مسجد سید هاشم
| مسجد سید هاشم | |
|---|---|
مسجد السید هاشم | |
نمایی از مسجد در سال ۲۰۱۷ | |
| دین | |
| وابستگی | اسلام |
| وضعیت سازمانی یا کلیسایی | مسجد |
| وضعیت | فعال |
| مکان | |
| مکان | خیابان وحده، محله الدرج، شهر قدیم غزه، نوار غزه |
| کشور | فلسطین |
  موقعیت در غزه | |
| مختصات | ۳۱°۳۰′۲۹″شمالی ۳۴°۲۷′۴۸″شرقی / ۳۱٫۵۰۸۰۵۶°شمالی ۳۴٫۴۶۳۳۴۷°شرقی |
| معماری | |
| سبک | |
| پایان ساخت |
|
| ویژگی‌ها | |
| گنبد(ها) | یک |
| مناره(ها) | یک |
مسجد سید هاشم (به عربی: مسجد السید هاشم؛ Seyyid Haşim Camii) یکی از بزرگ‌ترین و کهن‌ترین مسجدهای غزه در کشور فلسطین است که در محله الدرج در بخش شمالی شهر قدیم غزه و در کنار خیابان وحده جای دارد. بر پایه روایات اسلامی، آرامگاه هاشم بن عبد مناف — نیای بزرگ پیامبر اسلام محمد که در جریان سفری بازرگانی در غزه درگذشت — زیر گنبد این مسجد قرار دارد.
مسجد و مسافرخانه‌ای دست‌کم از سده دوازدهم میلادی در این مکان وجود داشته‌اند. این مسجد دارای مدرسه بود و در سده نوزدهم و بخشی از سده بیستم میلادی کانون آموزش دینی به‌شمار می‌رفت. بازرگانان و مسافرانی از مصر، شبه‌جزیره عربستان و مراکش به این مسجد رفت‌وآمد داشتند. ساختمان کنونی مسجد در سال ۱۸۵۰ به فرمان سلطان عثمانی عبدالمجید یکم بنا شد. مسجد سید هاشم در اکتبر ۲۰۲۳ در جریان بمباران نوار غزه آسیب جدی دید.
پیشینه
بر پایه موسوعه فلسطینیه، به احتمال زیاد مملوکان نخستین سازندگان این مسجد بودند.[۱] مسجد و مسافرخانه‌ای دست‌کم از سده دوازدهم میلادی در این مکان برقرار بوده‌اند.[۲] نام مسجد برگرفته از هاشم بن عبد مناف است که بنا بر روایات تاریخی متعدد در این مکان به خاک سپرده شده‌است.[۲]
مسجد سید هاشم دارای مدرسه‌ای بود که مجلس اسلامی شرعی اعلای فلسطین آن را از درآمد موقوفات تأسیس کرده بود و در سده نوزدهم و بخشی از سده بیستم مرکز آموزش دینی به‌شمار می‌آمد.[۲][۱] بازرگانان مصری، عرب و مراکشی از میان مسافرانی بودند که به این مسجد رفت‌وآمد داشتند.[۲]
ساختار و معماری
مساحت مسجد ۲۳۷۱ متر مربع است.[۱] تاق‌های متقاطع سالن اصلی نماز را که مربع‌شکل است پوشانده‌اند و مسجد دارای سه رواق نماز است که حیاطی مربع و روباز در میان آن‌ها قرار دارد.[۱] آرامگاه هاشم در گوشه شمال غربی مسجد و زیر گنبد آن جای دارد.[۲]
بازسازی‌ها
ساختمان کنونی مسجد در سال ۱۸۵۰ به فرمان سلطان عثمانی عبدالمجید یکم بازسازی شد.[۲] بخشی از مصالح کهنه‌ای که در این ساخت‌وساز به کار رفت از مسجدها و ساختمان‌هایی برداشته شده بود که سربازان ناپلئون بناپارت ویران کرده بودند.[۲] مناره اصلی عثمانی در سال ۱۹۰۳ از نو ساخته شد و رواق‌های شمالی و غربی نیز در همان دوره بنا گردیدند.[۲]
در جریان جنگ جهانی اول بمبی به مسجد اصابت کرد و آن را ویران ساخت؛ اما مجلس اسلامی اعلای فلسطین مسجد را بازسازی کرد و به وضعیتی بهتر از پیش بازگرداند.[۱]
آسیب‌دیدگی در جنگ ۲۰۲۳
مسجد سید هاشم در اکتبر ۲۰۲۳ بر اثر حمله هوایی اسرائیل در جریان بمباران نوار غزه آسیب جدی دید.[۳] این رویداد بخشی از تخریب میراث فرهنگی در جریان تهاجم اسرائیل به نوار غزه بود.[۳]
جستارهای وابسته
منابع
- 1 2 3 4 5 «مسجد السید هاشم». خبرگزاری وفا. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۸-۲۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 6 7 8 «Mosque of Sayyed Hashim – Gaza». This Week in Palestine. اکتبر ۲۰۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۳-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 «A 'cultural genocide': Which of Gaza's heritage sites have been destroyed?». الجزیره. ۲۰۲۴-۰۱-۱۴. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۳-۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Sayed al-Hashim Mosque». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «مسجد السید هاشم». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mezquita Sayed al-Hashim». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای اسپانیایی ، بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Sayyid Hashim Mosque, Gaza در ویکی‌انبار
- ساختمانهای مذهبی کاملشده در ۱۸۵۰ (میلادی)
- مسجدهای کاملشده در دهه ۱۸۵۰ (میلادی)
- ساختمانهای مسجد دارای مناره در فلسطین