ساکایی (هزاره)
ساکایی هزاره | |
|---|---|
| مناطق با جمعیت چشمگیر | |
| افغانستان | |
| زبانها | |
| فارسی | |
| دین | |
| اسلام | |
| قومیتهای وابسته | |
| هزارهها، سکاها (نسبت تاریخی) |
ساکایی/مسکه یکی از طایفه کهن در میان مردم هزاره در افغانستان است.[۱][۲] که ریشهٔ تاریخی این طایفه به سَکاهای باستان نسبت داده میشود. ساکاییها/مسکهها در مناطق مختلف افغانستان، بهویژه در هزارهجات، سکونت داشته و از جمله گروههای بومی و قدیمی این ناحیه بهشمار میروند.[۳]
پیشینهٔ تاریخی
سکاها از اقوام باستانی ایرانیتبار دانسته میشوند که از آسیای مرکزی تا فلات ایران پراکنده بودهاند. با این حال، دیدگاههای دیگری نیز وجود دارد که برای آنان پیشینههایی مرتبط با اقوام ترکتبار سکایی یا هونها مطرح میکند. در این چارچوب، طایفهٔ ساکایی/مسکه در میان هزارهها بهعنوان بازمانده یا شاخهای منسوب به این اقوام کهن شناخته میشود.[۴]
پراکندگی جغرافیایی
سکاییها/مسکهها در مناطق مختلف افغانستان سکونت داشتهاند. افزون بر این، حضور آنان در دیگر مناطق مرکزی هزارهجات نیز گزارش شده است. سابقهٔ سکونت طولانی این طایفه در این نواحی، آنان را در شمار گروههای بومی منطقه قرار میدهد.[۵]
ساختار طایفهای
طایفهٔ مسکه (Muska) بهعنوان یکی از شاخههای اصلی ساکایی، در گذشته شامل چندین تیره بوده است. بر پایهٔ روایتهای محلی، این طایفه در گذشته دارای سیزده شاخه بوده که امروزه به دستههایی مانند بابه، آزه، درویش و آکه تقسیم میشوند.
زبان و مذهب
زبان رایج در میان ساکاییها/مسکهها فارسی دری است. از نظر مذهبی، آنان عمدتاً پیرو اسلام سنی و اسلام شیعه هستند.
جایگاه در جامعهٔ هزاره
حضور طایفهٔ ساکایی/مسکه نشاندهندهٔ تنوع قبایلی و پیشینهٔ تاریخی چندلایه در ساختار اجتماعی مردم هزاره است. این طایفه، همانند دیگر تیرههای هزاره، در شکلگیری هویت تاریخی و اجتماعی هزارهجات نقش داشته است.
افراد مشهور
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ پولادی، حسن (۱۳۸۱). هزارهها و هزارهجات. ترجمهٔ محمدحسین محمدی. تهران: انتشارات عرفان.
- ↑ یوسفی، محمدحسین (۱۳۸۲). تاریخ اجتماعی هزارهها. تهران: انتشارات علمی.
- ↑ "Scythians". Encyclopaedia Iranica (به انگلیسی). Center for Iranian Studies, Columbia University.
- ↑ Studies in Caucasian History.
- ↑ غلاممحمد غبار، افغانستان در مسیر تاریخ، منبع کلاسیک برای اقوام باستانی افغانستان (از جمله سکاها، هونها، زابلستان).