مؤسسه تحقیقات فرهنگ ترکیه
مؤسسه تحقیقات فرهنگ ترکیه (TKAE) موسسهای است که در سال ۱۹۶۱ تأسیس شد. تحقیقات آن بر جهان ترک متمرکز بود و با حمایت وزارت امور خارجه ترکیه و سازمان اطلاعات ملی انجام میشد. این مؤسسه به عنوان یک مؤسسه ملیگرا و پانترکیست توصیف شده است.[۱]
تأسیس
ریشههای آن به دهه ۱۹۵۰ برمیگردد، زمانی که یک هیئت آمریکایی در ترکیه پیشنهاد تأسیس شعبه ترکی مؤسسه اروپای شرقی در مونیخ را داد.[۲] هدف آن تحقیق در مورد مردم ترک بود. در سال ۱۹۶۰، کمیسیونی متشکل از احمد تمیر، ترکشناس متولد قازان، عابدین ایتیل، هندشناس اهل باکو و عثمان ندیم تونا، زبانشناس ترکی زبان ترکی باستان، وظیفه تهیه اساسنامه را بر عهده گرفتند. پس از ارائه پروژه خود به وزارت کشور، در اکتبر ۱۹۶۱ به عنوان یک مؤسسه تحقیقاتی دانشگاهی تأسیس شد و نشریات آن در خدمت جناح راست سیاسی بود، زیرا نهاد سیاسی در آن زمان نگران قدرت گرفتن سوسیالیستها بود. احمد تمیر، رئیس مؤسس، ایتیل اولین مدیر آن شد. عضویت در ابتدا فقط به دانشگاهیان دارای حداقل مدرک دکترا و ترجیحاً مدرسان این رشته اختصاص داشت. از ۲۵ عضو مؤسس، ۱۵ نفر از مردم ترک تبار خارج از ترکیه (به ترکی: dış Türkler) و بقیه شهروندان ترکیه بودند.[۳]
تاریخچه
پس از یک سال، عابدین ایدیل استعفا داد و تمیر در سال ۱۹۶۳ جانشین او شد و تا سال ۱۹۷۵ در این سمت باقی ماند.[۴] در طول دوران تصدی او، مؤسسه تحقیقات فرهنگ ترکیه حدود ۱۰۰۰۰ کتاب برای کتابخانه خود جمعآوری کرده بود. در سال ۱۹۶۸ به مؤسسه تحقیقات فرهنگ ترکیه عنوان «انجمنی که برای منافع عمومی کار میکند» اعطا شد که به این معنی بود که از امتیازات بیشتری برخوردار خواهد بود. به گفته انور آلتایلی، کارمند سابق و مأمور مؤسسه فناوری ماساچوست، این مؤسسه در دوران ریاست تمیر با حمایت مالی مؤسسه فناوری ماساچوست فعالیت میکرد. پس از کودتای نظامی در سال ۱۹۸۰، این مؤسسه با انتشار کتابهایی که وجود کردها را انکار میکرد، هدف خود را مقابله با شورش کردها توسط حزب کارگران کردستان قرار داد.[۵]
انتشارات
انجمن ترکان ترکیه از نوامبر ۱۹۶۲ به بعد سه مجله منتشر کرد، دو مجله به زبان ترکی و مجله سوم نیز مقالاتی به زبانهای فرانسوی، انگلیسی و آلمانی داشت. ماهنامه فرهنگ ترک (Türk Kültürlü) به فرهنگ معاصر و تاریخی ترکیه میپرداخت. شمارههایی دربارهٔ کشورهایی مانند قبرس یا آذربایجان یا افرادی مانند مصطفی کمال آتاتورک و فواد کوپرولو منتشر میشد. اولین سردبیر آن احمد دمیر بود. در سال ۱۹۶۲، بیشتر مقالات دربارهٔ ملیگرایی و فرهنگ ترکیه منتشر شد و یک سال بعد، آتاتورک بیشتر مورد توجه مجله قرار گرفت. مقالات مربوط به اقوام ترک خارج از جمهوری ترکیه، مردم آذربایجان، ترکمنستان، بالکان و قزاقستان را پوشش میداد و قبرس در سال ۱۹۷۴ پس از حمله ترکیه به آن، به کانون توجه تبدیل شد.[۶]
از سال ۱۹۶۴ به بعد، مجله علمی نیمه سالانه «فرهنگ ترکی» (Türk Kültürü Arastirmali) با تمرکز بر زبان و جغرافیای ترکی منتشر شد.[۷]
سومین شمارهٔ «فرهنگ تورکی» یک مجلهٔ علمی-پژوهشیِ نیمسالانه است که با هدف به تصویر کشیدن جهان ترک برای خوانندگان بینالمللی منتشر میشود و مقالاتی به زبانهای دیگری غیر از ترکی نیز دارد.[۸]
دربارهٔ کردها
این مؤسسه همچنین به خاطر انتشار کتابهای متعددی با هدف اثبات ریشه ترکی کردها شناخته شده است.[۹]
منابع
- ↑ "Knowledge, ideology and power. Deconstructing Kurdish Studies"
- ↑ "The Flagship Institution of Cold War Turcology"
- ↑ "The Flagship Institution of Cold War Turcology"
- ↑ "The Flagship Institution of Cold War Turcology"
- ↑ Scalbert-Yücel, Clémence; Ray, Marie Le (2006-12-31). "Knowledge, ideology and power. Deconstructing Kurdish Studies". European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey (به انگلیسی) (5). doi:10.4000/ejts.777. ISSN 1773-0546.
- ↑ Aytürk, İlker (2017-11-08). "The Flagship Institution of Cold War Turcology". European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey (به انگلیسی) (24). doi:10.4000/ejts.5517. ISSN 1773-0546.
- ↑ "The Publications and Activities of the Institute for the Study of Turkish Culture"
- ↑ Key, Kerim K. (1967). "The Publications and Activities of the Institute for the Study of Turkish Culture". Middle East Journal. 21 (1): 108–109. ISSN 0026-3141. JSTOR 4324096.
- ↑ Sagnic, Ceng (July 2010). "Mountain Turks: state ideology and the Kurds in Turkey". Information, Society and Justice. 3 (2): 127–134.