کرم شنی یک موجود خیالی فرازمینی است که در رمان‌های تلماسه نوشتهٔ فرانک هربرت حضور دارد و نخستین بار در کتاب تلماسه (۱۹۶۵) معرفی شد. کرم‌های شنی موجوداتی عظیم‌الجثه و کرم‌مانند هستند که در سیاره بیابانی اَرّاکیس زندگی می‌کنند. لاروهای آن‌ها ماده‌ای به نام ملانژ (که به‌طور عامیانه به آن «ادویه» گفته می‌شود) تولید می‌کنند؛ باارزش‌ترین و ضروری‌ترین ماده در جهان، زیرا امکان سفرهای بین‌ستاره‌ای ایمن و دقیق را فراهم می‌سازد. ذخایر ملانژ در دریای شن‌های اَراکیس یافت می‌شود، جایی که کرم‌های شنی زندگی و شکار می‌کنند، و برداشت این ادویه از شن‌ها فعالیتی خطرناک است، چرا که کرم‌های شنی موجوداتی تهاجمی و قلمروطلب هستند. وسایل برداشت ادویه باید توسط هوا از دریاهای شن جابه‌جا شوند تا از حملهٔ کرم‌ها در امان بمانند.
منازعه بر سر تولید و تأمین ملانژ یکی از مضامین اصلی مجموعهٔ تلماسه است. بومیان سیاره، یعنی فرمن‌ها، با احترام کرم‌های شنی را شای-هولود می‌نامند و آن‌ها را عاملان خداوند می‌دانند که کنش‌هایشان گونه‌ای از دخالت الهی است. این نام از واژهٔ عربی «شیء خلود» (به معنای «چیز جاودانگی») برگرفته شده است.[۱]
