مسعود بن مودود

مسعود بن مودود یکی از پادشاهان سلسله غزنویان در قرن پنجم هجری قمری بود که پس از مرگ پدرش، سلطان مودود غزنوی، برای مدتی کوتاه بر تخت سلطنت نشست. او از نوادگان محمود غزنوی، بنیان‌گذار بزرگ امپراتوری غزنوی، به شمار می‌رود.[۱][۲]

مسعود بن مودود
سلطان غزنوی
سلطنت۱۰۵۰ میلادی
زادهتاریخ نامشخص
غزنی، افغانستان امروزی
درگذشتهحدود ۱۰۵۱ میلادی
آرامگاه
نامشخص
همسر(ان)نامشخص
دودمانغزنویان
پدرمودود غزنوی
مادرنامشخص

پیشینه

مسعود، فرزند سلطان مودود، در دربار غزنویان پرورش یافت و با مسائل حکومتی و نظامی آشنایی داشت. پس از درگذشت پدرش در سال ۴۴۱ هجری قمری (۱۰۵۰ میلادی)، به عنوان سلطان غزنی تاج‌گذاری کرد.[۳]

دوران حکومت

حکومت مسعود بن مودود در دوره‌ای آغاز شد که دولت غزنوی به‌شدت دچار ضعف داخلی و تهدیدهای خارجی، به‌ویژه از جانب سلجوقیان، شده بود. پس از مرگ سلطان مودود، وضعیت قدرت در غزنی ناپایدار بود و چندین مدعی دیگر نیز برای دستیابی به سلطنت تلاش می‌کردند. به همین دلیل، سلطنت مسعود کوتاه و ناپایدار بود.[۱]

رقابت برای قدرت

پس از مدتی، علی بن مسعود (فرزند سلطان مسعود اول) توانست علیه او قیام کند. برخی منابع گزارش داده‌اند که علی بن مسعود با حمایت بخشی از درباریان و نظامیان، موفق شد مسعود بن مودود را از سلطنت برکنار و خود را به‌عنوان سلطان جدید معرفی کند.[۲][۴]

پایان کار

از سرنوشت دقیق مسعود بن مودود پس از خلع، اطلاعات روشنی در منابع تاریخی موجود نیست. اما به‌نظر می‌رسد که او یا به قتل رسید یا به انزوا فرستاده شد.[۱]

جایگاه در تاریخ

مسعود بن مودود از جمله پادشاهان کم‌ذکر و کوتاه‌مدت سلسله غزنوی به‌شمار می‌رود. دوران حکومت او نشانه‌ای از آغاز فروپاشی تدریجی اقتدار خاندان غزنوی و افزایش نفوذ سلجوقیان در منطقه بود.

تبارنامه غزنویان

سبکتگین
(امارت. ۹۷۷- ۹۹۷ میلادی)
امیر غزنه
بغراچق
(۹۹۷- ?)
والی هرات
'محمود
(۹۹۸-۱۰۳۰)
سلطان غزنه
ابوالمظفر نصر
(۹۹۷- ?)
والی بست
اسماعیل
( ۹۹۷-۹۹۸)
امیر غزنه
محمد
(۱۰۳۰)
سلطان غزنه
مسعود
(۱۰۳۰-۱۰۴۱)
سلطان غزنه
عبدالرشید
(۱۰۴۹-۱۰۵۲)
سلطان غزنه
مودود
( ۱۰۴۱-۱۰۴۸)
سلطان غزنه
علی
(۱۰۴۸-۱۰۴۹)
سلطان غزنه
فرخزاد
(۱۰۵۳-۱۰۵۹)
سلطان غزنه
ابراهیم
(۱۰۵۹-۱۰۹۹)
سلطان غزنه
مسعود دوم
(۱۰۴۸)
سلطان غزنه
مسعود سوم
(۱۰۹۹-۱۱۱۵)
سلطان غزنه
شیرزاد
(۱۱۱۵-۱۱۱۶)
سلطان غزنه
ارسلان‌شاه
(۱۱۱۶-۱۱۱۷)
سلطان غزنه
بهرام‌شاه
( ۱۱۱۷-۱۱۵۷)
سلطان غزنه
خسروشاه
(۱۱۵۷-۱۱۶۰)
سلطان غزنه
خسروملک
(۱۱۶۰-۱۱۸۶)
سلطان غزنه

منابع

  1. 1 2 3 تاریخ بیهقی.
  2. 1 2 - Bosworth, C. E. — The Ghaznavids: Their Empire in Afghanistan and Eastern Iran 994–1040.
  3. کامل ابن اثیر.
  4. Cambridge History of Iran, Volume 4.