مدار مایل

اگر مدار یک ماهواره نسبت به صفحهٔ استوا زاویه‌ای غیر از صفر درجه داشته باشد، گفته می‌شود که آن ماهواره مداری مایل (انگلیسی: Inclined orbit) به دور زمین دارد. این زاویه، انحراف مداری مدار نامیده می‌شود. همچنین اگر سیاره‌ای نسبت به دایرةالبروج زاویه‌ای غیر از صفر درجه داشته باشد، گفته می‌شود که مداری شیب‌دار به دور خورشید دارد.

انواع مدارهای مایل

مدارهای زمین‌همگام

مدار زمین‌همگام، مداری با ارتفاع تقریبی ۳۶٬۰۰۰ کیلومتر (۲۲٬۰۰۰ مایل) است. که هر زمان نجومی یک دور کامل را طی می‌کند. اگر مدار کاملاً دایره‌ای و بدون شیب باشد، ماهواره در یک نقطه ثابت در آسمان باقی می‌ماند. اگر مدار مایل باشد، ماهواره یک حرکت روزانه به بالا و پایین عمود بر خط استوا نشان خواهد داد. اگر مدار کاملاً دایره‌ای نباشد، ماهواره یک حرکت روزانه به جلو و عقب در امتداد خط استوا نشان خواهد داد. اگر مدار هم مایل و هم بیضوی باشد، ماهواره یک شکل هشت کوچک در آسمان ترسیم خواهد کرد.[۱] مدار زمین‌ایستا حالت خاصی از مدار زمین‌آهنگ است که هیچ شیب و خروج از مرکز صفر ندارد و بنابراین هیچ حرکت ظاهری در آسمان از یک نقطه مشاهده ثابت روی سطح زمین ندارد.

به دلیل ناپایداری ذاتی، مدارهای زمین‌آهنگ در نهایت اگر با استفاده از پیشرانه‌ها اصلاح نشوند، کج می‌شوند. در پایان عمر ماهواره، هنگامی که سوخت به اتمام می‌رسد، اپراتورهای ماهواره ممکن است تصمیم بگیرند که این مانورهای پرهزینه را برای اصلاح کجی حذف کنند و فقط خروج از مرکز را کنترل کنند. این امر عمر ماهواره را طولانی‌تر می‌کند زیرا با گذشت زمان سوخت کمتری مصرف می‌کند، اما ماهواره فقط می‌تواند توسط آنتن‌های زمینی که قادر به دنبال کردن حرکت شمال-جنوب هستند و ایستگاه‌های زمینی ردیابی ماهواره را دارند، مورد استفاده قرار گیرد.

مدارهای قطبی

مدار قطبی دارای شیب ۹۰ درجه است و در هر گردش خود از قطب‌های سیاره عبور می‌کند. این نوع مدارها اغلب برای رصد زمین و خدمات هواشناسی استفاده می‌شوند.

مدارهای خورشیدهمگام

این نوع خاصی از مدار است که با همان سرعتی که خورشید در امتداد دایره البروج حرکت می‌کند، حرکت تقدیمی دارد و باعث می‌شود ماهواره هر روز در یک زمان خورشیدی یکسان از یک مکان ثابت روی سطح زمین بالا بیاید.

این مدارها دارای شیبی هستند که توسط معادله زیر تعیین می‌شود:

کجا شیب مداری است، و دوره مداری است.

جستارهای وابسته

منابع