لباس هزارگی

	Faravahar background
بخشی از مجموعه مباحث دربارهٔ
مردمان هزاره
	درباره ; سرزمین; زبان; تاریخ; فرهنگ; پراکندگی; آزار و اذیت; طوایف; آشپزی; پوشاک;
	افراد ; فهرست افراد هزاره; حذب‌های هزاره; نویسندگان \| رده; شاعران \| رده; نظامیان; ادیان; ورزشکاران; جنگ‌ها;

لباس هزاره یا لباس هزارگی یا لباس‌هایی که به‌طور سنتی توسط گروه قومی هزاره پوشیده می‌شود، نقش مهم و ویژه‌ای در حمایت از هویت فرهنگی و اجتماعی هزاره‌ها دارد. لباس‌های هزاره به صورت دستی و ماشینی تولید می‌شوند؛ در افغانستان، لباس‌های هزاره‌ها در اکثر نقاط کشور، به ویژه در استان‌های مرکزی کشور، دوخته می‌شود.^[۱]^[۲] مردان اغلب لباس‌هایی از پشم می‌پوشند، در حالی که زنان اغلب مخمل یا ابریشم بافته شده با طرح‌های پیچیده می‌پوشند. به‌طور سنتی، مردان و زنان به‌طور یکسان سر خود را می‌پوشانند. پارچه‌ها و رنگ‌های مورد استفاده به سن، جنسیت و طبقه اجتماعی فرد بستگی دارد.

لباس مردانه

مردان هزاره به‌طور سنتی لباس و کلاه‌هایی از جنس پارچه‌ای مصنوعی به نام برک یا بوروک می‌پوشند.^[۳]^[۴] برک نوعی پارچه نرم، بادوام و ضخیم است که از پشم اولیه بره‌های گوسفندان خاصی که در هزارستان (هزاره‌جات) پرورش می‌یابند، تهیه می‌شود. برک می‌تواند برای تهیه لباس‌های زمستانی مقاوم در برابر رطوبت استفاده شود و توسط هزاره‌ها به عنوان پارچه‌ای شیک و مجلل در نظر گرفته می‌شود. گفته می‌شود برک نرمی خاصی دارد و دردهای عضلانی و مفصلی را کاهش می‌دهد.^[۱] امروزه رایج‌ترین لباس در بین مردان هزاره پیراهن و تنبان است.^[۲]

لباس زنانه

لباس سنتی دختران هزاره «پرهَن تَنبان» یا به‌طور خلاصه «پرهَن» نامیده می‌شود. این لباس شامل یک پیراهن بلند (پرهَن) است که با شلوار گشاد (تنبان) ست می‌شود و اغلب با یک شال یا روسری رنگارنگ همراه است. این لباس معمولاً با گلدوزی‌های غنی، رنگ‌های پر جنب و جوش و طرح‌های پیچیده، منعکس کننده فرهنگ و میراث هزاره است.

لباس سنتی زنان هزاره شامل دامنی چین‌دار با تنبان یا زیرپوش است. برای دامن‌های پایینی از پارچه‌های ارزان‌تر استفاده می‌شود، در حالی که قسمت بالایی اغلب از مواد بهتری مانند مخمل یا زری با تور یا حاشیه‌های تزئینی در پایین دوخته می‌شود. پیراهن زنانه تا ساق پا، یقه بسته و آستین بلند است و در دو طرف چاک دارد که روی دامن‌ها قرار می‌گیرد و به دلیل کامل بودن در لباس‌های اسلامی مورد تحسین قرار می‌گیرد. لباس زنان هزاره با توجه به شرایط اجتماعی، اقتصادی و سنی آنها ویژگی‌های خاصی دارد. لباس زنان جوان هزاره از پارچه‌های مختلف در رنگ‌ها و طرح‌های مختلف با چادرهای رنگارنگ دوخته می‌شود، اما زنان مسن‌تر به پارچه‌ها و طرح‌های تیره‌تر تمایل دارند. چادر زنان هزاره اغلب با زیورآلاتی که اغلب نقره‌ای یا طلایی هستند و گاهی با کلاه تزئین می‌شود. از دیگر زیورآلات می‌توان به گردنبندهای نقره‌ای یا طلایی با مهره‌های رنگارنگ، دکمه، النگو و دستبندهای نقره‌ای یا طلایی اشاره کرد.^[۱]^[۲]

پوشش سر

هزاره‌ها به‌طور سنتی از سربند یا کلاه استفاده می‌کنند که انواع مختلفی برای مردان و زنان دارد. انواع مختلفی از کلاه‌ها و سرپوش‌های هزاره وجود دارد که برخی از آنها از پوست حیوانات و برخی از برک ساخته شده‌اند. برخی از مردان هزاره همچنین عمامه خراسانی می‌پوشند.^[۵]