مجتبی حیدرپناه
مجتبی حیدرپناه | |
|---|---|
 | |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات | کارشناسی نقاشی، دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد |
| پیشه(ها) | کارتونیست، تصویرساز، نقاش، طراح و انیماتور |
| شناختهشده برای | کارتونهای سیاسی |
| پدر | غلامحسین حیدرپناه |
مجتبی حیدرپناه (زادهٔ ۱۷ فروردین ۱۳۶۹، آباده) هنرمند کارتونیست، تصویرساز و طراح کاراکتر ایرانی است که به خاطر فعالیتهای مطبوعاتی و همچنین جوایز بینالمللی که کسب کردهاست، شناخته میشود. اون به مدت دو ترم در دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد در درس خلاقیت و نقاشی دیجیتال مشغول به تدریس بود.
او که فارغالتحصیل رشتهٔ نقاشی دانشکده هنر دانشگاه یزد است، در یک دهه فعالیت خود توانستهاست جوایز فستیوالهای کارتون کشورهای ایران، آرژانتین، ایتالیا، برزیل، اسلواکی و ترکیه به دست آورد.[۱][۲]
حیدرپناه بیشتر با مجموعه کارتونهایی با نام عنوان «گارد ویژه» شناخته میشود. او در این مجموعه آثار، شخصیت افراد ملقب به گارد ویژه را در ارتباط با آثار هنری یا خود هنرمند به نمایش میگذارد. از این مجموعه، اثر «متفکر» در سی و هفتمین دوره جشنواره بینالمللی آیدین دوغان، مقام سوم را به دست آورد.[۳]
همچنین اثر هنری خمشدن چراغ خیابان از این هنرمند، از سال ۲۰۱۹ به عنوان میم در میان کاربران اینترنت استفاده میشود.
زندگی شخصی
مجتبی، ششمین فرزند غلامحسین حیدرپناه، مشهور به حسین منبتکار، یکی استادان منبتکاری آباده است. او در دوران کودکی با مطالعهٔ هفتهنامهٔ گلآقا با کارتون آشنا شد و بهطور خودآموز تصویرسازی را آغاز کرد و اولین جایزهٔ کارتون خود را در سال ۱۳۸۷ از جشنواره استانی کارتون نان و هنر استان فارس دریافت کرد.[۴]
میم خم شدن چراغ خیابان
میم خم شدن چراغ خیابان، اثر هنرمند ایرانی مجتبی حیدرپناه، برای اولین بار در سال ۲۰۱۹ در اینستاگرام هنرمند منتشر شد. این تصویر دیجیتالی از نور یک چراغ خیابانی است که به سوی یک مرد کتابخوان خم شده است، به سرعت توجه زیادی را جلب کرد و به یک پدیده اینترنتی تبدیل شد. طنز بصری منحصر به فرد این میم باعث شد تا کاربران زیادی آن را به اشتراک بگذارند و در وبسایتهای مختلف ساخت و انتشار میم منتشر کنند. به این ترتیب، چراغ خیابان خم شده به نمادی از واکنشهای غیرمنتظره و طنز سورئال تبدیل شد و جایگاه خود را در فرهنگ اینترنتی پیدا کرد.[۵][۶][۷]
فعالیت حرفهای
فعالیت حرفهای حیدرپناه با شروع تحصیل در رشتهٔ نقاشی در دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد آغاز شد.[۸] برخی از کتابهایی که توسط او تصویرسازی شدهاند توسط انتشارات هوپا،[۹] انتشارات مبتکران و نشر گاندو منتشر شدهاند. حیدرپناه همچنین از سال ۱۳۹۸، مدیریت هنری مجموعهٔ آیقصه را برعهده دارد. این مجموعه قصههای کودکانهٔ فارسی را به صورت مستمر در پلتفرمهای آنلاین و همچنین در نسخههای چاپی به صورت سراسری منتشر میکند.[۱۰]
حیدرپناه در این سالها توانستهاست بیش از ۵۰ جایزه ملی و بینالمللی در رشته کارتون را کسب کند. او همچنین در حوزهٔ مطبوعات نیز فعال بودهاست و با نشریات قانون، همشهری، شهرآرا، آفتاب یزد، جام جم، اصفهان امروز، اصفهان نیمروز، مجله طنز و کاریکاتور خط خطی همکاری داشتهاست.
سبک و روش
میتوان گفت حیدرپناه با تسلط به دو دنیای تصویرگری و کاریکاتور به قلمرو جدیدی وارد شدهاست. آثاری که در نگاه نخست به یک پلان منحصر میشوند، ولی مفاهیم هر تصویر میتوانند تا پلانهای بعدی در ذهن مخاطب امتداد داشته باشند. کارتونهای حیدرپناه نسبت به آثار دیگر این حوزه، شاعرانهتر به نظر میرسند؛ شیوهای که میتوان آن را تصویرگری مفهومی نامید.[۱۲] آثار مجتبی حیدرپناه ترکیبی است از کاریکاتور و تصویرسازی. تصاویری که شرحی نیاز ندارند چرا که مانند یک فیلم کوتاه داستانی پرمفهوم را روایت میکنند. تکنیک این آثار تمام دیجیتال است اما بطورکامل شبیه یک اثر رنگ روغن یا اکرلیک است و هنرمند این شباهت را برای بالا بردن گویایی اثر ایجاد میکند. فضاهای مهآلود و خاکستری آثار او، بیننده را به دقت و تفکر وامیدارد و حسی سینمایی به آثار میبخشد.
این هنرمند کارتونسیت، در مصاحبه با سایت ایرانکارتون، در مورد نحوهٔ اجرای آثارش میگوید:
«به دو شکل کار میکنم، هم دیجیتال و هم دستی که با اکرلیک اغلب کار دستیام را انجام میدهم؛ ولی بیشتر اجرای اولم به شکل دیجیتال است. با این وجود سعی میکنم طوری کار کنم که آثارم حس اجرای دستی را داشته باشد. به خاطر همین امکان دارد اجرای کارهایم یک تا دو روز وقت ببرد و گاهی هم از روی کار دیجیتالم اجرای دستی کار میکنم که البته لذتش دو برابر است.»
کتابها
مجتبی حیدرپناه، تصویرگر و کارتونیست ایرانی، در همکاری با ناشران مختلف، کتابهای متعددی را تصویرسازی کرده است. در ادامه، فهرستی از این کتابها به تفکیک ناشر آورده شده است:[۱۳][۱۴]
نشر میچکا:
• مجموعه «وقتی ما نیستیم!»: این مجموعه شامل چندین جلد است که داستانهای آن در آزمایشگاه مدرسه رخ میدهد. هر کتاب به ماجرایی جدید میپردازد. نویسنده این مجموعه آویسا شرفی است و تصویرگری آنها توسط مجتبی حیدرپناه انجام شده است. این کتابها برای گروه سنی ۹ تا ۱۲ سال مناسب هستند. ازجمله عناوین این مجموعه میتوان به «بازرس آزمایشگاه، ماجراجوی آزمایشگاه، آتشفشان آزمایشگاه، اژدهای آزمایشگاه، رییس آزمایشگاه و آلبوم آزمایشگاه» اشاره کرد.[۱۵][۱۶][۱۷]
نشر هوپا:
• مجموعه «بچهمحل نقاشها»: این مجموعه توسط محمدرضا مرزوقی نوشته شده و تصویرگری آن بر عهده مجتبی حیدرپناه بوده است. داستانهای این مجموعه درباره مانی و مینا است که با مادربزرگ و داییشان زندگی میکنند و ماجراهای جالبی را تجربه میکنند. این مجموعه در ۷ جلد منتشر شده است.[۱۸][۱۹][۲۰][۲۱][۲۲]
• مجموعه «بچهمحل موزیسینها»: این مجموعه هم دومین مجموعهای هست که توسط محمدرضا مرزوقی نوشته شده و حیدرپناه تصویرگردی این مجموعه را برعهده داشته است. داستان این مجموعه درباره باران و بابک است که با موزیسینهایی همچو باخ، بهتون و موتزارت ماجراهای جالبی را تجربه میکنند.[۲۳]
نشر پرتقال:
• «هاپچی میمونه و سلامهای قاطیپاتی»: این کتاب نوشته محمدرضا شمس و با تصویرگری مجتبی حیدرپناه است. داستان درباره میمونی به نام هاپچی است که با مشکلاتی در سلام کردن مواجه میشود و تلاش میکند راهحلی برای آن پیدا کند. این کتاب در ۴۰ صفحه مصور برای مخاطبان بالای ۶ سال منتشر شده است.[۲۴]
نشر گاندو:
مجتبی حیدرپناه، تصویرگر و کارتونیست ایرانی، در همکاری با پوریا عالمی، نویسنده و طنزنویس، مجموعهای از کتابهای کودک را تصویرسازی کرده است. این مجموعه با عنوان «تقدیم به زبان فارسی» توسط نشر گاندو و مؤسسه «آی قصه» منتشر شده و از سوی یونسکو مورد تقدیر قرار گرفته است. سه جلد نخست این مجموعه عبارتاند از:[۲۵]
«داستان دوتا روباه که در الفبای فارسی زندگی میکنند»: این کتاب در سال ۱۴۰۲ منتشر شده و داستان دو روباه را روایت میکند که در دنیای حروف فارسی ماجراجویی میکنند.[۲۵]
«داستان ه آخر تنها»: این کتاب نیز در سال ۱۴۰۲ به چاپ رسیده و به ماجرای حرف «ه» میپردازد که در انتهای کلمات تنها میماند.
«آی با کلاه»: سومین جلد از این مجموعه که در سال ۱۴۰۲ منتشر شده و داستان حرف «آ» را روایت میکند که با کلاه خود ماجراهای جالبی را تجربه میکند.
این کتابها با هدف آشنایی کودکان با حروف الفبای فارسی و ایجاد علاقه به زبان مادری تألیف و تصویرسازی شدهاند. مراسم رونمایی از این مجموعه با حضور هنرمندان و نویسندگان در کتابفروشی راوی و به میزبانی یونسکو برگزار شد.[۲۶][۲۷][۲۸]
جوایز
| جشنواره | جایزه | سال |
|---|---|---|
| ۳۷مین مسابقه بینالمللی کاریکاتور آیدین دوغان ترکیه[۲۹] | جایزه سوم | ۱۳۹۹ |
| ۴۱ امین جشنواره بینالمللی کارتون ایتالیا[۳۰] | جایزه طلایی | ۱۳۹۶ |
| جشنواره سراسری کارتون شیراز | جایزه اول | ۱۳۸۸ |
| جشنواره بینالمللی کارتون ایران[۳۱] | جایزه اول | ۱۳۸۹ |
| جشنواره بینالمللی کارتون آموریستی ماریستیکا ایتالیا[۳۲] | جایزه ویژه | ۱۳۹۲ |
| ۳۰مین مسابقه بینالمللی کاریکاتور آیدین دوغان ترکیه[۳۳][۳۴][۳۵] | جایزه دوم | ۱۳۹۳ |
| دومین جشنواره بینالمللی کارتون آرژانتین | نفر اول | ۱۳۹۲ |
| جشنواره هومودیوا رومانی[۳۶] | لوح افتخار و جایزهٔ ویژهٔ انجمن ACCES | ۱۳۹۴ |
| ۱۳مین جشن تصویر سال ایران | نفر اول | ۱۳۹۴ |
| مسابقه بینالمللی Brain Sneezing اسلواکی[۳۷] | جایزه ویژه | ۱۳۹۵ |
| جشنواره بینالمللی کارتون آندورمدای ایتالیا | جایزه ویژه | ۱۳۹۵ |
| جشنواره ۴۳مین جشنواره بینالمللی کارتون و کاریکاتور پیراسیکابا برزیل[۳۸] | جایزه ویژه | ۱۳۹۵ |
| جشنواره بینالمللی کارتون اولنس کارتوناله بلژیک[۱۲] | جایزه سوم | ۱۳۹۵ |
| جشنواره بینالمللی کارتون کیجو چین[۱۲] | جایزه دوم | ۱۳۹۴ |
نمایشگاهها
- سشوار برای خنده، آباده، ۱۳۸۸[۳۹]
- نمایشگاه گروهی خانه کاریکاتور اصفهان
- سومین نمایشگاه گروهی کاریکاتور گام اول[۴۰][۴۱]
- چهارمین نمایشگاه گروهی کاریکاتور گام اول[۴۲][۴۳]
- پنجمین نمایشگاه گروهی کاریکاتور گام اول[۴۴]
- ششمین نمایشگاه گروهی کاریکاتور گام اول[۴۵]
- هفتمین نمایشگاه گروهی سالانه کانون کاریکاتور گام اول[۴۶][۴۷]
- هشتمین نمایشگاه سالانه کانون کاریکاتور گام اول[۴۸]
- منتخب هشت نمایشگاه سالانه کانون گام اول اصفهان در مراغه[۴۹]
- نهمین نمایشگاه سالانه کانون کاریکاتور گام اول[۵۰][۵۱]
- دهمین نمایشگاه سالانه کانون کاریکاتور گام اول[۵۲]
منابع
- ↑ «مجتبی حیدرپناه | بانک هنرمندان تجسمی». web.archive.org. ۲۰۱۹-۰۱-۰۹. بایگانیشده از اصلی در ۹ ژانویه ۲۰۱۹. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۶.
- ↑ "Iranian cartoonist wins grand prix at Brazilian exhibition". Tehran Times (به انگلیسی). 2016-08-30. Retrieved 2020-03-26.
- ↑ «سهم اصفهان از اسکار کارتونیستها». ایسنا. ۲۰۲۱-۰۴-۰۵. دریافتشده در ۲۰۲۲-۰۱-۲۶.
- ↑ «نتایج اولین جشنوارهٔ کارتون فارس اعلام شد». ۳ اردیبهشت ۱۳۸۸.
- ↑ "Bending Streetlight". Know Your Meme (به انگلیسی). 2019-08-28. Retrieved 2024-12-22.
- ↑ «BENDING STREETLIGHT BENCH BOOK PHONE Meme Generator - Imgflip». imgflip.com. دریافتشده در ۲۰۲۴-۱۲-۲۲.
- ↑ "Bending Streetlight". Meming Wiki (به انگلیسی). Retrieved 2024-12-22.
- ↑ irancartoon. «مصاحبه با مجتبی حیدرپناه/ ایدههای اولیه ایدههای دم دستی هستند». ایران کارتون.
- ↑ «نسخه بایگانی شده». www.hoopabooks.ir. بایگانیشده از اصلی در ۲۸ آوریل ۲۰۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۶.
- ↑ آموزش، گروه (۲۰۲۲-۰۳-۲۰). «انتشار قصههای صوتی محیط زیستی برای کودکان». کمیسیون ملی یونسکو ایران. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۹.
- ↑ «ایران کارتون اولین سایت مرجع کارتون و کاریکاتور در ایران». irancartoon.ir. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۶.
- 1 2 3 نظر، 26 (۲۰۱۶-۱۰-۲۹). «تصاویر بدون واژه و شاعرانه / مجتبی حیدرپناه». روز رنگ. بایگانیشده از اصلی در ۲۳ نوامبر ۲۰۱۶. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۶.
- ↑ «مجتبی حیدرپناه - نشر میچکا». دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۹.
- ↑ "مجتبی حیدرپناه". نشر هوپا (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-19.
- ↑ «کتابهای منتشر شده در میچکا». انتشارات میچکا.
- ↑ "وقتی ما نیستیم / مجتبی حیدرپناه". ایران کارتون (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-19.
- ↑ ادمین (2645-07-14). ««آلبوم آزمایشگاه» از مجموعه «وقتی ما نیستیم!» - نشر میچکا». دریافتشده در 2025-02-19. تاریخ وارد شده در
|تاریخ=را بررسی کنید (کمک) - ↑ "بچهمحل نقاشها". نشر هوپا (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-19.
- ↑ نادری، آتنا (۲۰۲۴-۰۵-۰۷). «۱۲ کتاب پیشنهادی برای خرید از نشر هوپا». دیجیکالا مگ. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۹.
- ↑ «معرفی نقاشان معروف دنیا به کودکان و نوجوانان/از همسبیلی با دالی تا همبازی شدن با پولاک». خبرگزاری ایلنا. ۲۰۱۷-۱۰-۰۵. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۹.
- ↑ "بچهمحل نقاشها". نشر هوپا (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-19.
- ↑ https://www.facebook.com/tizland (۲۰۲۵-۰۲-۱۹). «رونمایی از مجموعه ی فوق العاده ی «بچه محل نقاش ها» جستجوی». tizland.ir (به Farsi). دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۹.
- ↑ "بچهمحل موزیسینها". نشر هوپا (به انگلیسی). Retrieved 2025-02-19.
- ↑ ««هاپچی میمونه و سلامهای قاطیپاتی»؛ داستانی برای تقویت مهارت حل مسئله در کودکان». ایبنا. ۲۰۲۵-۰۲-۰۱. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۹.
- 1 2 «آی با کلاه در کتابفروشیها /پوریا عالمی با مجموعه کتابهای «تقدیم به زبان فارسی» به ادبیات کودک آمد». خبرآنلاین. ۲۰۲۴-۰۱-۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۹.
- ↑ «حذف الفبای فارسی از زندگی شهری!». ایسنا. ۲۰۲۴-۰۱-۲۰. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۹.
- ↑ جباری، راضیه (۲۰۲۴-۰۱-۲۰). ««آی با کلاه» و «ه آخر تنها»ی پوریا عالمی در کتابفروشیها | پایگاه خبری صبا». پایگاه خبری صبا – آخرین اخبار فرهنگ و هنر | سینما و تلویزیون. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۹.
- ↑ alami، pouria (۲۰۲۴-۰۱-۲۰). «آی با کلاه و ه آخر تنها در کتابفروشیها!». آی قصه. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۲-۱۹.
- ↑ "Mojtaba HEIDARPANAH - Aydın Doğan Vakfı". sanalmuze.aydindoganvakfi.org.tr (به انگلیسی). Retrieved 2022-01-26.
- ↑ «یک ایرانی نفر اول جشنواره کارتون ایتالیا». خبرگزاری فارس. ۲۸ مرداد ۱۳۹۶.
- ↑ "ایران کارتون اولین سایت مرجع کارتون و کاریکاتور در ایران". irancartoon.ir. Retrieved 2019-03-29.
- ↑ "ایران کارتون اولین سایت مرجع کارتون و کاریکاتور در ایران". irancartoon.ir. Retrieved 2019-03-29.
- ↑ "30. Aydın Doğan International Cartoon Competition - Aydın Doğan Vakfı". sanalmuze.aydindoganvakfi.org.tr. Retrieved 2019-03-29.
- ↑ "Aydın Doğan Cartoon Contest announces winners". Hürriyet Daily News (به انگلیسی). Retrieved 2019-03-29.
- ↑ «Iranian artist Mojtaba Heidarpanah». The Iran Project (به انگلیسی). بایگانیشده از اصلی در ۲۹ مارس ۲۰۱۹. دریافتشده در ۲۰۲۰-۰۳-۲۶.
- ↑ "Deva 2015, Romania - Best CARTOONS". www.bestcartoons.net. Retrieved 2019-03-29.
- ↑ "Brain Sneezing". www.cartooneast.com. Retrieved 2019-03-29.
- ↑ "Winners Of The 43rd International Exhibition of Piracicaba Humor/Brazil,2016 - Tabriz Cartoons - Tabriz Cartoons | 2019". tabrizcartoons.com. Retrieved 2019-03-29.
- ↑ «"سشوار برای خنده" در آباده». ۳ آذر ۱۳۸۸.
- ↑ «3مین نمایشگاه کاریکاتور گام اول».
- ↑ «گزارش تصویری 3مین نمایشگاه کاریکاتور گام اول».
- ↑ «چهارمین نمایشگاه کاریکاتور گام اول».
- ↑ «گزارش تصویری افتتاح چهارمین نمایشگاه کاریکاتور گام اول».
- ↑ «پنجمین نمایشگاه سالانه کانون کاریکاتور گام اول».
- ↑ «ششمین نمایشگاه کاریکاتور گام اول».
- ↑ «گزارش تصویری افتتاحیه 7مین نمایشگاه کاریکاتور گام اول».
- ↑ «هفتمین نمایشگاه سالانه کانون کاریکاتور گام اول».
- ↑ «هشتمین نمایشگاه سالانه کانون کاریکاتور گام اول».
- ↑ «گام اول در مراغه».
- ↑ «نهمین نمایشگاه سالانه کانون کاریکاتور گام اول».
- ↑ «نهمین نمایشگاه سالانه کانون کاریکاتور گام اول».
- ↑ «دهمین نمایشگاه سالانه کانون کاریکاتور گام اول». بایگانیشده از اصلی در ۱۷ فوریه ۲۰۱۸. دریافتشده در ۱۲ ژوئن ۲۰۱۹.