لوک‌باتان

لوک‌باتان
شهر
لوک‌باتان در جمهوری آذربایجان واقع شده
لوک‌باتان
لوک‌باتان
مختصات: ۴۰°۱۹′۳۸″ شمالی ۴۹°۴۳′۴۸″ شرقی / ۴۰٫۳۲۷۲۲°شمالی ۴۹٫۷۳۰۰۰°شرقی / 40.32722; 49.73000
کشور جمهوری آذربایجان
شهرباکو
جمعیت
 (۲۰۱۱)
  کل۳۵۲۰۰
منطقهٔ زمانییوتی‌سی +۴ (AZT)
  تابستانی (DST)یوتی‌سی +۵ (AZT)

لوک‌باتان (به لاتین: Lökbatan) یکی از شهرهای جمهوری آذربایجان است که از توابع شهر باکو است.[۱] این شهر مرکز شهرستان قره‌داغ است. جمعیت این شهر در سرشماری سال ۲۰۱۱ میلادی، ۳۵۲۰۰ نفر بود.[۲] در قدیم در مسیر کاروان‌روی این منطقه لوک‌باتان محل اتراق شترها بود. لوک در نام این محل واژه‌ای فارسی و به معنای نوعی شتر قوی‌هیکل و بارکش است.[۳]

جغرافیا

این شهر در جنوب غربی شبه‌جزیره آب‌شوران و شهر باکو جای دارد و دارای نوار ساحلی است. این شهر، در حاشیه راه‌آهن باکو-الت جای دارد. در فاصله کمی از شهر، گل‌فشانی به همین نام قرار دارد که در فهرست موقت میراث جهانی یونسکو قرار دارد.[۴] نخستین فوران این گل‌فشان در سال ۱۸۶۴ گزارش شده است. این گل‌فشان از نظر شمار فوران، یکی از فعال‌ترین و گسترده‌ترین گل‌فشان‌های جهان و همچنین فعال‌ترین گل‌فشان در جمهوری آذربایجان است.

تاریخچه

لوک‌باتان در امتداد راه بازرگانی میان آبادی حاجی‌حسن و سنگ‌چال ساخته شد. این شهرک زمانی یک ایستگاه کاروانی بود که در مکانی مردابی و پست ساخته شده بود، نام آن که ریشه فارسی دارد برگرفته از دو واژه لوک به معنای "شتر قوی هیکل" و باتان به معنی پست و کم‌ارتفاع است.[۵]

این شهرک که برای کارگران شرکت نفت در سال ۱۹۳۲ تأسیس شد، به نام آتشفشان گلی (گل‌فشان) نزدیک به آن، لوک‌باتان، نام‌گذاری شد.[۶]

این سکونتگاه در سال‌های ۱۹۳۱-۱۹۳۲ در نزدیکی چاه نفت شماره ۴۵ ساخته شد، جایی که در آن زمان یک مجتمع مسکونی برای کارگران نفت ساخته شده بود. در آن زمان کارگران فراوانی از قومیت‌های گوناگون و از نقاط گوناگون شوروی برای کار به این میدان نفتی می‌آمدند. پس از آن لوکباتان به مرکز شهرستان قره‌داغ تبدیل شد.

در سال ۱۹۳۴، یکی از قدرتمندترین فوران‌های نفت جهان از چاه شماره ۴۵ در میدان لوک‌باتان به وقوع پیوست. پس از آن تولید روزانه نفت از این چاه به ۲۰۰۰۰ تن رسید.[۷]

در دوران شوروی، در این شهرک یک کارخانه ماشین‌سازی، صنایع تولید نفت و گاز، سه دبیرستان و یک دبستان، یک مرکز فرهنگی، یک کتابخانه، یک مدرسه فنی و یک شعبه از مدرسه فنی نفت باکو در آن ساخته شد.

در این منطقه آتشفشان‌های گلی زیادی وجود دارد. در طول تاریخ ۱۸ فوران آتشفشانی قوی رخ داده است. آخرین فوران آتشفشان در سال ۲۰۰۱ رخ داده است.

شمار زیادی از آوارگان از سرزمین‌های قره‌باغ کوهستانی که در سال‌های ۱۹۹۲-۱۹۹۳ توسط ارمنستان تصرف شده بودند، در این شهرک ساکن شدند.

ورزش

این شهر دارای یک باشگاه فوتبال حرفه‌ای به نام فره‌داغ لوک‌باتان است که هم‌اکنون در لیگ دسته دوم فوتبال جمهوری آذربایجان حضور دارد.[۸]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. "Лөкбатан". Азербайджанская советская энциклопедия. Vol. VI. Б. 1982. p. 266.
  2. Tim Bespyatov. "Cities & towns of Azerbaijan" (به انگلیسی). Archived from the original on 20 May 2012. Retrieved 20 May 2012.
  3. فرهنگ فارسی عمید
  4. UNESCO World Heritage Centre. ""Lok-Batan" Mud Cone". UNESCO World Heritage Centre (به انگلیسی). Archived from the original on 2021-01-02. Retrieved 2022-07-03.
  5. Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. İki cilddə. I cild. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2007,304 səh.
  6. Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. Vol. II. Б.: Şərq-Qərb. 2007. p. 88. ISBN 978-9952-34-156-0.
  7. "«Гарадағнефт» нефт вә газчыхарма идарәси". Азербайджанская советская энциклопедия. Vol. III. Б. 1979. p. 57.
  8. ""Neftçi" İSM "Qaradağ" oldu". ekpress.az (به ترکی آذربایجانی). Archived from the original on 30 March 2012. Retrieved 3 September 2011.

منابع