محمدخانی
- مهدی یوسفی
- رؤیا میرغیاثی
- علی اصغر سیدآبادی
- شکوه حاجینصرالله
- حمید اباذری
- گیسو فغفوری
- فرمهر منجزی
- حسین شیخالاسلامی
- حدیث لزرغلامی
- مسعود ملکیاری
- رویا مکتبی
- عذرا جوزدانی
چهارمین دوره (اسفند ۱۳۹۴)
| جایزه | برنده | توضیحات |
| نشان طلایی و جایزه نقدی | علی گلشن | سگسانان و کفتارها |
| نشان طلایی | نیل گیمن | برای آفریدن جهانی نو و ارائه پیشنهادهای تازه در رمان نوجوانان اقیانوس انتهای جاده |
| نشان نقرهای | مهدی رجبی | برای شخصیتپردازی ویژه، بهرهگیری از طنز و زبانی متفاوت در کنسرو غول |
|
| نشان نقرهای | مهدی فاتحی و حامد حبیبی | به خاطر مجموعه شب هزار و دوم |
| نشان نقرهای و جایزه نقدی | جواد ماهرزاده | برای ریحانه دختر نرگس |
| نشان نقرهای و جایزه نقدی | علی خدایی | برای برخورد خلاقانه و نوآوری در تولید کتاب کودکان زیر پنج سال، ابتکار در تصویرگری و کتابسازی در کتاب تو لکلکی یا دارکوب |
| لوح تقدیر و جایزه نقدی | فرزاد فربد | مترجم کتاب اقیانوس انتهای جاده |
پنجمین دوره (اسفند ۱۳۹۵)
| جایزه | برنده | توضیحات |
| نشان طلایی و جایزه نقدی | ژان کلود مورلوا | رودخانه واژگون |
| نشان نقرهای | نازنین آیگانی | قصههای نترسناک |
| نشان نقرهای | عباس جهانگیریان | سایه هیولا |
| نشان نقرهای | سمانه قاسمی | به! به! |
| نشان ویژه | علیاشرف درویشیان | نویسندهٔ پیشکسوت کتابهای کودک و نوجوان |
| نشان ویژه | نیره نقوی | برای نقاشی و تصویرگری کتابهای کودک و نوجوان |
ششمین دوره (اسفند ۱۳۹۶)
| جایزه | برنده | توضیحات |
| نشان طلایی و جایزه نقدی | شبون داد | برای کتاب کودک باتلاق |
| لوح تقدیر | بیتا ابراهیمی زاده | برای ترجمهٔ کتاب کودک باتلاق |
| نشان نقرهای | معصومه پورطاهریان | برای کتاب بازی با ابزارهای ساده |
| نشان ویژه | بهروز غریبپور | نویسنده و هنرمند پیشکسوت کتابهای کودکان و نوجوانان |
| نشان ویژه | گلی امامی | مترجم پیشکسوت |
نهمین دوره (اسفند ۱۳۹۹)
| جایزه | برنده | توضیحات |
| نشان طلایی | اسا لیند | مجموعهی گرگ ماسهای (تابستان اول/ تابستان دوم/ تابستان سوم)/ |
| نشان نقرهای | فانی مارسو و ژوئل ژولیوه | چشمانداز جهان، طبیعت جهان در یک کتاب طولانی |
| نشان نقرهای | میشل کیوواس | اعترافات یک دوست خیالی |
| نشان نقرهای | محمود درویش | به دیگری فکر کن |
| نشان نقرهای | سام گیتون | تاجر برف |
| نشان ویژه | احمدرضا احمدی | نویسنده |
| نشان ویژه | فیروزه گلمحمدی | تصویرگر |