لین یوتانگ
لین یوتانگ | |
|---|---|
林語堂 | |
 لین یوتانگ در سال ۱۹۳۹، عکس از کارل ون وکتن | |
| زادهٔ | ۱۰ اکتبر ۱۸۹۵ بانزای، فوجیان، چین دوران چینگ |
| درگذشت | |
| تحصیلات | |
| پیشه(ها) | زبان‌شناس، رمان‌نویس، فیلسوف، مترجم |
| همسر | لین تسوی‌فنگ (نام خانوادگی پیشین: لیائو) |
لین یوتانگ (به انگلیسی: Lin Yutang) (زاده ۱۰ اکتبر ۱۸۹۵ – درگذشته ۲۶ مارس ۱۹۷۶) نویسنده، زبان‌شناس و مخترع چینی بود. او نویسنده‌ای پرکار به دو زبان چینی و انگلیسی بود و به‌ویژه به‌خاطر پیشگامی در سبک نثر طنزآمیز در ادبیات نوین چین و نقش پل فرهنگی میان چین و غرب شهرت یافت. مهم‌ترین آثار او در این زمینه کتاب «سرزمین من و مردم من» (۱۹۳۵) و ترجمه‌های انگلیسی او از متون کلاسیک چینی است.
لین یوتانگ به‌عنوان زبان‌شناس مجموعه‌ای از کتاب‌های آموزش زبان انگلیسی برای زبان‌آموزان چینی در دهه ۱۹۳۰ تدوین کرد و در دهه ۱۹۷۰ فرهنگ لغت انگلیسی-چینی منتشر ساخت. به‌عنوان مخترع، ماشین تحریر چینی طراحی کرد که در سال ۱۹۵۲ در ایالات متحده به ثبت اختراع رسید، هرچند هرگز تولید انبوه نشد. از ۱۹۴۰ تا ۱۹۷۳ شش بار نامزد دریافت جایزه نوبل ادبیات شد.
زندگی‌نامه پیشین
لین یوتانگ در سال ۱۸۹۵ در شهرک بانزای در استان فوجیان به دنیا آمد.[۱] پدرش کشیش مسیحی بود.[۲] سیر تحول ایمان او از مسیحیت به تائوئیسم و بودیسم و بازگشت دوباره به مسیحیت در سال‌های پایانی زندگی‌اش در کتاب «از بت‌پرستی تا مسیحیت» (۱۹۵۹) ثبت شده‌است.[۳]
نام اصلی او «لین یوتانگ» (به چینی: 林玉堂) بود که بعداً به «لین یوتانگ» (به چینی: 林語堂) تغییر یافت.[۱]
فعالیت‌های دانشگاهی
لین برای دریافت مدرک کارشناسی در دانشگاه سنت جان، دانشگاهی مسیحی در شانگهای، تحصیل کرد.[۱] سپس با بورسیه نیمه‌تحصیلی برای ادامه تحصیل در مقطع دکترا به دانشگاه هاروارد رفت. او بعدها نوشت که در کتابخانه وایدنر برای نخستین بار خود را یافت و زنده شد، اما هرگز بازی فوتبال هاروارد-ییل را ندید.[۱]
به دلیل مشکلات مالی، هاروارد را زودتر ترک کرد و برای کار با گروه کارگران چینی به فرانسه و سپس به آلمان رفت و در آنجا دکترای خود را در رشته زبان‌شناسی چینی از دانشگاه لایپزیگ دریافت کرد.[۲] از ۱۹۲۳ تا ۱۹۲۶ ادبیات انگلیسی را در دانشگاه پکن تدریس کرد.[۲]
لین یوتانگ که از موفقیت کارزار شمالی شور و شوق داشت، مدتی کوتاه در دولت ملی‌گرا خدمت کرد، اما به‌زودی به تدریس و نویسندگی روی آورد.[۲] او خود را در بستر جنبش فرهنگ نو یافت که برخی سنت‌های کهن را فئودالی و زیان‌بار می‌دانست. به‌جای پذیرش این دیدگاه، لین در متون کنفوسیوسی و فرهنگ ادبی غرق شد که پرورش مسیحی و آموزش انگلیسی‌زبان از او دریغ کرده بود.[۲]
مجله «لون‌یو» و مفهوم طنز
مجله طنز او به نام «لون‌یو بان‌یوئه‌کان» (۱۹۳۲–۱۹۴۰ و ۱۹۴۵–۱۹۴۹) مقالاتی از نویسندگانی چون هو شی، لائو شه، لو شون و ژو زوئورن منتشر می‌کرد.[۴] او از چهره‌هایی بود که مفهوم غربی طنز را به ادبیات چینی وارد کرد. در سال ۱۹۲۴ لین واژه «یومو» (به چینی: 幽默) را ابداع کرد که تطبیق آوایی-معنایی واژه انگلیسی «humor» بود.[۴][۵]
در سال ۱۹۳۳ لو شون مجله «لون‌یو» را به‌خاطر غیرسیاسی بودن مورد حمله قرار داد و مقاله‌های کوتاه لین را «خرده‌ریزهایی برای بورژوازی» خواند، با این حال خودش به نوشتن برای مجله ادامه داد.[۶]
نوشته‌های چینی‌زبان لین از دولت ملی‌گرا به‌شدت انتقاد می‌کرد، تا جایی که بر جانش بیمناک شد.[۷] در سال ۱۹۳۳ با پرل باک در شانگهای دیدار کرد که او و نوشته‌هایش را به ناشر و همسر آینده‌اش ریچارد والش، رئیس شرکت انتشاراتی جان دی معرفی کرد.[۷]
کارنامه در خارج از چین
پس از ۱۹۳۵ لین بیشتر در ایالات متحده زندگی کرد و به‌عنوان نویسنده‌ای دربارهٔ فلسفه و شیوه زندگی چینی فعالیت می‌کرد.[۸] او کتاب‌های «سرزمین من و مردم من» (吾國與吾民) (۱۹۳۵) و «اهمیت زیستن» (生活的藝術) (۱۹۳۷) را به انگلیسی نوشت. رمان‌های «لحظه‌ای در پکن» (۱۹۳۹)، «برگی در طوفان» (۱۹۴۰) و «دروازه سرخ» (朱門) (۱۹۵۳) چین آشوب‌زده را توصیف می‌کردند، در حالی که «خانواده محله چینی‌ها» (۱۹۴۸) زندگی چینی‌تبارهای آمریکایی در نیویورک را به تصویر می‌کشید.[۸]
نوشته‌های سیاسی
نوشته‌های سیاسی انگلیسی‌زبان لین فروش کمتری از آثار فرهنگی‌اش داشت و بحث‌برانگیزتر بود. کتاب «میان اشک و خنده» (۱۹۴۳) با لحن صمیمانه آثار پیشین انگلیسی‌اش درهم شکست و نژادپرستی و امپریالیسم غربی را نقد کرد. او چرچیل را به‌شدت انتقاد کرد که حق تعیین سرنوشت را بر اساس منشور آتلانتیک به مستعمرات بریتانیا تسری نداد.[۹]
پس از حمله به پرل هاربر، لین به چین سفر کرد و در کتاب «پاسداری یک ملت» (۱۹۴۴) از جنگ و چیانگ کای‌شک به نیکی نوشت. چین‌شناسان آمریکایی مانند ادگار اسنو از این آثار انتقاد کردند.[۱۰]
ریاست دانشگاه نان‌یانگ
از ۱۹۵۴ تا ۱۹۵۵ لین مدت کوتاهی ریاست دانشگاه نان‌یانگ در سنگاپور را بر عهده داشت. این دانشگاه به‌تازگی توسط سرمایه‌داران چینی برای ارائه آموزش عالی به زبان چینی تأسیس شده بود. بنا بر گزارش جوزف بی. اسمیت، مأمور سیا، لین با بنیان‌گذار دانشگاه تان لارک سای و هیئت امنا بر سر جهت‌گیری دانشگاه اختلاف پیدا کرد.[۱۱] هیئت علمی نیز طرح‌های لین برای تخریب و بازسازی ساختمان جدید دانشگاه و درخواست‌هایش برای کنترل انحصاری مالی را نپذیرفت.[۱۲] لین با دریافت غرامت ۳۰۵٬۲۰۳ دلاری از سمت خود کناره‌گیری کرد.[۱۱]
بازگشت به مسیحیت
پس از بازگشت به نیویورک در اواخر دهه ۱۹۵۰، لین علاقه‌اش به مسیحیت را از سر گرفت. همسرش مؤمنی دیندار بود و لین آرامش و فروتنی او را می‌ستود. پس از چند ماه شرکت در مراسم کلیسای کلیسای پرزبیتری مدیسون اونیو به همراه همسرش، به کلیسا پیوست و بازگشت خود به ایمان را اعلام کرد.[۳]
ماشین تحریر چینی
لین یوتانگ به مکانیک علاقه‌مند بود. از آنجا که زبان چینی بر پایه نویسه‌ها و نه الفبا است و هزاران نویسه جداگانه دارد، به‌کارگیری فناوری‌های نوین چاپ دشوار بود. لین دهه‌ها روی این مسئله کار کرد و ماشین تحریر چینی کارآمدی طراحی کرد.[۱۳]
ماشین تحریر «مینگ‌کوای» (به معنای «روشن و سریع») در سال ۱۹۴۶ برای ثبت اختراع آمریکا درخواست شد و در ۱۹۵۲ ثبت گردید. این ماشین ۹ اینچ ارتفاع، ۱۴ اینچ پهنا و ۱۸ اینچ عمق داشت و حدود ۷٬۰۰۰ نویسه را در خود جای می‌داد. با این حال به‌دلیل هزینه بالا هیچ شرکتی حاضر به تولید انبوه آن نشد و لین از نظر مالی ورشکست شد.[۱۳][۱۴]
مینگ‌کوای نقشی کلیدی در پژوهش‌های ترجمه ماشینی دوران جنگ سرد ایفا کرد.[۱۴]
فرهنگ لغت و میراث زبان‌شناسی
لین یوتانگ در سال‌های پایانی عمر بر گردآوری فرهنگ لغت چینی-انگلیسی تمرکز کرد. «فرهنگ لغت چینی-انگلیسی کاربرد نوین لین یوتانگ» در سال ۱۹۷۲ منتشر شد. این کار در دانشگاه چینی هنگ کنگ انجام گرفت.[۱۵]
او همچنین پیشنهاد تدوین روشی برای نگارش نویسه‌های چینی با حروف لاتین را به زبان‌شناس دیگر، جائو یوانرن، داد. برآیند این همکاری نظام «گویو روماتزی» بود که مدتی به‌عنوان نظام رسمی آوانگاری چین پذیرفته شد.[۱۳]
نامزدی نوبل
بر پایه پایگاه داده‌های رسمی نوبل، لین یوتانگ از ۱۹۴۰ تا ۱۹۷۳ شش بار نامزد جایزه نوبل ادبیات شد. پرل باک و سون هدین از جمله کسانی بودند که او را نامزد کردند.[۱۶]
خانواده
همسرش لین تسوی‌فنگ (نام خانوادگی پیشین: لیائو) (廖翠鳳) نیز نویسنده بود و به همراه دخترش لین شیانگ‌جو سه کتاب آشپزی نوشت که آشپزی چینی را در جهان انگلیسی‌زبان محبوب کرد؛ لین یوتانگ پیش‌گفتار آن‌ها را نگاشت.[۱۷]
دختر نخست او آدت لین (۱۹۲۳–۱۹۷۱) نویسنده چینی-آمریکایی بود که با نام مستعار تان یون می‌نوشت.[۱۷] دختر دومش لین تای‌یی (۱۹۲۶–۲۰۰۳) نویسنده و سردبیر نسخه چینی مجله «ریدرز دایجست» از ۱۹۶۵ تا ۱۹۸۸ بود و زندگی‌نامه پدرش را به چینی نوشت (林語堂傳).[۱۵] دختر سوم او لین شیانگ‌جو (林相如؛ زاده ۱۹۳۰) دکترای علوم بیوشیمی از دانشگاه هاروارد دریافت کرد و بعدها رئیس بخش آسیب‌شناسی دانشگاه هنگ‌کنگ و پژوهشگر پزشکی در دانشکده پزشکی بیلور شد.[۱۸]
لین یوتانگ پدرزن عموی متیو برودریک، بازیگر آمریکایی، است.[۱۵]
درگذشت و میراث
لین یوتانگ تا پایان عمر به نوشتن ادامه داد و در ۲۶ مارس ۱۹۷۶ در هنگ کنگ بریتانیا درگذشت. پیکر او در خانه‌اش در یانگ‌مینگ‌شان در تایپه به خاک سپرده شد. خانه او به موزه تبدیل شده که توسط دانشگاه سوچو اداره می‌شود.[۱۵]
هرچند کتاب‌های اصلی او همواره در چاپ باقی مانده‌اند، لین متفکری بود که جایگاهش در تاریخ روشنفکری نوین چین نادیده گرفته شده‌است.[۱۹] همایش‌هایی دربارهٔ لین در تایوان و فوجیان زادگاهش برگزار شده و در دسامبر ۲۰۱۱ کنفرانس بین‌المللی دربارهٔ میراث فرافرهنگی لین یوتانگ در دانشگاه شهر هنگ‌کنگ برپا شد.[۲۰]
آثار گزیده
آثار به زبان انگلیسی
- «سرزمین من و مردم من» (My Country and My People, 1935)[۱۵]
- «اهمیت زیستن» (The Importance of Living, 1937)[۱۵]
- «لحظه‌ای در پکن" (Moment in Peking, 1939)[۱۵]
- «برگی در طوفان" (A Leaf in the Storm, 1941)[۱۵]
- «میان اشک و خنده» (Between Tears and Laughter, 1943)[۱۵]
- «نابغه شاد: زندگی و روزگار سو تونگ‌پو» (The Gay Genius، ۱۹۴۷) دربارهٔ سو شی و وانگ آنشی[۱۵]
- «خانواده محله چینی‌ها" (Chinatown Family, 1948)[۱۵]
- «فرهنگ لغت چینی-انگلیسی کاربرد نوین» (۱۹۷۲)[۱۵]
آثار به زبان چینی
جستارهای وابسته
- گویو روماتزی
منابع
- 1 2 3 4 Brooks، E. Bruce (۹ اوت ۲۰۱۳). «Lin Yutang». Sinology. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ اوت ۲۰۱۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 Yang، Rain Liu (۲۰۱۱). «Lin Yutang: Astride the Cultures of East and West». در Hamrin، Carol Lee؛ Bieler، Stacey (ویراستاران). Salt and Light, Volume ۳: More Lives of Faith That Shaped Modern China. Eugene, OR: Wipf and Stock. صص. ۱۶۴–۱۶۶. شابک ۹۷۸-۱-۶۱۰۹۷-۱۵۸-۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Stacey Bieler, "Lin Yutang" بایگانی‌شده در ۲۰۱۷-۱۰-۰۸ توسط Wayback Machine Biographical Dictionary of Christianity in China
- 1 2 Christopher Rea, "The Age of Irreverence: A New History of Laughter in China" (California, 2015), chapter 6: "The Invention of Humor"
- ↑ Qian, Suoqiao, "Discovering 'Humor' in Modern China: The Launching of the Analects Fortnightly Journal and the 'Year of Humour' (1933)," in Chey and Davis, "Humour in Chinese Life and Letters: Classical and Traditional Approaches" (Hong Kong University Press, 2011), ch. 10.
- ↑ Kirk A. Denton, "Lu Xun Biography," MCLC Resource Center, (2002)
- 1 2 Suoqiao، Qian (۲۰۱۱). Liberal Cosmopolitan: Lin Yutang and Middling Chinese Modernity. Leiden: Brill. شابک ۹۷۸-۹-۰۰۴-۱۹۲۱۳-۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «Chinese Says Our Virtues Are Our Vices». ریدینگ ایگل. ۴ آوریل ۱۹۳۷. دریافت‌شده در ۹ دسامبر ۲۰۱۷.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) Eagle }}}} - ↑ Bickers، Robert (۲۰۱۷). «Allies of a Kind». Out of China: How the Chinese Ended the Era of Western Domination. ص. ۲۴۱. شابک ۹۷۸-۰-۶۷۴-۹۷۶۸۷-۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Qian، Suoqiao (۱ اکتبر ۲۰۱۰). «Representing China: Lin Yutang vs. American "China Hands" in the ۱۹۴۰s». Journal of American-East Asian Relations. ۱۷ (۲): ۹۹–۱۱۷. doi:10.1163/187656110X528974.
{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Smith، Joseph Burkholder (۱۹۷۶). Portrait of a Cold Warrior. New York: Ballantine Books. ص. ۱۹۲. شابک ۹۷۸-۰-۳۹۹-۱۱۷۸۸-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «LIN YUTANG IN DISPUTE; Fights Cutting of His Budget for Nanyang University». The New York Times. ۲۰ فوریه ۱۹۵۵. شاپا ۰۳۶۲-۴۳۳۱. دریافت‌شده در ۱۲ مه ۲۰۲۲.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 Tsu، Jing (۲۰۱۰). «Lin Yutang's Typewriter». Sound and Script in Chinese Diaspora. Cambridge, MA: Harvard University Press. صص. ۴۹–۷۹. شابک ۹۷۸-۰-۶۷۴-۰۵۵۴۰-۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Cheng، Yangyang (۲ مه ۲۰۲۵). «Lost and Found: The Unexpected Journey of the MingKwai Typewriter». Made in China Journal. Global China Lab. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲ مه ۲۰۲۵. دریافت‌شده در ۴ مه ۲۰۲۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 «History of Lin's Works». The Lin Yutang House. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۴ مارس ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۶ آوریل ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازبینی=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر|تاریخ بایگانی=و|archive-date=داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر|نشانی بایگانی=و|archive-url=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Nomination Database - Lin Yutang». Nobelprize.org. بایگانی‌شده از روی نسخهٔ اصلی در ۲ ژانویه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۷ اکتبر ۲۰۱۰.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Secrets of Chinese Cooking by Lin Tsuifeng and Lin Hsiang-ju, foreword by Lin Yutang
- ↑ Slippery noodles book with Lin Hsiang-Ju biography
- ↑ William Sima, "New Scholarship: The Cross-Cultural Legacy of Lin Yutang in China and America," China Heritage Quarterly 29 (2012). «The Cross-cultural Legacy of Lin Yutang | China Heritage Quarterly». دریافت‌شده در ۲۷ اوت ۲۰۱۲.
{{cite web}}:|archive-date=نیازمند|archive-url=است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) نگهداری یادکرد:خدمت بایگانی منسوخ (رده) نگهداری یادکرد:وضعیت پیوند (رده) - ↑ International Conference on the Cross-cultural Legacy of Lin Yutang in China and America
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Lin Yutang». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۵ آوریل ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «林语堂». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای چینی ، بازبینی‌شده در ۵ آوریل ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- درگذشتگان ۱۹۷۶ (میلادی)
- زادگان ۱۸۹۵ (میلادی)
- مسیحیان اهل چین
- استادان دانشکده پکن
- رماننویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل چین
- فیلسوفان چینی سده ۲۰ (میلادی)
- دانشآموختگان دانشگاه هاروارد
- نویسندگان فلسفه
- مسیحیان اهل تایوان
- فیلسوفان اهل فوجیان
- دانشآموختگان دانشگاه لایپزیگ
- رماننویسان مرد اهل چین
- نویسندگان اهل فوجیان